In de rechtbank in Utrecht mogen dinsdag de slachtoffers en de nabestaanden het woord voeren in de zaak tegen Gökmen T. De man wordt vervolgd voor vier moorden met een terroristisch motief en meerdere pogingen tot moord. Lees hier de laatste ontwikkelingen.

Goedemiddag en welkom in het liveblog over de vierde en laatste dag van de inhoudelijke behandeling van de zaak tegen Gökmen T. Het OM heeft donderdag levenslang tegen hem geëist voor de tramaanslag in Utrecht van bijna een jaar geleden. Vandaag kan zijn advocaat reageren op de strafeis en mag T. het laatste woord nemen. Mijn naam is Lisa van der Wal, eventuele vragen kun je mailen naar lisa@nu.nl of stellen op NUjij.
vrijdag 6 maart om 14:22
Iedereen bedankt voor het lezen en zeer veel dank voor de interessante vragen en visies die ik gemaild kreeg. Een artikel over vandaag kun je straks teruglezen op NU.nl.
vrijdag 6 maart om 14:22
De laatste zittingsdag stond in het teken van de advocaat van T., die mocht reageren op de strafeis van het OM. Seebregts vindt: 

  • dat T. strafvermindering moet krijgen vanwege zijn zwakbegaafdheid;
  • dat levenslang zou betekenen dat T. geen kans zou hebben om vrij te komen bij een herziening van zijn zaak, gezien zijn psychische problematiek;
  • dat een lange celstraf in combinatie met tbs met dwangverpleging in dat kader ook passender is, gezien T. dan behandeling krijgt. Mocht hij niet veranderen, kan de tbs oneindig worden verlengd. 


T. werd al snel na het openen van de zitting weggesleurd omdat hij het nodig vond naar de voorzitter van de rechtbank te spugen. De onaangedane voorzitter heeft hem hierop uit de zaal laten verwijderen. Zijn laatste woord heeft de schutter niet benut vanuit zijn kamer.
vrijdag 6 maart om 14:11
De advocaten bedanken de rechtbank. Nogmaals: nu heerst dus vooral opluchting dat T. zijn podium niet heeft gepakt.
vrijdag 6 maart om 14:10
Daarmee is de "intensieve week" afgesloten, zegt de voorzitter van de rechtbank.
vrijdag 6 maart om 14:09
Aan T. het laatste woord. En tot opluchting van ieder, houdt hij z'n mond.
vrijdag 6 maart om 14:08
Seebregts motiveert nogmaals dat T. bij een levenslange celstraf geen echte kans heeft op terugkeer naar de maatschappij. Daarbij wordt gerefereerd aan de rapportage van het Pieter Baan Centrum (PBC), waarin wordt gesteld dat de man niet kan resocialiseren zonder intensieve behandeling in een verplicht kader (ofwel tbs met dwangverpleging).
vrijdag 6 maart om 14:03
De tekening die Adrien Stanziani van een spugende T. heeft gemaakt.
vrijdag 6 maart om 14:02
We gaan verder met het laatste deel van de inhoudelijke behandeling van de tramaanslag. Seebregts mag zo met het dupliek beginnen, en daarna is het laatste woord aan T.
vrijdag 6 maart om 12:28
Seebregts heeft anderhalf uur nodig om zijn dupliek voor te bereiden. We gaan dus om 14.00 uur verder. Een schorsing.
vrijdag 6 maart om 12:27
Tijd voor het repliek van het OM. Dat gaat dus in op het pleidooi van Seebregts. Zoals te verwachten was, vindt het OM niet dat een levenslange gevangenisstraf in het geval van T. tegen de mensenrechten ingaat. Het is immers niet te voorspellen of T. zijn gedrag zal veranderen of niet. En daarmee is dus ook niet uitgesloten dat hij ooit in aanmerking komt voor resocialisatie. "Wat ons betreft is er geen reden om geen levenslange gevangenisstraf op te leggen."
vrijdag 6 maart om 12:24
De advocaten zeggen namens de slachtoffers en nabestaanden dat ze waarderen hoe de rechtbank en het OM zijn omgegaan met deze bizarre rechtszaak. "Goed om te horen", zegt de voorzitter hierop.
vrijdag 6 maart om 12:14
Deze ochtend tijdens de zitting...

  • heeft T. richting de voorzitter van de rechtbank gespuugd en werd hij de zaal uitgezet;
  • is zijn advocaat in verweer gekomen tegen de eis voor een levenslange celstraf;
  • betogen de advocaten van slachtoffers en nabestaanden waarom vorderingen toegewezen moeten worden.
vrijdag 6 maart om 12:01
Kort samengevat proberen de advocaten te betogen waarom de vorderingen van hun cliënten moeten worden toegewezen, waarbij ze verwijzen naar andere strafzaken waarin dit ook is gebeurd.
vrijdag 6 maart om 11:53
T. zit nog altijd in een aparte kamer omdat hij net naar de rechter spuugde. Een van de advocaten van de slachtoffers en nabestaanden zal het woord voeren namens alle advocaten van de slachtoffers en nabestaanden. Ze willen betogen waarom shockschade van toepassing is in de zaak, wat betekent dat er nu een hoop jurisprudentie voorbij zal komen.
vrijdag 6 maart om 11:50
We zijn inmiddels weer de zittingszaal binnengeleid.
vrijdag 6 maart om 10:46
Ondertussen is de tekening van Gökmen T. door Adrien Stanziani in de maak.
vrijdag 6 maart om 10:39
We schorsen de zitting zodat het OM een antwoord op het pleidooi kan voorbereiden. Om 11.45 uur gaan we verder.
vrijdag 6 maart om 10:39
Advocaat Sébas Diekstra laat het volgende weten: 

"Diep respect voor de magistrale wijze waarop de rechtbankvoorzitter is opgetreden tijdens de inhoudelijke behandeling. Hij heeft een hoop moeten incasseren, maar wist de orde tijdens de zitting telkens weer snel te handhaven. Ook vandaag weer."
vrijdag 6 maart om 10:38
T. mag nu ook zelf iets zeggen, meldt de rechtbank. Hij tikt als reactie alleen hard tegen de tafel. "Ik vat dit op als een 'nee'", aldus de rechter.
vrijdag 6 maart om 10:21
Er zijn dus veertig vorderingen binnengekomen. Deze zal ik hier niet apart gaan benoemen.
vrijdag 6 maart om 10:19
Tot zover het pleidooi over de strafmaat. Een kantoorgenoot van Seebregts neemt het nu over wat betreft de vorderingen van de nabestaanden en slachtoffers.
vrijdag 6 maart om 10:18
Seebregts zegt dat T. pas na 25 jaar een kans zou moeten krijgen om weer te reïntegreren. "Wanneer hij gevaarlijk zou blijven, zou hij nooit meer vrijkomen. Dan wordt de tbs steeds verlengd."
vrijdag 6 maart om 10:16
Samengevat: 

  • Seebregts, die tegen de zin van T. de verdediging doet, gooit het in zijn pleidooi op onder meer de zwakbegaafdheid van de aanslagpleger. Hier zou hij strafkorting voor moeten krijgen.
  • Levenslang zou gezien de problematiek van T. alleen in theorie betekenen dat hij ooit vrijkomt. In dat kader vindt Seebregts een lange gevangenisstraf in combinatie met tbs met dwangverpleging meer op zijn plek.
  • Stel dat de rechtbank het wél reëel vindt dat T. ooit weer vrijkomt na herziening van zijn zaak, moet volgens de advocaat juist tbs worden opgelegd. Anders komt hij weer onbehandeld de maatschappij in.
vrijdag 6 maart om 10:12
De vader van de doodgeschoten Roos is vandaag ook weer aanwezig, samen met advocaat Sébas Diekstra. (Foto: Pro Shots)
vrijdag 6 maart om 10:09
Seebregts vindt het tekenend dat T. na zijn aanhouding de koning of koningin wilde spreken, en niet de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid of de minister van Binnenlandse Zaken. "Als je een beetje doorvraagt bij hem, zie je dat hij dezelfde uitdrukkingen gebruikt, maar niets kan toelichten en ook geen verdieping kan aanbrengen." De advocaat stelt dat T. "op alle gebieden zwakbegaafd" is. Dit heeft volgens de advocaat mogelijk bijgedragen aan zijn beslissing de aanslag te plegen, en daarom moet dit volgens hem worden meegenomen in de strafmaat.
vrijdag 6 maart om 10:04
Ik krijg wat vragen binnen over het laatste woord van T. Dat recht heeft iedere verdachte in een strafzaak, en dat zal niet afgenomen gaan worden. Volgens mij is het meer de vraag of T. zijn laatste woord mag gaan voeren in de rechtszaal, of vanuit de kamer waar hij nu zit.
vrijdag 6 maart om 10:02
"Dat experts zeggen dat hij het heeft gedaan vanuit zijn stoornis, en dus niet vanwege zijn geloofsovertuiging, geeft juist behandelmogelijkheden", stelt Seebregts.
vrijdag 6 maart om 10:01
Seebregts verdedigt de aanslagpleger tegen de zin van T. in. Ook de advocaat zelf betoogde eerder dat de man zijn eigen verdediging mocht doen, maar hij kreeg het bevel van de rechtbank om T. bij te staan.
vrijdag 6 maart om 09:59
"De verdediging hecht maar weinig waarde aan de woorden van cliënt dat hij het wel prima vindt om levenslang te krijgen." Seebregts bepleit tbs, vermoedelijk tegen de wil van T. in. "Dat voelt wel ongemakkelijk."
vrijdag 6 maart om 09:57
T. lijkt weer in slaap te zijn gevallen, of hij doet alsof.
vrijdag 6 maart om 09:55
Seebregts zegt dat T., nu levenslang is geëist, "slechts in theorie" kans maakt op een terugkeer naar de maatschappij. Volgens de advocaat zou zijn cliënt vanwege diens moeilijk tot niet te behandelen problematiek geen kans maken op herziening van zijn zaak. Hij vindt een tijdelijke gevangenisstraf in combinatie met tbs met dwangverpleging daarom logischer voor T.
vrijdag 6 maart om 09:52
Onze tekenaar Adrien Stanziani is ondertussen druk bezig met zijn tekening. Hij heeft maar kort de tijd gehad voor T., gezien de verdachte het nog geen vijf minuten heeft uitgehouden in de zittingszaal.
vrijdag 6 maart om 09:51
Seebregts zegt het belangrijk te vinden dat de verdediging net zoals in iedere strafzaak wordt gedaan, zelfs onder deze omstandigheden.
vrijdag 6 maart om 09:48
De gevatte reactie van de rechter zorgt voor gelach vanuit de publieke tribune. Seebregts mag nu namens T. het woord nemen. Overigens wil T. niet dat hij wordt bijgestaan; hij erkent de rechtbank en de democratie dus niet.
vrijdag 6 maart om 09:47
De rechter antwoordt hierop met: "Ik zal het in overweging nemen." De geluidsverbinding wordt verbroken.
vrijdag 6 maart om 09:47
De rechter zegt nu dat hij het spugen van T. in de context ziet van het niet-erkennen van de rechtbank. "Ik pis in je bek, hoerenkinderen", roept T. nu naar de rechter. "Doe de groeten aan je hoerenmoeder."
vrijdag 6 maart om 09:45
T. is in een andere zaal neergezet. We zien hem nu via een videoverbinding. De tolk wordt nu ook naar hem toegebracht. Overigens zit T. met de handen vast en kon hij net dus niet veel schade aanrichten.
vrijdag 6 maart om 09:44
Er zaten net als de voorbije dagen een stuk of negen agenten in de zaal. Toen T. werd weggetrokken, hoorden we nog een luide bonk, alsof er tegen een muur of deur werd geschopt.
vrijdag 6 maart om 09:43
Hij probeerde zich los te worstelen. Er waren meerdere agenten nodig om hem in bedwang te houden. Ze rennen nu met een grote groep naar de cel waar T. naartoe wordt gebracht.
vrijdag 6 maart om 09:42
En T. spuugt naar de rechter. Hij wordt de zaal uit gesleurd. Ze krijgen hem met moeite weg.
vrijdag 6 maart om 09:40
T. wordt weer binnengeleid. Het lijkt erop dat de technische problemen voorbij zijn.
vrijdag 6 maart om 09:38
En de zitting is meteen weer geschorst. Er is blijkbaar iets mis met de videoverbinding.
vrijdag 6 maart om 09:37
Er werd even droog "goedemorgen" teruggezegd.
vrijdag 6 maart om 09:36
T. is weer binnengekomen met de begroeting "hoi vieze ketters".
vrijdag 6 maart om 09:36
De laatste zittingsdag van de behandeling van de tramaanslag is van start gegaan. Het is vandaag de beurt aan Seebregts om in te gaan op het requisitoir van het OM.
donderdag 5 maart om 18:38
Morgen gaan we dus verder met het pleidooi van Seebregts, de advocaat van T. Daar mag het OM weer op reageren. Het laatste woord is aan T. Voor nu: bedankt voor het meelezen!
donderdag 5 maart om 18:23
Ondertussen worden in de hal opgeluchte reacties gegeven op de strafeis. Morgen kan de advocaat van T., Seebregts, reageren in zijn pleidooi.
donderdag 5 maart om 18:17
  • OM eist levenslang tegen gewetenloze, geen spijt hebbende T. 
  • Hoewel na 25 jaar een verzoek tot herbeoordeling gedaan kan worden, denkt OM dat de kans klein is dat hij onbehandeld terug zal keren naar de maatschappij
  • Applaus vanuit publieke tribune en opluchting
  • Nabestaanden en slachtoffers wilden hoogste straf mogelijk 
donderdag 5 maart om 18:13
Morgenochtend gaat de zitting verder. Er klinkt opluchting in het publiek. T. is weggevoerd.