Deze ontwikkelingen in Oekraïne zouden Defensie-expert Ko Colijn niet verbazen
Door Ko Colijn7 jun 2022 om 05:00
Defensie-expert Ko Colijn voorziet Nederlanders al ruim veertig jaar van uitleg bij gewapende conflicten. Voor NU.nl volgt hij de strijd in Oekraïne en geeft hij antwoord op onze (en jullie) vragen. Dit keer: het zou Colijn niet verbazen als...
…de Oekraïners, die hun steden in de oostelijke Donetsbekken met man en macht verdedigen, het nog twee weken volhouden. Dat voorspelt de Britse inlichtingendienst en dat claimen ze zelf. De stad Severodonetsk zou nu niet voor driekwart in Poetins handen zijn, maar 'slechts' voor de helft. En zo golft de oorlog al weken op en neer.
Belangrijker is dat de Russen er steeds maar niet in slagen om die steden te omsingelen en te 'wurgen'. Daardoor zijn ze tot het alternatief van frontale straatgevechten gedwongen. Op den duur verliezen ze die en het kost ze in elk geval veel manschappen en materieel. Ook de Oekraïense tegenoffensieven in het zuiden en bij Kharkiv zijn handenbinders voor de Russen, waardoor hun opmars in het kerngebied Luhansk slecht verloopt. Als de tweewekenclaim van de Oekraïense verdedigers klopt, dan arriveren de westerse wapens die de Russen wegschieten op tijd en keert het tij voor Zelensky.
…er achter de schermen toch gedreigd zou worden met het sturen van de zogeheten HIMARS-raketten om de Russen naar de onderhandelingstafel te dwingen. Deze Himars-raketten gebruiken precisiemunitie en hebben een bereik van ongeveer 80 kilometer. Dat zou het enigszins verwarrende optreden van president Biden verklaren (eerst geen HIMARS dinsdag, toen weer wel). Ik zou in elk geval de dreigoptie openlaten, want Poetin heeft er dan een probleem bij: 'Is dit een rode lijn en zo ja, durf ik nu op een rode knop te drukken?'
…hierover achter de schermen met de Russen onderhandeld wordt. Het Russische militaire opperbevel neemt tegenwoordig de hotline met het Pentagon op, nu het Kremlin nog. Ik heb nergens in de (Nederlandse) pers gelezen dat er minder dan een week na de invasie - op 1 maart- een deconflict-akkoord tussen Washington en Moskou is gesloten. In die begindagen van de oorlog was dat blijkbaar de hoogste prioriteit van zowel Rusland als VS.
Dat waren ook de dagen dat Israël zich nadrukkelijk opwierp als 'bemiddelaar'. Israël had zelf nuttige ervaringen met zo'n deconflict-akkoord met Moskou in Syrië: Russische vliegtuigen blijven uit de weg als de Israëlische luchtmacht daar actief is.
Ik sluit inzet van een Russisch atoomwapen, als signaal, niet helemaal uit, maar ik denk toch dat de kans heel klein is. In juni 2021 sloten Poetin en Biden in Genève een akkoord dat een atoomoorlog door niemand kon worden 'gewonnen' en dat is sinds Cuba 1962 wel een gemeenschappelijk taboe. 'Op scherp zetten' kan nog wel.
… als ook door de wake-up-calls van Noord Korea, Iran en 9/11 het nucleaire bewustzijn juist wel weer gegroeid in de militaire sector. Er wordt in de media best luchtig over het atoomwapen en het hard aanpakken van Rusland gedaan. Alsof dat geen prijs zou hebben. Men zou niet meer weten wat een atoomwapen is. Ook is er sinds pakweg 2016 een opgelaaide discussie over modernisering van de oude generatie atoomwapens en hun praktische inzet (zoals Trumps Nuclear Posture Review uit 2018, die nogal losjes was).
…als in Washington de schouders zijn opgehaald, toen Poetin zijn massavernietigingswapens in maart op scherp zette. Vervolgens zag men bijna niets gebeuren in Rusland. Beetje Russische blufpoker. Een lancering van de nieuwe Sarmat-intercontinentale atoomraket op 20 april is tevoren netjes door de Russen aangemeld in Washington, om elk misverstand uit te sluiten. Eind mei zei Dimitry Rogozin, de baas van het testprogramma, dat er in dit najaar waarschijnlijk nog een test gedaan zal worden.
…als er de huidige militairen en politici een kernoorlog met Rusland wel degelijk serieus nemen. In The Atlantic (ligt op het nachtkastje van Biden) verscheen onlangs een waarschuwing, dat er onder de huidige militairen en politici vooral niet te luchtig over een kernoorlog met Rusland moet worden gedacht. Dat mogen de 'vernederaars' en de 'nu doorpakkers' zich wel aantrekken.
…als men zich zorgen maakt over het technologisch vervagen van het verschil tussen een conventioneel en atoomwapen. Ze doen uiterlijk niet voor elkaar onder en staan steeds meer door elkaar heen. Trump heeft na het opzeggen van het INF-verdrag ter compensatie van de afschrikking een paar Amerikaanse onderzeeërs met (conventionele) middellangeafstandsraketten uitgerust in ruil voor (oudere) nucleaire SLBMs. Maar ik vind die trend heel gevaarlijk, omdat Rusland voorheen precies wist welke raket even later zou arriveren. Nu niet meer.
Het stelde me in zekere zin ook wel gerust dat het eerste wat de hoogste militaire baas Marc Milley op de beruchte 6 januari 2021 (de dag van de Capitool-bestorming) deed: hij pakte de hotline naar Peking (!) (en ik denk ook Moskou) om de Chinese collega's gerust te stellen. De VS zouden geen gekke dingen doen, althans de militairen niet. Een boodschap die kennelijk goed landde, want er gebeurde niets op dat vlak.
Kortom: de oorlog gaat door als de VS en Rusland dat willen, het is niet zo dat Zelensky de enige is die beslist of er weer onderhandeld wordt.
