Het Russische ministerie van defensie dreigt donderdag met het uitzetten van de Oekraïense kerncentrale in Zaporizhzhia. De afgelopen weken vinden daar veel gevechten tussen het Russische en het Oekraïense leger plaats. De kerncentrale is sinds maart in Russische handen. Beide partijen beschuldigen elkaar ervan de reactor te beschieten.

VN-chef António Guterres en de Turkse president Recep Tayyip Erdogan brengen donderdag een bezoek aan Oekraïne. Daar zullen zij met president Volodomyr Zelensky praten over de oorlog, de graanexport en de situatie in Zaporizhzhia.

Guterres vreest een nucleaire ramp en heeft opgeroepen tot een gedemilitariseerde zone rond de kerncentrale. Dat houdt in dat alle troepen en wapens rondom de kerncentrale moeten vertrekken om zo een veilige zone te creëren.

Na het gesprek riep ook Zelensky op tot voorzichtigheid rond de kerncentrale. Hij vraagt de VN om een "complete bevrijding" van het complex van de Russische troepen te garanderen.

Zelensky noemde de Russische inname van de centrale "terreur" die "catastrofale gevolgen voor de hele wereld kan hebben". Maar voor Rusland is het idee van een gedemilitariseerde zone "onacceptabel", omdat het complex daardoor juist alleen maar kwetsbaarder zou worden.

Rusland weigert inspectie door Internationaal Atoomagentschap

Rusland stelde donderdag dat Oekraïne een "provocatie" bij de kerncentrale voorbereidt. Het Oekraïense leger zou een "klein ongeluk" willen veroorzaken om daar vervolgens Rusland de schuld van te kunnen geven. Om een kernramp te voorkomen, zou Rusland de centrale moeten afsluiten. De Oekraïense actie zou volgens Rusland vrijdag gaan plaatsvinden, als Guterres nog in het land is.

De kerncentrale in Zaporizhzhia is de grootste van Europa en is van groot belang voor de Oekraïense energievoorziening. Volgens Zelensky heeft het Russische leger veel zware wapens op het fabrieksterrein gestationeerd, maar Rusland ontkent dat.

De president en de NAVO hebben Rusland opgeroepen om Internationaal Atoomagentschap (IAEA) toe te laten voor een inspectie. De Verenigde Naties willen dat bezoek regelen, maar Rusland weigert. Het zou volgens de Russen te gevaarlijk zijn om de missie vanaf Oekraïens grondgebied de frontlinie te laten doorkruisen.