Defensie-expert Ko Colijn voorziet Nederlanders al 48 jaar van uitleg bij gewapende conflicten. Voor NU.nl volgt hij de strijd in Oekraïne en geeft hij antwoord op onze (en jullie) vragen. Met deze keer: hoe moet het nu verder met de oorlog, nu zowel Oekraïne als Rusland kampen met wapentekorten?

Ko Colijn: "Het artillerieduel in het Donetsbekken gaat door. Oekraïne klaagt dat het bijna door de kogels en granaten heen is. Er zijn nog wel wat 155 millimeter-granaten, maar die passen niet in de 152 millimeter-houwitzers die de Oekraïense soldaten van Oost-Europese NAVO-landen hebben gekregen. Zelensky en zijn commandanten vragen het westen om hun wapens aan te vullen, voordat ze door de Russische vijand 'outgunned' worden."

"Maar ook de Russen kampen met tekorten. Ze moeten met kunst- en vliegwerk extra gevechtsgroepen uit buitengewesten aanvoeren. Door de precisiemunitie zijn ze allang heen, er wordt nu met ouderwets grof geschut gevuurd op Oekraïense steden en loopgraven."

"Uiteindelijk kunnen de Russen het langer volhouden dan het Oekraïense leger, dat in het Donetsbekken dagelijks naar schatting vijfhonderd soldaten verliest."

Zie ook |NUcheckt: Niet te zeggen hoeveel Russische militairen zijn gedood in Oekraïne

Russen moeten aanvalsplannen aanpassen

Hoe moet het nu verder met de Russen? Ko Colijn: "De mediadeskundigen maken zich druk over het lot van de stad Severonetsk. Of het laatste restje van die stad nu door de Russen wordt platgegooid of niet, het maakt strategisch niet erg veel uit."

"Wat intussen wél duidelijk is, is dat de Russen hun aanvalsplannen steeds moeten aanpassen, lees: terugschroeven, en belangrijke rivieren niet kunnen oversteken zonder enorme verliezen."

"Onafhankelijke militaire experts zeggen inmiddels dat Oekraïne zich beter uit Severodonetsk kan terugtrekken om de Russen bij het iets verderop gelegen Lysychansk terug te duwen."

Opvallende kritiek van Biden

"Onder deze omstandigheden is het in feite de Amerikaanse president Biden die beslist hoe lang de strijd voortduurt", zegt Ko Colijn. "De VS is zo langzamerhand de enige wapenleverancier die de verdediging vanuit Oekraïne gaande houdt."

"Veelzeggend is dat Biden vorige week de Oekraïense president Volodomyr Zelensky voor het eerst niet alleen een schouderklopje heeft gegeven, maar ook heeft bekritiseerd. In Los Angeles zei hij dat Zelensky de Amerikaanse waarschuwingen in de wind heeft geslagen dat Poetin vroeg of laat het land zou binnenvallen. Vrij vertaald zei hij: "Denk erom, aan het Amerikaanse geduld komt een eind." Of, nog vrijer vertaald: Oekraïne moet een compromis sluiten met de Russen, want na levering van de HIMARS-raketsystemen voeren we onze wapensteun niet op."

"Het is bekend dat de VS heeft geweigerd om Oekraïne de Grey Eagle te geven. Dat is een bewapende drone die doelen ver in Rusland zou kunnen raken, zelfs het Kremlin."

"Om prestigeredenen wordt overigens voortdurend, ook door onze minister van Buitenlandse zaken Wopke Hoekstra, beweerd dat Zelensky de enige is die beslist of er kan worden onderhandeld. Zoiets wordt natuurlijk uit beleefdheid gezegd: achter de schermen komt het dictaat uit Washington en Moskou."

"Een week geleden zeiden de Oekraïense commandanten dat ze het nog 'twee weken' konden uithouden. Dat schuurt met de uitlating van de Amerikaanse militaire chef Marc Milley die zei dat een goede training van de HIMARS-raketsystemen zeker enkele weken zou duren en dan wel de Russen pijn zou doen. Eigenlijk zei Milley dus: 'Sorry Oekraïne, jullie smeekbeden om betere kanonnen vergen meer tijd, want de Himars-peletons zijn niet morgen al inzetbaar. Even doorbijten dus in het Donetsbekken'."

Biden bepaalt met wapenleveringen uitkomst oorlog

Ko Colijn: "Zelensky's minister van defensie Reznikov zei vorige week nog dat het Russische artillerie-overwicht aan de Oekraïense kant zorgt voor honderd tot tweehonderd 'onbruikbare' gewonde en dode soldaten. Een dag later zei Zelensky's militaire topadviseur Podolyak dat dat getal wel verdubbeld kon worden. Ook misschien aan Russische kant trouwens."

"De uitkomst van de oorlog wordt volgens mij dus door Biden en niet door Zelensky bepaald. En als hij de deels mislukte campagne overleeft natuurlijk ook door Poetin, die een thuisvoordeel heeft en zijn oorlog altijd weer kan opstarten."

"Als deze analyse klopt, is de discussie over 'humiliation' of 'defeat' achterhaald. Dat wil zeggen: moet Poetin nu vernederd worden of is een 'gewone' nederlaag voldoende? Die discussie was tot op zekere hoogte natuurlijk al theoretisch, want een grens tussen verliezen en vernederen is vaag. Poetin is nu al de morele verliezer, ongeacht de militaire uitkomst."