De Europese Unie gunt Oekraïense vluchtelingen zeker één jaar lang een speciale status. De zogeheten Tijdelijke beschermingsrichtlijn' is donderdag unaniem door EU-lidstaten aangenomen. Door de speciale status hebben de vluchtelingen direct recht op onderdak, financiële steun en medische zorg. Ook mogen ze werken en kunnen hun kinderen naar school, zegt een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid tegen NU.nl.

Het kabinet stelde aanvankelijk dat het voor Nederland niet noodzakelijk was om in te stemmen met deze Tijdelijke beschermingsrichtlijn, maar de bewindslieden wilden wel solidair zijn met de EU. In Nederland kunnen Oekraïners al vrij reizen en opvang krijgen.

Onlangs is die periode al verlengd van 90 naar 180 dagen, zegt een woordvoerder van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Zolang er oorlog is zal er niemand worden teruggestuurd, ook niet na de termijn van 180 dagen.

Premier Mark Rutte benadrukte desondanks dat het belangrijk is om "met zijn allen de schouders eronder te zetten en te laten zien dat we solidair zijn".

Onduidelijk hoeveel Oekraïners Nederland opzoeken

Doordat Oekraïners vrij kunnen reizen, is het niet duidelijk hoeveel vluchtelingen Nederland al hebben opgezocht. In Ter Apel hebben zich 235 mensen gemeld. Een deel daarvan vraagt asiel aan. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zegt ongeveer 150 mensen uit Oekraïne te hebben opgevangen.

Naar verwachting vraagt het overgrote deel van de vluchtelingen geen asiel aan, omdat zij na de oorlog weer terug naar huis willen keren.

Ook in Amsterdam en De Harskamp hebben zich vluchtelingen gemeld. Het kabinet is nog met 25 veiligheidsregio's in overleg om plannen te maken en voorbereid te zijn op een grotere toestroom. Rutte benoemde in een extra kabinetsoverleg dat Nederland "ruimhartig" opvang zal bieden.

Er zijn momenteel een miljoen mensen uit Oekraïne gevlucht. Het grootste deel daarvan bevindt zich nu in buurland Polen.