Gemeenten bereiden zich voor op een nieuwe toestroom van Oekraïense vluchtelingen die uit gastgezinnen in Nederland komen. Gezinnen willen stoppen met de opvang, omdat ze bijvoorbeeld in de zomervakantie de Oekraïners niet alleen in het huis willen laten.

"De kat gaat naar het pension en de Oekraïners gaan naar de opvang, ja, dat is de rauwe werkelijkheid", zegt een van de betrokkenen bij de asielopvang in Nederland.

In de regio Midden- en West-Brabant verblijven op dit moment bijna twaalfhonderd Oekraïense vluchtelingen bij particulieren. Er zijn volgens een woordvoerder al gastgezinnen die vragen of de vluchtelingen in de zomerperiode door de gemeente kunnen worden opgevangen. Het is niet bekend om hoeveel mensen het precies gaat, "maar het speelt wel". Gemeenten houden niet speciaal plekken vrij voor deze vluchtelingen, maar ze houden de komende weken rekening met hun komst.

"Soms worden de Oekraïners echt gewoon gedropt bij de opvang", zegt de veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. Daar verblijven nu ongeveer achthonderd Oekraïners bij gastgezinnen. Zij moeten in de komende weken misschien terug naar de officiële opvang.

'De wittebroodsweken zijn voorbij, het is welletjes'

"Nederlanders hebben hun hart en hun huis opengesteld zonder zich met het hoofd te realiseren welke impact dat heeft", aldus de veiligheidsregio. "De wittebroodsweken zijn voorbij, het is welletjes. Nu krijgen we een stroom doordat mensen zeggen: ik ga op vakantie en ik wil niet dat de Oekraïners alleen in mijn huis zijn."

De veiligheidsregio Hollands Midden ziet ook vluchtelingen terugkomen van gastgezinnen. De reden voor vertrek kan variëren van de beschikbaarheid van ruimte die afloopt "tot problemen tussen gastfamilie en gasten". Het kan zijn dat een vluchteling bij een gemeente op een wachtlijst komt. Volgens de regio is het namelijk juist wenselijk mensen in dezelfde gemeente te blijven opvangen, onder meer omdat kinderen dan naar dezelfde school kunnen blijven gaan.

Ook in de regio's Zuid-Limburg en Utrecht komen er vluchtelingen van Nederlandse gezinnen naar de opvang. "De aantallen zijn nog gering", aldus de veiligheidsregio Zuid-Limburg. De regio Kennemerland houdt het aantal terugkerende vluchtelingen niet bij. Een percentage van de gemeentelijke opvangplekken wordt gereserveerd voor "doorstroom" vanuit particuliere opvangplekken. Het aantal verschilt per gemeente, "omdat dit maatwerk vraagt".

In zo'n beetje alle veiligheidsregio's worden gemeentelijke opvangplekken gereserveerd voor Oekraïners die terugkeren vanuit particuliere opvangplekken, zoals Nederlandse gezinnen.