Eind augustus vertrokken de laatste Amerikaanse militairen uit Afghanistan. Na bijna twintig jaar eindigde zo de aanwezigheid van westerse troepen in het land. De grote vraag is wat de Afghanen nu te wachten staat.

Experts zijn bang dat er ruzies komen binnen de Taliban. En dat de terreurgroep Islamitische Staat (IS) weer groeit. "Dát is het grote probleem", zegt Rob de Wijk. Hij is hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden. Ook Willem van de Put is bang dat IS groter wordt, en vanuit Afghanistan de wereld gaat bestoken. Van de Put was de baas van HealthNet, dat gezondheidszorg naar oorlogsgebieden brengt.

Sinds de Taliban aan de macht zijn, is er al een aanslag gepleegd door hun vijand IS. Eind augustus blies een IS-terrorist zich op bij het vliegveld van Kaboel. Daarbij kwamen zeker 170 mensen om het leven.

De Taliban zijn tot nu toe vooral druk met het vormen van een regering. Ze hebben al een premier aangewezen: Mohammed Hassan Akhund. "Dat is belangrijk. Hij moet de lijnen uitzetten en ministers aanwijzen. En zo een machtsstrijd binnen de Taliban voorkomen." Dat zegt Joris Versteeg, die voor het ministerie van Defensie werkte.

Waarom is de kans op ruzies binnen de Taliban zo groot? Dat komt doordat de Taliban uit veel verschillende groepen bestaan, net als de Afghaanse bevolking. Neem de Oezbeekse en Tadzjiekse Talibanleden uit het noordoosten. En de Pasj­toen-stammen uit het zuiden. Die kunnen niet altijd met elkaar door één deur. Zo werden de Oezbeken en Tadzjieken gediscrimineerd door de Pasjtoen-stammen, volgens Versteeg.

Wat ook niet meehelpt is dat er binnen de Taliban extremisten zijn. En die willen meeregeren, zegt De Wijk. Dat kan ruzies verergeren, zoals die om de provincie Panjshir. Die provincie heeft zich nog niet helemaal overgegeven aan de Taliban. De Taliban zijn bang dat andere provincies hierdoor ook in opstand komen, zegt Versteeg. Sommige Talibanleiders wilden daarom snel ingrijpen. Anderen wilden eerst hun macht verstevigen.

Taliban nemen vliegveld Kaboel in na vertrek Amerikanen
58
Taliban nemen vliegveld Kaboel in na vertrek Amerikanen

Toch zien de experts ook mogelijkheden. Volgens Versteeg kan er pas vrede komen in Afghanistan als de regering net zo divers is als het volk. Door Panjshir te steunen kan het westen dat misschien afdwingen. En het westen heeft nog een belangrijke troef in handen. De Taliban zijn voor een deel afhankelijk van (geld uit) het westen. Ze willen dat westerse hulporganisaties doorgaan met hun werk. Maar dat kan alleen met geld uit westen. Het westen kan daarover met ze onderhandelen, denkt Van de Put.

Ook voor de Taliban kan zo'n onderhandeling nuttig zijn. Ze kunnen beloven om zich goed te gedragen, zolang het geld blijft stromen. En zolang de hulporganisaties hun werk blijven doen. Het zou logisch zijn voor de Taliban om daaraan mee te werken. De vraag is alleen of de extremisten binnen de Taliban dat ook willen, zegt De Wijk.

We zijn benieuwd naar je mening over dit artikel. Klik hier om je feedback achter te laten in een korte vragenlijst van een minuut.