Defensie-expert Ko Colijn voorziet Nederlanders al ruim veertig jaar van duiding bij gewapende conflicten. Voor NU.nl volgt hij de strijd in Oekraïne en geeft hij antwoord op onze (en jullie) vragen. Dit keer weegt hij de staat van de oorlog en ziet hij verdeling ontstaan over de mogelijke afloop in het Westen.

Je zou daar nog aan kunnen toevoegen dat de strook Oekraïense Zwarte Zeekust voor een groot deel is veroverd door Rusland en het laatste restje Mariupol is weggevaagd. Met elke gas- of oliebeperking zorgen we voor een stijging van die brandstofprijzen, waardoor president Vladimir Poetin zijn oorlog weer drie dagen langer kan voeren. Om een beetje grond bij de stad Severodonetsk te veroveren bijvoorbeeld. Geen valse hoop s.v.p.

Tegen dat pessimisme kun je ook wat echte hoop inbrengen. Het Russische offensief bij Kyiv is mislukt en de oorlog - die nog steeds niet zo mag heten van Poetin - duurt al drie maanden en zit vast. De Russische verliezen van militairen en materieel zijn groter dan de Oekraïense en de (ook door Nederlandse experts voorspelde) tangbeweging in het Donetsbekken, die 40.000 Oekraïense elitetroepen zou afknijpen, is uitgebleven. Hier en daar zijn die troepen zelfs in de tegenaanval gegaan. Hoge omes uit het buitenland gaan steeds vaker op bezoek in Kyiv, alsof het business as usual is.

Feest voor kremlinologen

Poetin likt waarschijnlijk zijn wonden, nu Finland en Zweden zich openlijk hebben aangemeld bij de erfvijand: die enge NAVO.

Intussen is het ook feest voor kremlinologen. Want wat kunnen zij brouwen van de woorden van de Russische defensieminister Sergei Shoigu? Die zei vorige week vrijdag dat er vooruitgang werd geboekt in het Donetsbekken en dat de 'bevrijding' van de hele Oekraïense provincie Luhansk nabij was.

De Amerikaanse denktank Institute for the Study of War meldde kleine Russische terreinwinst rond de stad Popasna en zware gevechten bij Severodonetsk "in een poging de controle te verkrijgen".

Dat spreekt elkaar niet tegen, dus je zou zelfs uit de woorden van Shoigu kunnen opmaken dat de Russen hun doelen in het oosten weer een beetje afgeslankt hebben, tot een succesje in Luhansk.

Rusland verslaan of Poetin een uitweg bieden?

In de Russische staatsmedia klinkt gebrom en niet de minsten in het Westen hebben de eindzege van Oekraïne nu al voorspeld. Het probleem is wel dat de westerse doelstellingen uiteen beginnen te lopen.

De Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, Julianne Smith, zei op 20 mei dat haar regering uit is op een strategische overwinning op Rusland. Liz Truss, de Britse minister van Buitenlandse Zaken, beaamde meteen dat haar land voor hetzelfde gaat. De Britten willen ook wapens leveren aan het kleine Moldavië, omdat Poetin daar zijn zinnen ook op gezet zou kunnen hebben.

Uitbreiden om te winnen dus. Dat is een opvatting die je in Berlijn, Parijs of Rome niet snel zult horen. Daar wil men liever stoppen en Poetin een uitweg bieden waarmee hij zich gezichtsverlies kan besparen.

Wapenstroom is ook een signaal

De Amerikaanse defensieminister Lloyd Austin en oppercommandant Mark Milley zijn er wel in geslaagd hun Russische collega's aan de lijn te krijgen om dat pad te verkennen, maar de wapenleveranties uit vooral Angelsaksische depots gaan op volle kracht door.

President Volodymyr Zelensky heeft dat ook door en vraagt nu nadrukkelijk om artillerieraketten voor de lange afstand (zoals vorige week voorspeld in deze rubriek) en Harpoon-raketten om Russische schepen weg te houden van de haven van Odesa. Daar is het Witte Huis nog niet aan toe, maar Republikeinse senatoren wel. Die laatstgenoemde raketten zouden Oekraïne ook in de gelegenheid stellen een groot zeegebied te ontmijnen, zodat de graanschepen kunnen uitvaren.

Het grote risico is dat de VS en het Verenigd Koninkrijk nu willen doorpakken en Zelensky, daardoor aangemoedigd, niet meer wil onderhandelen. Eerst de Russen verslaan. Moreel heeft hij gelijk, maar militair is het een gok.