Het kan je nauwelijks ontgaan zijn: het Nederlandse elektriciteitsnet staat al een tijd onder druk. Vooral als mensen 's middags thuiskomen van school of werk, schiet het stroomverbruik omhoog. De auto gaat aan de lader, er worden wassen gedraaid en de vaatwasser wordt aangezet. Dat zorgt voor piekmomenten.

Ook zonnepanelen dragen bij aan de drukte op het net: ze leveren vaak meer stroom dan het huis op dat moment verbruikt. Daardoor gaat overtollige energie terug naar het netwerk dat al op spanning staat.

De verwachting is dat dit probleem de komende jaren alleen maar groter wordt. Dat wordt verklaard door het feit dat steeds meer mensen elektrisch rijden en woningen van het gas af gaan, waardoor huishoudens meer elektriciteit gebruiken.

Op ongeveer twintig kritieke plekken is 'normaal' netbeheer niet langer mogelijk, laat Enexis weten. Je moet dus rekening gaan houden met eventuele stroomuitval. Dat gaat om korte periodes. Als de lampen dan ineens uitgaan, is er niet meteen reden tot paniek.

• Als het donker is, pak dan een zaklamp erbij (het liefst LED, want die gaan langer mee) en trek de stekkers van kwetsbare en dure apparaten, zoals computers en televisies, uit het stopcontact. Als de stroom weer terugkomt, kunnen er piekspanningen ontstaan die deze apparaten kunnen beschadigen.
  
  
• Je kunt ook kaarsen gebruiken, maar pas wel op brandgevaar, aldus de brandweer. Zet ze op een niet-brandbare en vlakke ondergrond, zoals een bord of schaal. Leg er geen tafelkleden of papier onder en plaats de kaarsen op minimaal 30 centimeter afstand van gordijnen, meubels, boeken en andere brandbare spullen.
  
  
• Op deze pagina kun je checken of er daadwerkelijk een stroomstoring is. Stroomuitval kan ook komen doordat bij jou de stoppen zijn doorgeslagen.
  
  
• Probeer niet in paniek te raken als het wat langer duurt. Bij langdurige stroomuitval worden door de overheid noodvoorzieningen getroffen. Er is een Nationaal Crisisplan Elektriciteit waardoor overheidspartijen en bedrijven weten wat ze moeten doen als er een grote uitval van elektriciteit is.
  
  
• Zorg voor opgeladen powerbanks, zodat je je telefoon kunt blijven opladen en gebruiken. SOS Central, aanbieder van overlevingskits, adviseert te gaan voor krachtige powerbanken waarmee je een paar keer kunt opladen. Een 10.000 mAh powerbank kan de meeste smartphones ongeveer twee tot drie keer opladen. Een 20.000 mAh powerbank kan dezelfde apparaten ongeveer vijf tot zeven keer opladen.

Om ons propvolle elektriciteitsnet te ontlasten, roepen zowel netbeheerders als de Nederlandse overheid iedereen op om tussen 16.00 en 21.00 uur zo min mogelijk stroom te gebruiken. Stem het aanbod dus af op jouw stroomgebruik, zegt Annelies Visser, energie-expert bij voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal.

"Als je zonnepanelen hebt, kun je bijdragen door je eigen opgewekte stroom te gebruiken als de zon schijnt. Het helpt ook om je elektrische auto buiten de piekuren op te laden en het voorraadvat met warm water van je warmtepomp eerder te laten opwarmen. Ook kun je je wasmachine, vaatwasser of droger op een ander moment aanzetten."

Energie-expert Martien Visser, verbonden aan de Hanzehogeschool Groningen, vertelde eerder aan NU.nl: "De nood is nu zo hoog dat alle kleine beetjes helpen." Het gebruik van apparaten als wasmachines, drogers en vaatwassers kun je sowieso makkelijker verplaatsen, zegt Visser. "Veel elektrische auto's en moderne drogers hebben een timer waarmee je kunt instellen wanneer ze starten."

Kijk ook eens of je oude energieslurpers kunt vervangen, tipt Milieu Centraal. "Als je financiën het toestaan, is het slim een oude wasmachine of droger te vervangen. Nieuwere drogers met een groen energielabel verbruiken veel minder stroom."

Maak je je extra bezorgd omdat je afhankelijk bent van hulp, zoals een noodknop in huis, een elektrische deuropener of noodzakelijk medicatie in de koelkast? Dan is het verstandig bij het Wmo-loket in je gemeente aan te kloppen. De aanschaf van een noodaggregaat of thuisbatterij past binnen de Wet langdurige zorg (Wlz) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).