President Volodymyr Zelensky van Oekraïne roept de leiders van NAVO-landen op om een no-flyzone af te kondigen boven zijn land. Waarom wil hij dat, en waarom zit de NAVO daar niet op te wachten?

Wat is een no-flyzone?
Een no-flyzone is een gebied in het luchtruim dat met militaire macht wordt afgesloten voor vliegtuigen die geen toestemming hebben om de zone te betreden. In dit geval wil Zelensky dat de NAVO het luchtruim van Oekraïne blokkeert voor Russische vliegtuigen.

In principe kan elk land dat de militaire macht heeft om een no-flyzone af te dwingen er eentje uitroepen.

Waarom wil Zelensky een no-flyzone?
Zodra er Russische straaljagers of drones in een no-flyzone in het Oekraïense luchtruim zouden worden gespot, zou de NAVO die neerhalen. Dat zou de grote Russische overmacht in de lucht teniet doen. Als Rusland zijn luchtmacht niet kan gebruiken, wordt de oorlog beperkt tot grondtroepen en -materieel, wat de Oekraïense verdedigers zou helpen.

Hoe reageert de NAVO op dit verzoek?
De Amerikaanse president Joe Biden en NAVO-topman Jens Stoltenberg wijzen het verzoek zondermeer af. "We gaan geen no-flyzone instellen en we sturen ook geen troepen naar Oekraïne", zei Stoltenberg meermaals.

De risico's verbonden aan een no-flyzone zijn namelijk enorm. Als zo'n zone niet wordt afgedwongen, is die niks waard. Maar als de NAVO daadwerkelijk Russische vliegtuigen neerschiet, raakt het bondgenootschap direct in oorlog met Rusland, met alle consequenties van dien. Daar zitten de NAVO-landen niet op te wachten.

Daar komt nog bij dat het nut van zo'n no-flyzone volgens militaire experts beperkt zou zijn. De Russische strijdkrachten hebben een focus op (grond)artillerie, en die is veelvuldig aanwezig op Oekraïens grondgebied. Bij het wegvallen van de Russische luchtsuperioriteit zou hun offensief wel worden gehinderd, maar waarschijnlijk niet worden gestopt.