Met de evacuatie van Oekraïense troepen uit Mariupol lijkt Rusland na maanden van bombardementen de ooit welvarende stad in handen te hebben. Maandag begon de evacuatie van de militairen, die zich hadden verschanst in het laatste Oekraïense bolwerk in de belegerde havenstad: de Azovstal-staalfabriek.

Het Azov-regiment leek maandag al te hinten op een mogelijke aanstaande overgave, maar de bevestiging van het Oekraïense leger was er toen nog niet. Nu wel. Na de evacuatie verklaarde de Oekraïense legertop dat "het Mariupol-garnizoen zijn gevechtsmissie volbracht heeft".

Er wordt gewerkt aan de redding van de manschappen die nog in Azovstal zijn, voegde het leger eraan toe. Om hoeveel troepen het gaat, is niet gezegd. Commandanten van de in Azovstal gestationeerde eenheden hadden de opdracht gekregen om "het leven van het personeel te redden".

Volgens het Oekraïense leger zijn de afgelopen uren ruim 260 militairen geëvacueerd. Daarvan zijn er 53 gewond afgevoerd in bussen naar een ziekenhuis in de door Rusland gecontroleerde stad Novoazovsk, ongeveer 32 kilometer ten oosten van Mariupol.

Een groep van 211 militairen werd naar de stad Olenivka gebracht, in een gebied dat wordt gecontroleerd door de door Rusland gesteunde separatisten, zei de Oekraïense onderminister van Defensie Anna Malyar. Alle evacués zullen worden betrokken bij een mogelijke gevangenenruil met Rusland, voegde ze eraan toe.

“Oekraïne heeft zijn helden levend nodig.”
President Zelensky

De stand van zaken rond de oorlog in Oekraïne op 16 mei.

De stand van zaken rond de oorlog in Oekraïne op 16 mei.
De stand van zaken rond de oorlog in Oekraïne op 16 mei.
Foto: Bart-Jan Dekker

Belangrijke nederlaag voor Oekraïne

De evacuatie kwam maandagavond op gang nadat Rusland enkele uren eerder had toegezegd dat het gewonde Oekraïense soldaten zou evacueren naar een medische faciliteit in Novoazovsk. De bussen arriveerden daar maandagavond laat. Sommige gewonden zijn op brancards uit de bussen gedragen.

In de staalfabriek zouden ongeveer zeshonderd Oekraïense manschappen tot het laatste moment hebben standgehouden. "We hopen dat we het leven van onze jongens kunnen redden", zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky maandagavond laat. "Er zijn zwaargewonden onder hen. Ze worden nu verzorgd. Oekraïne heeft zijn helden levend nodig."

De overgave is een belangrijke nederlaag voor Oekraïne en markeert waarschijnlijk het einde van de langste en bloedigste strijd van de oorlog in Oekraïne tot nu toe. Mariupol is verwoest na de Russische belegering waarbij volgens Oekraïne tienduizenden mensen in de stad zijn omgekomen.

Waarom is Mariupol zo belangrijk voor Poetin?
95
Waarom is Mariupol zo belangrijk voor Poetin?

Oekraïne: Troepen boden 82 dagen weerstand

Oekraïne zegt dat troepen 82 dagen standhielden in de bunkers en tunnels die diep onder de fabriek waren gebouwd om een kernoorlog te kunnen weerstaan. Ze wonnen daarmee tijd voor het Oekraïense leger om de strijd aan te binden met Russische strijdkrachten en westerse wapens te bemachtigen die daarvoor nodig zijn.

Toch leek een overgave, ondanks de zware omstandigheden van de militairen en de continue aanvallen op de fabriek, eerder nog ondenkbaar. Een week geleden liet een officier van het regiment nog weten dat de militairen zouden doorvechten tot het einde. Eerder deze maand werden alle vrouwen, kinderen en ouderen al geëvacueerd.

Een vrouw van een lid van het Azov Regiment beschreef maandag hoe de omstandigheden waren in de fabriek: "Ze zitten in een hel. Ze lopen elke dag nieuwe verwondingen op. Ze missen benen of armen, zijn uitgeput, hebben geen medicijnen", zei Natalia Zaritskaya.

De Azovstal-fabriek lag de afgelopen maanden vrijwel continu onder vuur.

De Azovstal-fabriek lag de afgelopen maanden vrijwel continu onder vuur.
De Azovstal-fabriek lag de afgelopen maanden vrijwel continu onder vuur.
Foto: Reut