Terwijl de wereld met ingehouden adem kijkt naar de Russische troepen aan de grens met Oekraïne, gaat de meeste aandacht momenteel naar het oosten van het land. Daar neemt het geweld toe en lijken pro-Russische separatisten zich voor te bereiden op een inval. Zo staat het er nu voor.

Al wekenlang lopen de spanningen in Oekraïne steeds verder op, en met name in de separatistische regio's in het oosten van het land is de afgelopen dagen een toename van geweld te zien. Dat melden verschillende internationale media, waaronder persbureau AP.

In de regio's Donetsk en Luhansk is het Oekraïense leger al jaren in strijd met deze zelfverklaarde 'volksrepublieken'. De separatisten daar (doorgaans pro-Russische mensen die willen dat de regio niet meer bij Oekraïne hoort) zijn sinds 2013 in strijd met het Oekraïense leger. Het conflict eiste tot dusver veertienduizend levens.

En dat geweld nam de afgelopen dagen dus toe. AP maakt melding van een autobom die is afgegaan en meerdere beschietingen in de afgelopen dagen. Persbureau Reuters meldt zaterdag dat er meerdere explosies te horen zijn in de stad Donetsk.

Wie er achter dit geweld zit, is niet duidelijk. De separatisten en het leger beschuldigen elkaar van beschietingen. Gevreesd wordt dat Rusland een van de geweldsincidenten zal aangrijpen als reden om Oekraïne binnen te vallen.

Een belangrijk wapen van het Kremlin daarbij is propaganda. In Russische media wordt Oekraïne afgeschilderd als een kwaadaardige onderdrukker die buitensporig geweld tegen inwoners gebruikt. Als het de Russen lukt om met zulke propaganda inwoners van de separatistische regio's te bespelen, lijkt er een goede 'reden' om Oekraïne binnen te vallen.

Als gevolg van het toegenomen geweld ondernemen de separatisten nu actie. Zo hebben de zelfbenoemde pro-Russische volksrepublieken in de Oekraïense regio's Donetsk en Luhansk zogeheten reservisten opgeroepen om zich te melden bij de dienstplichtkantoren. Reservisten zijn mensen die als militair kunnen worden opgeroepen om te vechten.

In een specifiek bericht gericht aan de reservisten vroeg de separatistenleider in Donetsk "alle mannen die in staat zijn om een wapen vast te houden" om zich te melden. Niet lang daarna kondigde ook de separatistenleider in Luhansk een mobilisatie aan.

De mobilisaties volgen een dag na de aankondiging van de zelfverklaarde volksrepublieken dat burgers uit de regio worden geëvacueerd uit vrees voor Oekraïens geweld. Het zou gaan om 700.000 inwoners die naar Zuidwest-Rusland vertrekken. Zaterdag meldde Rusland dat meer dan 1.600 evacués waren aangekomen.

Wat heeft Nederland te zoeken in het Oekraïneconflict?
224
Wat heeft Nederland te zoeken in het Oekraïneconflict?

Het toenemende geweld, de mobilisaties en de massa-evacuaties komen ook nog eens op het moment dat Rusland militaire oefeningen met nucleaire wapens uitvoert. President Vladimir Poetin overziet zaterdag persoonlijk de oefeningen met intercontinentale ballistische raketten die hij een dag eerder aankondigde.

Tegelijkertijd blijft het Kremlin volhouden dat er geen sprake is van plannen voor een inval in Oekraïne. Volgens het Russische ministerie van Defensie zijn de oefeningen bedoeld om te kijken hoe het met de paraatheid van het leger staat en om de betrouwbaarheid van "nucleaire en gewone wapens" te controleren, zo schreef AP vrijdag.

Momenteel staan er volgens het het Amerikaanse ministerie van Defensie 150.000 troepen in de buurt van de grens met Oekraïne. 40 procent daarvan staat "in aanvalspositie", schrijft The Guardian. Volgens Amerikaanse functionarissen gaat het om 190.000 troepen als je de pro-Russische rebellen in Oekraïne meerekent.

Westerse landen bespreken de situatie in Oekraïne en Rusland zaterdag tijdens een driedaagse veiligheidsconferentie in München, waarbij ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky aanwezig is. Ondanks een suggestie van de Amerikaanse president Joe Biden om vanwege de onvoorspelbare situatie in zijn land thuis te blijven, kwam Zelensky toch naar Duitsland. Zelensky zegt de situatie in zijn land onder controle te hebben, maar kijkt tijdens de conferentie in München wel opnieuw naar westerse landen voor hulp.

Biden zei vrijdagavond (lokale tijd) nog dat hij ervan overtuigd is dat Poetin heeft besloten om Oekraïne binnen te vallen. De Amerikaanse leider verwacht in de komende dagen of week een inval. Hoofdstad Kiev (die overigens niet in de separatistische regio's ligt) zou het doel van de Russen zijn.

Eerder voorspelden de Verenigde Staten dat Rusland afgelopen week al Oekraïne zou binnenvallen, maar dat is dus niet gebeurd. Verschillende landen, waaronder Nederland, het Verenigd Koninkrijk en de VS, riepen landgenoten in Oekraïne er daarom toe op het land zo snel mogelijk te verlaten. Luchtvaartmaatschappij KLM besloot niet meer naar Oekraïne te vliegen.

Biden: 'Poetin heeft besloten om Oekraïne binnen te vallen'
85
Biden: 'Poetin heeft besloten om Oekraïne binnen te vallen'