In het West-Oekraïense Lviv hebben zich sinds het uitbreken van de oorlog zo'n 200.000 vluchtelingen uit het hele land verzameld. Afgelopen vrijdag werd de stad bestookt door Russische raketten. "Onze stad houdt vol, maar de vraag is voor hoelang. Onze maximale capaciteit is bereikt", zegt burgemeester Andriy Sadovyi tegen NU.nl.

Vrijdagochtend vroeg gaat het luchtalarm af in Lviv. Inwoners haasten zich naar de schuilkelders. Enkele minuten later slaan raketten in een fabrieksgebouw vlak bij de luchthaven. In het pand werden voorheen vliegtuigen onderhouden, maar het is volgens het stadsbestuur sinds het uitbreken van de oorlog niet meer in gebruik. Eén persoon raakt gewond.

Het is de derde aanval in de westelijke regio sinds het begin van de oorlog. "Rusland wil alles wat wij hebben opgebouwd kapotmaken", zegt burgemeester Sadovyi. Hij maakt zich zorgen om zijn stad. "We weten niet waar de volgende aanval zal zijn."

Op de dag van de raketaanval plaatsen gemeentemedewerkers 109 lege kinderwagens op het historische Rynokplein in het centrum van de stad, als symbool voor de Oekraïense kinderen die zijn omgekomen sinds de Russische inval.

De stad barst uit zijn voegen door vluchtelingenstroom

Ook op Lviv drukt de oorlog een zware stempel. Door de ligging bij de Poolse grens is de stad van bijna 800.000 inwoners in een maand tijd in een vluchtelingenhotspot veranderd. Vlak na het uitbreken van de oorlog kwamen er dagelijks zo'n 60.000 ontheemden aan op het station in Lviv.

Volgens Sadovyi zijn die aantallen nu iets gedaald: er arriveren zo'n tienduizend vluchtelingen per dag, merendeels vrouwen en kinderen op de vlucht voor het oorlogsgeweld. "Het is mijn taak om ervoor te zorgen dat zij veilig zijn."

Sommigen gaan de Poolse grens over, anderen blijven in Lviv omdat "ze in hun eigen land willen blijven." Op dit moment verblijven er zo'n 200.000 vluchtelingen in de stad: goed voor bijna een kwart van het oorspronkelijke aantal inwoners.

Zij worden opgevangen in hotels, theaters, (sport)scholen en bibliotheken, maar veel ook bij mensen thuis. Sadovyi: "Iedereen probeert elkaar te helpen en zijn steentje bij te dragen, maar de stad is overvol. We hebben onze maximale capaciteit bereikt."

Lviv was niet voorbereid op zulke aantallen

Sadovyi zegt in eerste instantie rekening te hebben gehouden met een capaciteit van 100.000 vluchtelingen, de helft van het aantal mensen dat nu in Lviv verblijft.

Hij vindt ook dat internationale noodhulp veel te moeizaam op gang is gekomen. "We hebben aan het begin van de invasie al aan de bel getrokken over de situatie hier. Maar hulporganisaties waren er niet op voorbereid."

De meeste hulp wordt op dit moment lokaal georganiseerd. Daar proberen inwoners van Lviv samen met de gemeente en steden in de buurt voedselhulp te brengen en medische zorg te verlenen. Zo heeft Sadovyi's vrouw de leiding over een grote opvanglocatie in de stad.

Noodhulp vraagt miljoen dollar per dag

Op zijn beurt probeert Sadovyi koste wat het kost de economie van Lviv draaiende te houden, zodat er belastinggeld binnen blijft komen. Op het moment is geld nodig voor houdbaar voedsel, medicatie, tijdelijke huisvesting en ook kogelvrije vesten.

"Het onderhouden van 200.000 mensen kost omgerekend 1 miljoen dollar per dag", aldus de burgemeester, die hoopt op meer financiële steun uit het buitenland. "Onze stad houdt het nu vol, maar de vraag is voor hoelang. De oorlog zal nog wel even voortduren."

Veel humanitaire hulpgoederen en wapens komen via Lviv het land binnen, maar worden direct doorgevoerd naar steden die onder vuur liggen, zoals Kyiv, Mariupol en Kharkiv. Logisch, vindt Sadovyi. "Iedereen met gezond verstand zou hetzelfde doen in zo'n situatie. We moeten elkaar steunen."

'Ik probeer vertrouwen te hebben'

Ondanks alles probeert Sadovyi vertrouwen te hebben in de toekomst. "Ik heb veel ellende gezien de afgelopen jaren. Ik maakte de Oranjerevolutie en de Maidan-revolutie mee." Bij deze grootschalige volksopstanden in 2004 en 2014 protesteerden Oekraïners tegen corruptie en voor de weg naar Europese integratie. "Ik probeer vertrouwen te hebben en te doen wat ik kan."

Hij noemt zichzelf een optimist. "We hebben Lviv onlangs nog aangemeld voor een wedstrijd om de Europese jongerenhoofdstad van 2025 te worden", zegt hij trots. "Dat gaat ons lukken."

Het conflict uitgelegd