De Russische president Vladimir Poetin zou Oekraïne willen opdelen in twee landen, zegt het hoofd van de Oekraïense inlichtingendiensten zondag. De landen houden volgende week nieuwe vredesbesprekingen, ditmaal in Turkije.

"Onze prioriteiten voor de besprekingen zijn bekend: de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne staan vast", zei president Volodymyr Zelensky zondagavond in een videoboodschap over de vredesbesprekingen. "Effectieve veiligheidsgaranties zijn een harde eis. Natuurlijk is ons doel vrede en een terugkeer naar het normale leven in ons land."

Eerder liet de Oekraïense president tijdens een interview met Russische media al weten dat de Oekraïense delegatie in Turkije duidelijk zal maken dat een militair neutrale status bespreekbaar is, mits de veiligheid van het land wordt gewaarborgd én de bevolking via een referendum instemt. Neutraliteit houdt in dat geval in dat Oekraïne nu en in de toekomst afziet van lidmaatschap van de NAVO.

Beide landen hebben toegegeven dat het moeilijk is om nader tot elkaar te komen over de belangrijkste geschillen. Er zou amper tot geen vooruitgang meer worden geboekt.

Zelensky sprak zondag anderhalf uur met Russische media over de diplomatieke problemen. Hij herhaalde dat een wapenstilstand en veiligheidstoezeggingen de belangrijkste eisen zijn van zijn land. Het zou bespreekbaar zijn om Russisch de voertaal te maken in het land.

De kans dat de Russische bevolking ook maar iets van Zelensky's woorden te zien krijgt, is erg klein. De Russische mediawaakhond heeft de journalisten gewaarschuwd om niets van het interview naar buiten te brengen.

Onduidelijk waar Oekraïne zou worden opgesplitst

Ook de verklaring van Kyrylo Budanov, hoofd van de Oekraïense inlichtingendiensten, zal er niet worden uitgezonden. Budanov vertelde eerder op de dag dat Poetin Oekraïne mogelijk wil opsplitsen in twee afzonderlijke landen. "Er is reden om aan te nemen dat Poetin een Koreaans scenario voor ogen heeft", aldus Budanov.

Budanov zei niet langs welke lijn Oekraïne in tweeën zou worden gesplitst. Het is echter aannemelijk dat de afvallige regio's Donetsk en Luhansk en enkele andere zuidoostelijke gebieden Oekraïne zouden verlaten als het zover kwam: dat zijn de regio's die momenteel door de Russen worden gecontroleerd.

Zelensky zei zondagavond "tot een compromis" te willen komen rondom de pro-Russische Donetskbekken. In het noorden en westen van Oekraïne boekten Russische troepen nog weinig successen, ondanks aanhoudende zware bombardementen.

Rusland leek militaire doelen al bij te stellen

De verklaringen komen daags nadat Rusland de militaire doelen leek bij te stellen. Het Kremlin claimde vrijdag dat de eerste militaire fase van de invasie was voltooid en dat de focus "volledig" op Oost-Oekraïne zou komen te liggen.

Dat zou onder meer suggereren dat Rusland toch niet een volledige bezetting van andere grote Oekraïense steden nastreeft, zoals hoofdstad Kyiv en miljoenenstad Kharkiv. Het is sinds vrijdag echter niet duidelijk geworden wat de verklaring precies voor de belegerde steden betekent: er vinden nog altijd zware gevechten plaats.

Ook de zuidelijke havenstad Mariupol staat nog altijd onder immense druk. Zondag zouden opnieuw evacuatieroutes worden opgezet zodat inwoners de omsingelde stad konden verlaten, maar volgens vicepremier Iryna Vereshchuk werden Oekraïense autoriteiten er opnieuw van weerhouden om vluchtende burgers te helpen. Meer dan 100.000 inwoners zouden nog geëvacueerd moeten worden.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan pleitte zondag dan ook in een telefoongesprek met Poetin om een staakt-het-vuren en betere humanitaire omstandigheden te bewerkstelligen. Volgens de Verenigde Naties zouden al 1.119 burgers om het leven zijn gekomen. Nog eens 1.790 anderen raakten officieel gewond, maar werkelijke, onbevestigde aantallen liggen veel hoger.

Het conflict uitgelegd