Stichting Takecarebnb heeft inmiddels zesduizend Nederlandse gastgezinnen geschikt bevonden voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen, maar heeft nog niemand geplaatst. Dat zegt directeur Robert Zaal dinsdag tegen NU.nl. In sommige regio's vangen particulieren al wel mensen op.

Momenteel hebben 30.000 Nederlandse gezinnen zich aangemeld voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Daar komen per dag zo'n 200 tot 250 gastgezinnen bij.

Aan het begin van de oorlog waren dat er nog tweeduizend per dag. Volgens Zaal zijn die hard nodig, omdat de vluchtelingen waarschijnlijk voor langere tijd in Nederland blijven.

In totaal zijn achtduizend gastgezinnen gebeld en zijn er zesduizend geschikt bevonden. Momenteel zijn er nog geen vluchtelingen opgevangen via Takecarebnb. Deze week begint de stichting met de daadwerkelijke plaatsing en opvang.

Een derde valt tijdens de matchingprocedure af

Alle mensen die zich aanmelden, worden gecontroleerd op geschiktheid. Daar gaan een paar dagen overheen, omdat dit zorgvuldig moet gebeuren om teleurstellingen te voorkomen. Zaal laat weten liever secuur en foutloos te werken, dan snel en onzorgvuldig.

Eerst moet een gastgezin een registratieformulier invullen. De vragen gaan vooral over praktische zaken als je woonplaats, wat voor werk je doet, de gezinssamenstelling en hoeveel tijd je hebt. Daarna volgt een telefoongesprek waarin wordt uitgelegd wat het betekent om een vluchteling in huis te nemen. Niet iedereen staat erbij stil wat voor impact het kan hebben: niet alleen financieel, maar ook op het gebied van privacy en gewoontes. Dezelfde vragen worden aan de vluchtelingen gesteld, zodat een goede match kan worden gemaakt.

Een derde van de gastgezinnen valt af na dit telefoongesprek. "Mensen denken vaak dat het maar voor een paar dagen is, maar het gaat om minimaal veertien dagen en het liefst drie maanden", zegt Zaal. Na die drie maanden wordt gekeken naar plaatsing in een nieuw gastgezin.

De gastgezinnen moeten ook een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aanvragen. Zodra die binnen is, worden vluchtelingen via een algoritme gekoppeld aan een gastgezin in de gemeente. Een medewerker controleert de koppeling. Als deze is goedgekeurd, vindt de eerste ontmoeting plaats. Als die ontmoeting goed verloopt, kunnen de vluchtelingen officieel worden opgevangen.

Vluchtelingen keren vaker terug naar noodopvang

In sommige gemeenten zijn al veel vluchtelingen opgevangen door particulieren. Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost zegt dat Nederlanders bij het uitbreken van de oorlog in Oekraïne "met goede bedoelingen hun hart open hebben gezet". Maar bij sommige gastgezinnen zijn de "wittebroodsweken" nu voorbij.

"We zien dat steeds meer particuliere gezinnen hun vluchtelingen komen afleveren bij onze registratieplek in Eindhoven. Deze vluchtelingen hebben al een heel lastige weg achter de rug. Veel vrouwen hebben hun mannen in Oekraïne achtergelaten. Ze hebben rust nodig om hun emoties een plek te geven en zich veilig te voelen. Als ze weer verhuizen, ga je juist een bron van stress toevoegen."

'Het is hard nodig, maar ook zwaar'

Takecarebnb benadrukte eerder al dat mensen alleen vluchtelingen in huis moeten nemen als ze daar genoeg ruimte, tijd en geld voor hebben. Gastgezinnen ontvangen geen vergoeding voor het opvangen van vluchtelingen. Vluchtelingen krijgen zelf 60 euro leefgeld per week, daar komt 75 euro bij als zij logeren bij een gastgezin.

Brabant-Zuidoost zegt potentiële gastgezinnen niet te willen ontmoedigen, "maar we willen mensen er wel bewust van maken dat het zwaar kan zijn".