Topoverleg Rusland en Oekraïne in Turkije: waar staat Ankara in dit conflict?
Door Dominic Schep10 mrt 2022 om 05:37
Vandaag is er voor het eerst sinds de Russische invasie topoverleg tussen de ministers van Buitenlandse Zaken van Rusland en Oekraïne. Dat gebeurt in de populaire badplaats Antalya in het zuiden van Turkije. Maar waarom is er voor dit cruciale overleg gekozen voor Turkije?
Mevlüt Çavusoglu, de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, kondigde het topoverleg maandag aan. Hij gaf eerder al aan graag te willen bemiddelen in het conflict.
Het overleg zal donderdag gevoerd worden tussen de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergey Lavrov en zijn Oekraïense collega Dmytro Kuleba. Het is niet bekend waarover de twee partijen precies zullen praten, maar volgens Turkije is het zaak om zo snel mogelijk een wapenstilstand af te spreken.
De keuze voor Turkije lijkt opvallend, omdat het land zich tussen twee vuren begeeft. Enerzijds is Turkije (net als veel westerse landen) lid van de NAVO, anderzijds onderhoudt Ankara nauwe banden met Moskou. Turkije begeeft zich dus op een wipwap, waarop het moet balanceren tussen de belangen van zijn NAVO-partners en de relatie met Rusland.
Vooropgesteld: Turkije steunt Rusland niet in de oorlog in Oekraïne. Vorige week steunde Ankara dan ook een resolutie in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties waarin de agressie van Rusland tegen Oekraïne wordt afgekeurd en wordt geëist dat Rusland alle strijdkrachten per direct terugtrekt.
Turkije heeft de invasie van Oekraïne ook officieel aangemerkt als oorlog. Daarmee verhindert het land onder de Verdrag van Montreux (1936) de doorgang van oorlogsschepen door de zeestraten de Dardanellen en de Bosporus.
Het gaat hierbij om oorlogsschepen van alle landen, maar Ankara nam de beslissing snel nadat de Oekraïense regering in Kiev hierom had gevraagd. Hoewel er volgens Turkije nog geen verzoeken tot doorgang zijn geweest, kan het worden gezien als een symbolische steun voor de Oekraïense regering.
Bovendien verkocht Turkije kort voor de invasie drones aan Oekraïne. Dat was tegen het zere been van Moskou. Ook staat Ankara niet achter het Russische buitenlandbeleid in Syrië en Libië en was Turkije tegen de Russische annexatie van de Krim in 2014.
Maar er zijn ook signalen waaruit blijkt dat Turkije zich neutraler probeert op te stellen in het conflict. Zo heeft Turkije geen sancties ingevoerd tegen Rusland vanwege de invasie in Oekraïne en is het Turkse luchtruim nog altijd open voor Russische vliegtuigen.
Bovendien is Turkije ook een belangrijke partner van Rusland, onder meer op het gebied van handel, energie, toerisme en defensie. Zo kocht Turkije het geavanceerde Russische luchtafweersysteem S-400, wat een doorn in het oog is voor de NAVO-partners.
Het lijkt er volgens experts dan ook op dat Turkije, door zich als bemiddelaar op te stellen in het conflict, zowel de NAVO-partners als Rusland te vriend wil houden. Daarnaast valt er ook iets te winnen voor Turkije. Door het conflict zijn ook de energieprijzen voor de Turken flink gestegen, en het land had al te maken met een enorme inflatie van de Turkse lira. De oorlog in Oekraïne raakt de portemonnee van de Turken dan ook extra hard.
