Eén keer per dag geeft NU.nl je een overzicht van de situatie in Oekraïne. Met deze keer: de bekende Azot-fabriek in Severodonetsk is volledig verwoest, zo zegt de gouverneur van de Oost-Oekraïense regio Luhansk. En verder lijkt het erop dat Rusland met de stad Lysychansk een nieuw doelwit heeft.

Een dag eerder las je in ons overzicht al dat in het Oost-Oekraïense Lysychansk vier burgerdoden waren gevallen door luchtaanvallen. Daar bleef het niet bij. Russische beschietingen hebben voor veel doden gezorgd, zo zeggen Oekraïense autoriteiten.

Lysychansk ligt in de buurt van Sevorodonetsk. Nu die Oost-Oekraïense stad bijna volledig in handen is van Rusland lijkt Lysychansk het volgende doelwit. Tussen de twee zustersteden stroomt de rivier de Donetsk en alle bruggen die daar ooit waren zijn verwoest.

Ook de belangrijkste snelweg naar Lysychansk is door bombardementen ontoegankelijk geworden. De Russen schuiven zo langzaam op richting de buurstad van Sevorodonetsk, al geven ook zij toe dat ze die stad nog niet helemaal onder controle hebben. Het complex rond de chemische fabriek Azot is nog in handen van Oekraïne.

Oekraïense burgers schuilen op verwoest fabrieksterrein Azot

Op het terrein van die fabriek is niks meer over van de gebouwen die er ooit stonden. Rusland en Oekraïne zijn daar in fel gevecht.

Omdat Russische troepen inmiddels alle woonwijken van Severodonetsk zouden hebben veroverd, hebben de Oekraïense strijders zich verzameld op het industrieterrein rond de fabriek. Onder het terrein van de Azot bevinden zich tunnels en bunkers om te schuilen. De Russen beschieten de fabrieksgebouwen onder meer met raketten.

Het Russische leger zei eerder een humanitaire corridor te openen om de burgers te evacueren, maar wel naar gebied dat in handen is van Rusland. Volgens de Russen heeft het Oekraïense leger die evacuatie verhinderd, door beschietingen te blijven uitvoeren. De gouverneur zegt dat er een compleet staakt-het-vuren nodig is voordat burgers het terrein kunnen verlaten. Er zouden nog duizenden Oekraïners op het complex zijn, onder wie veel burgers.

De Verenigde Naties noemen de situatie in Oost-Oekraïne "extreem alarmerend", vooral in en rond Severodonetsk. In de belegerde stad zou steeds minder toegang zijn tot schoon water, voedsel en elektriciteit.

Britse president Johnson verrast Zelensky met bezoek

Bij een onaangekondigd bezoek aan Kyiv heeft de Britse president Boris Johnson zijn Oekraïense collega Volodymyr Zelensky een groot militair trainingsprogramma beloofd.

Het Verenigd Koninkrijk wil duizenden nieuwe en bestaande Oekraïense soldaten gaan opleiden, zodat ze het nog beter kunnen opnemen tegen de Russen.

De Britse trainingsoperatie heeft volgens een regeringsverklaring de potentie om elke 120 dagen tot 10.000 soldaten te trainen. Dit Britse programma zou ertoe moeten leiden dat de Oekraïners "hun inzet kunnen versnellen, hun strijdkrachten kunnen herbouwen en hun weerstand kunnen vergroten". Mocht Oekraïne het aanbod accepteren, dan worden mogelijk ook westerse bondgenoten uitgenodigd om aan het programma deel te nemen.

Advies: Oekraïne kandidaat EU-lid onder voorwaarden

De Europese Commissie adviseert Oekraïne kandidaat-lid te maken van de Europese Unie. Voordat het land deze status daadwerkelijk krijgt, moeten de 27 lidstaten er nog mee instemmen.

Daarna kan Oekraïne plaatsnemen in de wachtkamer van de EU. Oekraïne moet van de Commissie eerst nog stappen zetten op het gebied van de rechtsstaat, corruptiebestrijding en grondrechten voor er echt onderhandeld kan worden over toetreding.

Wopke Hoekstra positief over kandidaat-lidmaatschap

Nederland staat in ieder geval achter het kandidaat-lidmaatschap van de EU voor Oekraïne.

Het kabinet is positief gestemd over het advies van de Europese Commissie om Oekraïne het kandidaat-lidmaatschap van de EU toe te kennen. Minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra noemde het voorstel vrijdag "in balans" en "een goede stap".

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky vroeg vier dagen na de Russische inval in Oekraïne het EU-lidmaatschap aan.

Nederland was de afgelopen maanden terughoudend over de kwestie. Premier Mark Rutte en minister Hoekstra wilden net als Portugal en Denemarken niet bij voorbaat al ja zeggen tegen een eventueel kandidaat-lidmaatschap en het advies van de Commissie afwachten. Nu dat positief is, is het wachten totdat alle EU-landen achter de aanvraag staan.

Zie ook |Kabinet steunt kandidaat-lidmaatschap Oekraïne en noemt voorstel 'in balans'

Oekraïne mag Songfestival toch niet organiseren

Het Eurovisie Songfestival wordt volgend jaar toch niet niet in Oekraïne georganiseerd. Normaal gesproken organiseert het winnende land de eerstvolgende editie, maar Oekraïne kan door de oorlog niet aan alle eisen voldoen. De organisator laat vrijdag in een verklaring weten met de BBC in gesprek te gaan, omdat Sam Ryder namens het Verenigd Koninkrijk tweede werd.

In de verklaring van de European Broadcasting Union (EBU) valt te lezen dat er uitgebreid is gesproken met de Oekraïense omroep UA:PBC en onderzoek is gedaan naar de mogelijkheden. Daarna is besloten dat het onmogelijk is om het Songfestival volgend jaar in Oekraïne te organiseren.

Oekraïne laat het er niet bij zitten en wil wél Songfestival organiseren

De Oekraïense omroep UA:PBC is absoluut niet blij met de mededeling dat ze volgend jaar het Eurovisie Songfestival niet mogen organiseren. De overkoepelende organisator European Broadcasting Union (EBU) vindt het vanwege de oorlog niet veilig genoeg. Oekraïne ziet wel degelijk mogelijkheden en eist nieuwe onderhandelingen.

Volgens de omroep heeft EBU het besluit "zonder discussie" genomen. "We zijn ervan overtuigd dat we alle reden hebben om verdere onderhandelingen te voeren om tot een gezamenlijke oplossing te komen die alle partijen tevreden zal stellen. We hebben het Eurovisie Songfestival eerlijk gewonnen en hebben aan alle voorwaarden voldaan binnen de deadlines", vervolgt de omroep.

"We hebben antwoorden en garanties gegeven over de veiligheidsnormen en mogelijke locaties voor het evenement." De minister van Cultuur Oleksandr Tkatsjenko, omroepbaas Tsjernotytski Mykola en oud-winnaars Ruslana (2004) en Kalush Orchestra-frontman Oleh Psiuk (2022) hebben het statement van UA:PBC ondertekend.

UA:PBC vindt dat een Songfestival in Oekraïne gezien de oorlog een "sterk signaal" naar de wereld is. "We eisen dat dit besluit wordt gewijzigd, omdat we denken dat we alle toezeggingen kunnen nakomen, zoals we ook herhaaldelijk hebben aangetoond aan de EBU."

Zie ook |Oekraïne wil Songfestival 2023 wél organiseren, eist nieuwe gesprekken

Poetin: 'Alles wat het Westen deed heeft nul effect gehad op Russische economie'

De westerse sancties tegen Rusland hebben volgens president Vladimir Poetin geen enkel effect gehad. "De economische blitzkrieg had vanaf het begin geen kans van slagen", zei hij vrijdag op het International Economic Forum in Sint-Petersburg. "Wij zijn sterke mensen en kunnen elke uitdaging aan."

Poetin noemde de sancties die westerse landen hebben opgelegd vanwege de Russische aanval op Oekraïne 'krankzinnig' en 'niet doordacht'. Hij zei dat de strafmaatregelen ook de EU hard treffen en schatte de schade voor Europa op 400 miljard dollar (ruim 380 miljard euro).

Poetin haalt schouders op over mogelijke EU-toetreding Oekraïne

Poetin zegt geen bezwaar te hebben tegen een eventuele toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie. "We hebben er niets op tegen. Het is geen militair blok. Het is het recht van elk land om zich aan te sluiten bij economische unies", zei Poetin na afloop van die eerder genoemde toespraak in Sint-Petersburg,

Rusland verzet zich al jaren tegen de pogingen van Oekraïne om zich aan te sluiten bij NAVO. In de aanloop naar de invasie van Oekraïne op 24 februari drong Poetin meermaals aan op garanties van de Verenigde Staten dat Oekraïne niet zou worden toegelaten tot het militaire bondgenootschap.

Maar ook de EU heeft militaire aspecten: lidstaten zijn verplicht elkaar te helpen in geval van een aanval. Eerder op de dag had Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov nog gewezen op de "toegenomen defensiesamenwerking" binnen de unie. De mogelijke Oekraïense toetreding "vereist onze extra aandacht, omdat we ons allemaal bewust zijn van de intensivering van de discussies in Europa over het versterken van de defensiecomponent van de EU", zei hij.

Poetin maakt zich daar blijkbaar minder druk om. Wel vroeg hij zich af of het verstandig is voor de EU om Oekraïne toe te laten treden. Het land heeft volgens de Russische president enorme subsidies nodig die andere EU-leden wellicht niet bereid zijn te geven.

Ook zei Poetin te verwachten dat de betrekkingen tussen Rusland en Oekraïne zullen normaliseren nadat de "speciale militaire operatie" - Ruslands eufemisme voor de oorlog in Oekraïne - is afgelopen. "Vroeg of laat zal de situatie weer normaal worden", aldus Poetin.

Amerikaanse president Biden weet nog steeds niet waar vermiste Amerikanen zijn

En tot slot is de Amerikaanse president Joe Biden vrijdag bijgepraat over Amerikanen die in Oekraïne vermist zijn. Hij weet nog steeds niet waar zij zijn. Hij herhaalde dat landgenoten niet naar Oekraïne moeten afreizen.

Het gaat om zeker drie Amerikanen. Twee van hen zijn volgens hun familie waarschijnlijk in het oosten van Oekraïne gevangengenomen door het Russische leger. De 39-jarige Alexander Drueke en Andy Tai Huynh (27) dienden beiden eerder in het Amerikaanse leger.

Russische media hebben vrijdag beeldmateriaal getoond waarop Drueke en Huynh te zien zijn in Russische gevangenschap. Zo toonde de krant Izvestia een videoclip van een kort interview met Huynh. Het RT-kanaal plaatste een foto van een man die werd geïdentificeerd als Drueke.