Eén keer per dag geeft NU.nl je een overzicht van de situatie in Oekraïne. Met deze keer: Rusland heeft volgens het Verenigd Koninkrijk de Geneefse Conventies en daarmee het internationaal humanitair recht geschonden door drie krijgsgevangenen de doodstraf op te leggen. En de burgemeester van Mariupol waarschuwt dat mogelijk duizenden mensen zullen overlijden door cholera.

De Britse krijgsgevangenen Aiden Aslin en Shaun Pinner, die vastzitten in Mariupol, zijn samen met de Marokkaanse Brahim Saadoun ter dood veroordeeld door een pro-Russisch hof in de Oost-Oekraïense regio Donetsk. Ze waren onderdeel van de verdediging van de Azovstal-staalfabriek in Mariupol toen ze gevangen werden genomen.

Het Verenigd Koninkrijk reageerde woedend. "De uitspraak tegen hen is een ongehoorde schending van de Geneefse Conventies", zegt de Britse minister van Buitenlandse Zaken Liz Truss. Ze besprak de situatie vrijdag met haar Oekraïense ambtgenoot Dmytro Kuleba.

Truss lichtte haar uitspraak niet verder toe. Volgens de Geneefse Conventies hebben krijgsgevangenen recht op een goede behandeling en een eerlijk proces met een onafhankelijke rechterlijke macht. Een woordvoerder van de Britse premier Boris Johnson zei vrijdag dat de Britten alleen met Oekraïne praten over de vrijlating van de krijgsgevangenen.

Er was niet alleen Britse woede. Amnesty International sprak ook schande van het opleggen van de doodstraf door de zelfbenoemde Volksrepubliek Donetsk.

"Dit is nog nooit eerder voorgekomen. Deze zogenaamde Volksrepubliek Donetsk heeft een zogenaamd strafrecht waarin een zogenaamde doodstraf is opgenomen. Dit slaat helemaal nergens op. Rusland draagt hier de volledige verantwoordelijkheid voor", zegt Amnesty.

Zie ook |VK beschuldigt Rusland van schenden humanitair recht met doodstraf voor Britten

Rusland noemt reactie 'hysterisch'

Een woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de reactie van de Britten op de doodstraffen "hysterisch".

"Het Verenigd Koninkrijk reageert wel vaker hysterisch op dit soort zaken", zo valt te lezen in een verklaring op de site van het ministerie. "Deze mannen zijn huurmoordenaars die de verkeerde kant hebben gekozen."

Volgens de Russen moeten de Britten bezwaar aantekenen bij de leiders van de zelfbenoemde volksrepubliek in Donetsk. Rusland is het enige land ter wereld dat de volksrepublieken Donetsk en Luhansk als onafhankelijk erkent.

Cholera kan duizenden slachtoffers maken in de stad

Burgemeester Vadym Boychenko van Mariupol heeft vrijdag gewaarschuwd dat, nu de zomer in aantocht is, cholera en andere dodelijke ziektes nog eens duizenden extra slachtoffers kunnen maken. In de kapotgeschoten havenstad in het zuidoosten van Oekraïne liggen nog talloze lichamen in staat van ontbinding.

Waterputten en bronnen zijn volgens Boychenko verontreinigd door stoffelijke overschotten van mensen die tijdens de wekenlange Russische belegering zijn gedood. De bezetters maken bovendien totaal geen haast de slachtoffers op te halen en te begraven.

"Er is cholera en dysenterie uitgebroken. Helaas stellen onze medici vast dat de oorlog waarin al meer dan 20.000 inwoners zijn omgekomen door deze infecties nog duizenden mensen meer het leven zal kosten", aldus de burgemeester op de Oekraïense tv.

Boychenko, die zelf niet meer in Mariupol is, zei dat de stad in quarantaine is geplaatst. De Oekraïense autoriteiten schatten dat van de 430.000 mensen die er woonden zo'n 100.000 zijn achtergebleven.

Duitsland: Servië moet EU-sancties tegen Rusland overnemen

Duitsland dringt er bij Servië op aan zich aan te sluiten bij de EU-sancties tegen zijn oude bondgenoot Rusland. Een land dat lid wil worden van de EU moet zich nu eenmaal ook voegen naar het buitenlandbeleid van de unie. Dat hield bondskanselier Olaf Scholz in Belgrado zijn gastheer, de Servische president Aleksandar Vucic, voor.

Servië heeft de Russische invasie van Oekraïne wel veroordeeld, maar geen strafmaatregelen tegen Rusland genomen. Dat verwacht de EU wel van zogeheten kandidaat-lidstaten, waarvan Servië er ook een is.

Maar het Balkanland kan moeilijk anders, omdat het bijvoorbeeld erg afhankelijk is van Russisch aardgas, stelt Vucic. Servië is van oudsher cultureel en politiek nauw met het grote Slavische land verbonden.

Servië maakt zich sinds 2014 op voor toetreding tot de EU, maar is geen spat opgeschoten. Het land kent een autocratisch bewind en krijgt al jaren het ene negatieve oordeel na het andere uit Brussel.

Scholz zoekt op rondreis door onder andere Servië en Kosovo een delicaat evenwicht tussen het aan de borst drukken en op afstand houden van deze westelijke Balkanlanden. De EU wil voorkomen dat ze zich teleurgesteld tot rivalen Rusland en China keren, maar acht ze nog lang niet klaar om lid te worden.

Nieuwe situatie in Oekraïne

We hebben tot slot ook weer een nieuwe kaart van Oekraïne voor je, waarin de laatste updates zijn meegenomen en we de huidige situatie in het land weergeven.