Het olympische schaatsseizoen begon afgelopen weekend met een NK afstanden vol snelle tijden. Vijf conclusies na het toernooi in Heerenveen, drie maanden voor de start van de Winterspelen van Peking.

1. Nederlandse titels zijn leuk, maar dit seizoen tellen maar twee toernooien.

Jorrit Bergsma gaf zichzelf één avond om met zijn vrouw en twee kinderen thuis in Oldeboorn te genieten van zijn gouden medailles op de 5 en 10 kilometer. "Maar maandag gaat de knop weer om", zei de 35-jarige Fries. "Het is zaak om mijn kop erbij te houden, want de echt belangrijke wedstrijden komen pas later in het seizoen."

Een Nederlandse titel is nooit de grootste prijs van een schaatsseizoen en in een olympische winter wordt de waarde van een gouden plak bij de NK afstanden nog minder. "Dit is de eerste keer dat ik de dubbel verover", zei Kai Verbij, de winnaar van de 500 én 1.000 meter. "Dat is hartstikke mooi, maar in december gaat het pas écht tellen."

Eind december is in Thialf misschien wel de spannendste wedstrijd voor de Nederlandse schaatsers, want dan worden bij het olympisch kwalificatietoernooi (OKT) de tickets voor de Spelen van Peking (4-20 februari 2022) verdeeld. Alle andere races dit seizoen staan volledig in het teken van die twee toernooien.

"De Spelen spoken constant door mijn hoofd", aldus Bergsma. "Daarom moet ik nu niet té tevreden worden."

2. Sven Kramer probeert wat nieuws in zijn laatste olympische seizoen

De verbazing was zaterdagavond groot toen Sven Kramer zich meldde bij de IJsbaan Twente. De viervoudig olympisch kampioen, die vier jaar geleden zijn laatste marathon reed, verkoos de honderd rondjes in Enschede boven de 25 rondjes van de 10 kilometer zondag in Thialf bij de NK afstanden. "We besloten pas zaterdagmiddag dat Sven de marathon ging rijden", aldus coach Jac Orie.

De 35-jarige Kramer eindigde vrijdag teleurstellend als vijfde op 'zijn' 5 kilometer, andermaal een teken dat er flink wat moet veranderen wil hij over drie maanden voor de vierde keer op rij olympisch kampioen worden op zijn favoriete afstand.

"We moeten van de gebaande paden komen, anders krijg je niets anders", zei Orie. "We hopen dat deze trainingsprikkel Sven een stap in de goede richting brengt."

Sven Kramer reed alleen de 5 kilometer in Thialf.

Sven Kramer reed alleen de 5 kilometer in Thialf.
Sven Kramer reed alleen de 5 kilometer in Thialf.
Foto: Pro Shots

3. Team Zaanlander is opvallend vroeg in vorm, al denkt coach Jillert Anema dat de concurrentie verstoppertje speelde.

"Normaal vindt Jillert het begin van het seizoen niet superbelangrijk en komen we wat minder snel op gang", zei Irene Schouten zaterdag na haar indrukwekkende baanrecord op de 3 kilometer. "Dus dit verbaast mij ook."

Na drie dagen schaatsen in Heerenveen mocht Team Zaanlander zich verrassend de succesvolste ploeg noemen met vijf titels: drie voor Schouten en twee voor Jorrit Bergsma. "Op dit moment klopt gewoon alles", zei Bergsma.

Anema temperde direct de euforie. De 66-jarige coach denkt namelijk dat niet alle rivalen al het achterste van hun tong hebben laten zien. "Ik denk dat een aantal concurrenten al voor hun race inschatten dat ze Irene en Jorrit dit weekend niet konden verslaan en vervolgens dachten: we doen een goed trainingsblok en dan pakken we jullie eind december bij het OKT", zei de Fries. "Sommige teams hebben verstoppertje gespeeld, absoluut."

Irene Schouten (links) en Jorrit Bergsma waren samen goed voor vijf keer goud.

Irene Schouten (links) en Jorrit Bergsma waren samen goed voor vijf keer goud.
Irene Schouten (links) en Jorrit Bergsma waren samen goed voor vijf keer goud.
Foto: ANP

4. Jutta Leerdam is opeens medaillekandidaat op drie afstanden

Haar coaches geloofden al jaren dat ze ook op de 1.500 meter bij de wereldtop zou kunnen horen, maar Leerdam wilde in haar eerste paar jaar bij de senioren de gok nog niet wagen.

Vrijdag stond ze in Heerenveen wel aan de start van de schaatsmijl en ze maakte meteen indruk. Na een zeer snelle start kwam de 22-jarige sprinter uit op een persoonlijk record van 1.53,64, goed voor brons achter specialisten Antoinette de Jong en Ireen Wüst.

In het weekend won Leerdam zowel de 500 als de 1.000 meter en dus mag ze dromen van drie medailles bij de Spelen van Peking. "Ik dacht: het is een olympisch seizoen, de 1.500 meter is een mooie bonus om erbij te pakken", zegt de wereldkampioene op de 1.000 meter van 2020. "Ik blijf voorlopig alle drie de afstanden rijden en dan zie ik wel wat eruit komt. Waarom ook niet? Als het kan, dan kan het."

Jutta Leerdam was een van de sterren van de NK afstanden.

Jutta Leerdam was een van de sterren van de NK afstanden.
Jutta Leerdam was een van de sterren van de NK afstanden.
Foto: ANP

5. Patrick Roest wint een keer niet, en dat is misschien wel goed

Hij was de afgelopen drie jaar altijd dé man van het voorseizoen, vooral op de 5 kilometer. Op die afstand won Roest in 2018, 2019 én 2020 de Nederlandse titel en pakte hij ook acht wereldbekerzeges.

Afgelopen vrijdag eindigde de drievoudig wereldkampioen allround als tweede op de 5.000 meter, ruim drie seconden achter winnaar Bergsma. Op de 10 kilometer was er ook zilver, terwijl hij vierde werd op de 1.500 meter. Daardoor won Roest voor het eerst sinds het vorige olympische seizoen geen titel bij de NK afstanden.

Dat past in het plan dat de Lekkerkerker afgelopen zomer samen met zijn coach Orie gemaakt heeft. Hij hoeft deze winter niet áltijd goed te zijn, zodat hij wel in topvorm is bij het OKT en de Spelen. "Je zou bijna denken dat het wel goed is dat het deze NK nog niet top ging", zei Roest. "Maar zo kijk ik er nu nog even niet naar. Ik vind het nog steeds klote als ik niet win."

Schaatsseizoen 2021/2022

  • 12-14 november: Wereldbeker 1 (Tomaszów Mazowiecki)
  • 19-21 november: Wereldbeker 2 (Stavanger)
  • 3-5 december: Wereldbeker 3 (Salt Lake City)
  • 10-12 december: Wereldbeker 4 (Calgary) 
  • 26-30 december: Olympisch kwalificatietoernooi (Heerenveen)
  • 7-9 januari: EK afstanden (Heerenveen)
  • 22-23 januari: NK allround en sprint (Heerenveen)
  • 4-20 februari: Olympische Spelen (Peking)
  • 3-6 maart: WK allround en sprint (Hamar)
  • 12-13 maart: Wereldbekerfinale (Heerenveen)