Het Oekraïense openbaar ministerie heeft zeshonderd verdachten van oorlogsmisdaden in beeld en er worden al tachtig van hen vervolgd. Ook zijn inmiddels zeker vijftienduizend gevallen van mogelijke oorlogsmisdaden bekend. Dat zei de Oekraïense hoofdaanklager Iryna Venediktova dinsdag tijdens een persbijeenkomst van het Joint Investigation Team in Den Haag.

Venediktova liet op de persconferentie weten dat er op dit moment tachtig Russen vervolgd worden wegens oorlogsmisdaden. Daaronder zijn ook zaken waarin de verdachten worden beschuldigd van verkrachting en marteling.

Volgens de openbaar aanklager komen er dagelijks zo'n twee- tot driehonderd zaken bij waar onderzoek naar moet worden gedaan. Het is volgens haar daarom van belang dat er internationaal wordt samengewerkt om alle vormen van bewijs te documenteren. "De wet zou iedereen moeten beschermen tegen oorlog en dictators."

Volgens Venediktova is het ondanks dat het onderzoeksteam niet in de door de Russen bezette gebieden in het Donetsbekken kan komen toch mogelijk om strafzaken te starten. "We spreken met getuigen en slachtoffers die uit het gebied zijn gevlucht of geëvacueerd en we hebben toegang tot krijgsgevangen, waardoor het mogelijk is om informatie die we krijgen te controleren."

Vorige week veroordeelde de Oekraïense rechtbank een 21-jarige Russische militair tot een levenslange gevangenisstraf vanwege het doodschieten van een 62-jarige Oekraïense burger in februari. Dinsdag zijn twee andere Russen veroordeeld tot 11,5 jaar cel voor beschietingen op de stad Kharkiv, maakte Venediktova op de persconferentie bekend. "Daarnaast zijn we op dit moment bezig met onder meer een onderzoek naar verkrachtingen."

Zie ook |VN-chef wil dat Rusland meewerkt aan onderzoek naar schending mensenrechten

Drie nieuwe landen sluiten zich aan bij onderzoek

Op de persconferentie werd bekendgemaakt dat Estland, Letland en Slowakije zich zullen aansluiten bij het team dat onderzoek doet naar mogelijke oorlogsmisdaden in Oekraïne. Vlak na de Russische inval op 24 februari vormden Oekraïne, Polen, Litouwen al een eerste onderzoeksteam.

Venediktova sprak op de persconferentie over Eurojust, een Europese organisatie die ondersteunt bij de samenwerking van gerechtelijke autoriteiten. Het Internationaal Strafhof heeft zich in april ook bij het onderzoek aangesloten en zal binnenkort een eigen kantoor in Kyiv openen om het onderzoek bij te staan.

"De misdaden in de Oekraïne kunnen niet langer worden getolereerd", zei de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof, Karim Khan. De Poolse hoofdaanklager Dariusz Bartki liet weten dat inmiddels met elfhonderd getuigen en slachtoffers is gesproken over vermeende oorlogsmisdaden.

'Russische inval is best gedocumenteerde gewapende conflict ooit'

Eurojust biedt het JIT de komende tijd financiële ondersteuning bij de aankoop van beschermende uitrustingen, printers, telefoons en andere benodigdheden om bewijsmateriaal te kunnen verzamelen. Ook komt er geld voor transport en verblijf zodat onderzoekers die vanuit het buitenland komen hun werk kunnen doen. Eurojust-directeur Ladislav Hamran noemt de Russische inval in Oekraïne "het best gedocumenteerde gewapende conflict" in de geschiedenis.

In mei reisde een team van dertig Nederlandse marechaussees naar Oekraïne om te helpen bij het verzamelen van bewijsmateriaal.