Het leenstelsel voor studenten komt er met ingang van het nieuwe studiejaar. Ze mogen liefst 35 jaar doen om hun studieschuld terug te betalen. Past daar nog wel een eigen huis met een hypotheek bij, die je ook in die periode moet aflossen?

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) wil graag dat de studieleningen van studenten geregistreerd worden bij het Bureau Kredietregistratie (BKR) in Tiel. Daarover gaan ze de komende tijd in gesprek met minister Jet Bussemaker van Onderwijs.

Op dit moment worden studieleningen niet geregistreerd bij het BKR in Tiel. Daardoor hebben banken vaak geen volledig beeld van de financiële positie van een starter. Bij het beoordelen van een hypotheek vragen banken wel of er sprake is van een studielening, maar ze kunnen het antwoord niet controleren.

In principe krijgen consumenten met een studieschuld een lagere hypotheek dan mensen zonder zo’n schuld. Door toepassing van de 0,75procent norm voor de aflossing van de studieschuld, kan dat gemiddeld enkele tienduizenden euro’s voor een hypotheek schelen.

''Maar omdat studenten straks in het nieuwe leenstelsel hun schuld in 35 jaar mogen terugbetalen, wordt hun maandelijkse last lager", zegt Anneloes van Ulden, hypotheekdeskundige van de NVB.

''Daardoor ontstaat er meer ruimte voor de hypotheek en kan dat percentage van 0,75procent van de studieschuld wellicht omlaag. We laten de studieschuld dan minder zwaar meewegen. Dat brengen we in ons overleg met het ministerie van onderwijs ook in.”

De risico’s van zo’n lang aflossingstraject ziet Van Ulden wel. ''In zo ’n lange periode kan je natuurlijk niet overzien wat de rente doet. Die kan stijgen. Maar het staat iedereen natuurlijk vrij om z’n studieschuld in grotere stappen af te lossen."

Dubbele gevoelens

Budgetinstituut Nibud heeft 'dubbele gevoelens’ over het besluit van het ministerie van onderwijs om de studieschulden niet te registreren bij het BKR.

Annemarie Koop: ''Aan de ene kant is het natuurlijk prima dat jonge consumenten met een studieschuld een huis kunnen kopen. Tenslotte is een studieschuld heel wat anders dan een consumptief krediet. Maar het betekent ook dat ze hun studieschuld bij de banken kunnen verzwijgen. Dat is natuurlijk een slechte zaak, als dat tot gevolg heeft dat er later financiële problemen uit voortkomen."

Ondanks dat hun basisbeurs nog een gift was, zijn studenten de afgelopen jaren steeds meer gaan lenen. Het gemiddelde leenbedrag was in 2009 nog 10.000 euro. Inmiddels is het opgelopen naar 15.000.

Volgens het Centraal Planbureau en het ministerie van Onderwijs stijgt het gemiddelde leenbedrag door het nieuwe leenstelsel naar 21.000 euro. Maar doordat het aflossingstraject van 15 jaar naar 35 jaar verlengd is, blijft de gemiddelde maandelijkse aflossing bij de huidige lage rente, beperkt tot maximaal 36 euro in de maand.

''Maar wij vragen ons af of het wel bij die 36 euro blijft, zegt Mayke Belet van Studie-kosten.nl. ''Op dit moment is de gemiddelde studieschuld al 15.000 euro. Je moet ervan uit gaan dat het geld van de basisbeurs straks ook geleend moet worden. Dan kom je echt boven die 21.000 euro uit."

Schuld

Door het verdwijnen van de basisbeurs lopen studenten die de volle looptijd van hun studie thuis blijven wonen, straks 5000 euro mis. Voor studenten die direct na hun studie op kamers gaan, is dat bedrag 13.400 euro. Deze laatste, grote categorie, zou dan al op een totale schuld 28.400 euro komen.

Studie-kosten.nl is opgezet door het Centrum Hoger Onderwijs Informatie, een onafhankelijk kenniscentrum dat vooral bekend is van de Keuzegids voor studenten. Volgens het centrum is het lange terugbetalingtraject ook minder sociaal dan het lijkt.

Mayke Belet: ''We zijn bang dat heel veel afgestudeerden uiteindelijk voor de langste looptijd gaan kiezen. Dat lijkt ideaal, vooral omdat de rente nu zo laag is. Maar hoe is dat over tien of twintig jaar? De rente van een studielening kan elke vijf jaar aangepast worden. Dat kan procenten schelen. Je bent, misschien wel samen met je partner, tot halverwege de vijftig aan het aflossen. Daar moet je toch niet aan denken?"