Dagboek uit Kyiv: Niemand meer de straat op
De paar keiharde explosies, vanmorgen vroeg hier in Kyiv, werden ingeleid door een ander geluid. Ik hoorde iets langszoeven, alsof alleen de naverbrander van een straaljager klonk. Maar het waren raketten.
Dat geluid gaf mij de tijd gauw naar de badkamer te lopen, waar ik toch eigenlijk al moest zijn. Het is de beste plek tegen rondvliegend glas. Ik was er net toen de eerste explosie klonk, gevolgd door de volgende. Het was zo hard, dat het hotel meedreunde. Autoalarmen gingen af. Het raam hield het. Een akelige stilte volgde.
Een oude vrouw wees naar waar ze woonde en gebaarde hoe groot de explosie was geweest die haar appartement had vernield.
Maar je wist: dit is een herhaling van een dag eerder toen ook de stad werd bestookt. Toen werd onder andere in het noorden van Kyiv een appartementengebouw geraakt. Dat was in Obolon, waar in het begin van de oorlog al vrij gauw Russische tanks reden, maar die uiteindelijk waren teruggedrongen.
Een paar uur later liep ik zelf rond in Obolon. De schade aan het getroffen wooncomplex was aanzienlijk. Een oude vrouw stond met wat tassen op het veld naast het gebouw. Ze wees naar waar ze woonde en gebaarde hoe groot de explosie was geweest die haar appartement had vernield. "Kaboem." En ze deed haar armen uit elkaar. Ze stond nu klaar om naar familie te worden gebracht.
'Wij zijn anders dan de Russen'
We reden verder, terug de stad in. Enkele kilometers van mijn hotel, een andere woonwijk. Een Russische raket was daar neergehaald en had flinke schade aangericht. Een oudere passant was daarbij om het leven gekomen. Een trolleybus was totaal vernietigd, een taxi voor de helft.
Een paar mannen waren glas aan het ruimen bij de Ivan Franko-bibliotheek. Franko was een bekende Oekraïense schrijver, die ook op het 20 hryvniabiljet staat. "Franko schreef over de relatie tussen Oekraïne, Polen en Rusland", legde mijn tolk uit. "Hij voorspelde eigenlijk al wat er zou gebeuren. Hij zei dat Russen en Oekraïners geen broedervolk zijn. Wij zijn anders. Bij ons is de vrijheid van het woord belangrijk. Dat is niet zo in Rusland." Intussen ging een oudere medewerkster van de bibliotheek onverstoorbaar door met planten water geven, die nog onder de glasscherven zaten.
Een dag later reden we opnieuw door de stad, die verder was beschadigd. Weer een flat geraakt. En de eventuele glasscherven waar ik tegen had geschuild, lagen verderop in Kyiv. De drukgolf van een van de explosies had in een winkelgebied alle ramen eruit geblazen.
De trolleybus werd volledig vernietigd door een Russische raket. | Beeld: Hans Jaap MelissenNog even naar buiten voor lockdown Kyiv begint
Ineens kwam een noodalert binnen: vanaf dinsdag 20.00 uur, tot donderdag 7.00 uur gaat Kyiv in complete lockdown. Niemand de straat op. Advies: dicht bij de schuilkelders blijven. De burgemeester verwacht nieuwe ellende. "Kom," zei ik tegen mijn tolk, "we hebben nog wat uren onze vrijheid. Ik wil heel even een paar toeristische plekken zien in het oude centrum."
We reden naar de prachtige Sint Andreaskerk en liepen daarachter door het park dat uitzicht biedt op de rivier de Dnipro. Het was er doodstil. We voerden een eekhoorn. Ik sprak met de klokkenluider van de kerk. Zij gaf mij een bidprentje.
Vanaf het hoger gelegen park keken we naar het oostelijk deel van de stad, aan de overkant van de rivier. Ergens daarachter was ook een Russische frontlinie. Wat vooral opnieuw opviel was hoe groot de stad is.
Toen klonk ineens weer dat geluid. Dat gezoef, dat mij in de badkamer had gedwongen. Maar het verdween in de verte. Ik verlangde naar een stad met normale geluiden.

