Defensie-expert Ko Colijn voorziet Nederlanders al ruim veertig jaar van duiding bij gewapende conflicten. Voor NU.nl volgt hij de strijd in Oekraïne en geeft hij antwoord op onze (en jullie) vragen. Dit keer is de vraag: waarom levert Amerika toch geen langeafstandsraketten, iets waardoor de Russische president Vladimir Poetin in zijn handen wrijft?

De afgelopen weken vroeg de Oekraïense president Volodymyr Zelensky keer op keer om zogenoemde HIMARS-raketten. Daarmee kan zijn leger de Russen pijnigen en zelfs doelen in Rusland treffen. HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System) is een soort mobiel raketsysteem dat de huidige beperkingen van landkanonnen ver overtreft. Ze kunnen doelen op meer dan 500 kilometer afstand raken.

Dit soort raketten zijn van groot belang voor het Oekraïense leger, dat onder grote druk staat in het Donetsbekken. Daar wordt het door Russische artillerie bestookt die verder achter het front staat opgesteld. De HIMARS-raketten kunnen die kanonnen uitschakelen. Logisch dus dat Oekraïne op Amerikaanse steun hoopte.

Maar - en dat is een fikse tegenvaller voor Oekraïne - de Amerikaanse president Joe Biden heeft laten weten dat hij niet van plan is om die raketten te leveren. Blijkbaar durft het Witte Huis het niet aan omdat het bang is een rode lijn over te gaan.

Russen boeken terreinwinst

De oorlog sleept zich voort, maar de Russen worden niet langer teruggedrongen. In het Donetsbekken boeken ze nu terreinwinst, maar hun succes is betrekkelijk. Ze verwoesten met hun artillerie de doelen die ze willen veroveren.

Dat was een tegenslag voor de Russen, maar ondertussen schuiven bataljons wel langzaam op aan het front in het zuiden, waar ze Oekraïne van de Zwarte Zee afsnijden. Ook omsingelen ze kleinere steden die delen van het Oekraïense leger isoleren. Maar de regie ligt niet bij de Russen: een insider zegt dat de overgebleven Oekraïners nog steeds het thuisvoordeel behouden en de loopgraven steeds weer een beetje in hun voordeel verleggen.

Rusland zet nu soldaten van vijftig jaar en ouder in

Inmiddels heeft het Russische leger volgens Kyiv al bijna 30.000 man verloren (met gewonde en dus 'onbruikbare' mannen erbij 120.000). Volgens de Oryx-website bedraagt het materiële verlies nu bijna 4.200 tanks, vliegtuigen, drones, helikopters, kanonnen en gevechtswagens. Dat is meer dan in jaren oorlog in Afghanistan. En dan zijn er natuurlijk nog de gezonken oorlogsschepen in de Zwarte Zee.

De Russen raken door hun precisiemunitie en manschappen heen. Dat compenseren ze met de rekrutering van soldaten van vijftig jaar en ouder én met grof geschut. Het wordt dus een uitputtingsslag, waarin beslissend is wie het het langst kan volhouden. Het is niet mogelijk hier een winnaar te voorspellen, al staat nu al vast dat Poetin de oorlog moreel heeft verloren.

Zelensky woedend op Amerikaanse oud-minister Kissinger

Bij gebrek aan westerse eensgezindheid hebben de Amerikanen de wapenluchtbrug naar Zelensky's grenadiers bijna gemonopoliseerd. Zij behoren - op veilige afstand van het slagveld - tot de doorpakkers.

De Oekraïense president is zelf ook een doorpakker: hij wil niet onderhandelen als hij (een groot deel van) zijn land niet heeft terugveroverd. Hij ging afgelopen week tekeer tegen oude rot Henry Kissinger, ooit Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken. Die raadde Kyiv aan in te binden en de Russen in godsnaam maar wat land te gunnen. "Het is 2022, mijnheer Kissinger, geen 1938", brieste Zelensky.

Biden lijkt nu eerder naar Kissinger te luisteren dan naar doorpakker Zelensky. Het is de grote vraag of de Oekraïners zonder de langeafstandsraketten stand kunnen houden op het slagveld. En het is de vraag of de Amerikanen toch nog een list verzinnen om hun bondgenoten in Kyiv van ander wapentuig te voorzien om de Russen terug te dringen.