Een no-flyzone boven Oekraïne is volgens minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra "echt niet verstandig". Ook defensieminister Kajsa Ollongren benadrukte donderdagavond nogmaals dat de NAVO dit niet kan doen, omdat die daarmee in een rechtstreeks conflict met Rusland belandt. De beide ministers debatteerden met de Tweede Kamer over de oorlog in Oekraïne.

"Het is lastig om nee te zeggen tegen iemand die in doodsstrijd verkeert, maar het is verstandig van Jens Stoltenberg (secretaris-generaal van de NAVO, red.) dat hij heeft aangegeven dat de NAVO dit niet moet doen", zei Hoekstra tegen de Tweede Kamer.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft de NAVO de afgelopen tien dagen meerdere malen verzocht een no-flyzone in te stellen, maar tot zijn grote frustratie is dit geen optie voor de VS en diens bondgenoten. De Oekraïense president zegt dat de NAVO hiermee "het licht op groen zet voor nog meer bombardementen op steden en dorpen".

Kamerleden Jasper van Dijk (SP) en Kati Piri (PvdA) wilden donderdag duidelijkheid van het kabinet over de maatregel. Hun fracties zijn tegen het instellen van een no-flyzone, maar volgens Piri wordt er nog "volop over gespeculeerd" en komt "het elke keer weer naar voren, ook in talkshows".

Ollongren: 'Je moet dan vliegtuigen verjagen en neerschieten'

"We kunnen dat gewoon niet doen", zei Ollongren over de kwestie. De minister legde uit dat je zo'n zone ook moet handhaven. "Dat betekent dat je in actie moet komen als zo'n zone wordt geschonden. In actie komen betekent dat je Russische vliegtuigen moet verjagen en neerschieten. Daarmee kom je in direct militair contact met Rusland."

"Je moet voorkomen dat je rechtstreeks in een conflict tussen de NAVO en Rusland belandt met alle repercussies en gevolgen van dien", aldus Hoekstra.

Hoekstra: 'Voorkomen dat Oekraïne naar onderhandelingstafel wordt gechanteerd'

Hoekstra was somber over de onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne. "De verwachtingen van vandaag waren laaggespannen. De gesprekken leveren bitter weinig op", zei de minister.

De ministers van Buitenlandse Zaken van Oekraïne en Rusland onderhandelden donderdag in Turkije, maar de gesprekken bleven net als de vorige keren zonder resultaat.

Zowel de Tweede Kamer als het kabinet ziet een diplomatieke oplossing als de enige uitweg, maar Hoekstra weet niet of er wel afspraken met de Russische president Vladimir Poetin gemaakt kunnen worden. Bovendien wil hij voorkomen dat "Oekraïne naar de onderhandelingstafel gechanteerd wordt". Rusland stelt volgens Hoekstra "eisen die op geen enkele manier redelijk zijn".

Hoekstra: 'Gesprekken Oekraïne en Rusland leveren bitter weinig op'
53
Hoekstra: 'Gesprekken Oekraïne en Rusland leveren bitter weinig op'

Discussie over EU-lidmaatschap Oekraïne in de Tweede Kamer

Een ander onderwerp dat in het debat werd aangestipt, was het verzoek van Oekraïne om een EU-lidmaatschap. GroenLinks en D66 willen het Oost-Europese land dit perspectief bieden.

"De criteria om daadwerkelijk lid te worden van de Europese Unie zijn ongelofelijk streng en dat zijn ze zeer terecht. We moeten daar ook niet mee marchanderen", zei D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. Tegelijkertijd ziet hij wel een optie voor Oekraïne om kandidaat-lidstaat te worden, omdat de criteria daarvoor "een stukje vager" zijn.

Om daarvoor in aanmerking te komen, moet Oekraïne de waarden van de EU onderschrijven en uitdragen, legde Sjoerdsma uit. "Als er één staat op het Europese continent is die de Europese waarden uitdraagt, is het Oekraïne wel. Sterker nog, Oekraïne is wanhopig naar die waarden op zoek."

VVD-Kamerlid Ruben Brekelmans was het niet eens met Sjoerdsma. Hij benadrukte dat Rusland en Oekraïne nu net met elkaar voorzichtig de eerste gesprekken voeren. "Is het dan slim om dit juist nu te gaan doen?", vroeg hij Sjoerdsma. Ook denkt Brekelmans dat dit mogelijk het conflict aanwakkert en de Russische dreiging vergroot. "Ik ben er niet zo van overtuigd of het voor de heer Poetin uitmaakt wat wij wel of niet doen met Oekraïne", aldus Sjoerdsma.

Sjoerdsma (D66): 'Nederland moet EU-lidmaatschap Oekraïne niet blokkeren'
107
Sjoerdsma (D66): 'Nederland moet EU-lidmaatschap Oekraïne niet blokkeren'