Er was afgelopen seizoen een heel lichte meewind in Thialf, die mogelijk heeft bijgedragen aan het wereldrecord van Nils van der Poel op de 10 kilometer. Dat concludeert de Technische Universiteit Delft in een onafhankelijk onderzoek naar het luchtcirculatiesysteem in het Friese schaatsstadion.

De TU Delft heeft vastgesteld dat het veelbesproken systeem met een afwijkende afstelling van de luchtroosters een luchtstroom veroorzaakt van 0,5 kilometer per uur.

"Dat is een hele kleine waarde. Je kan het vergelijken met windkracht 0 als de gemeten wind buiten zou staan", zegt onderzoeker Alexander Spoelstra van de TU Delft. "Echter kunnen, zeker in topsport, kleine waardes veel impact hebben."

Afgelopen winter ontstond er commotie, nadat er razendsnelle tijden werden geklokt in Heerenveen. Zo reed de Zweed Van der Poel een wereldrecord op de 10 kilometer bij de WK Afstanden. Daarnaast scherpten Patrick Roest (5.000 meter) en Irene Schouten (3.000 meter) het baanrecord flink aan.

Na kritiek van schaatsers besloot Thialf een onafhankelijk onderzoek door de TU Delft te laten uitvoeren. "Er is een kleine meewind", aldus de universiteit. "Maar dat is zeker niet verwaarloosbaar. Het zou zomaar kunnen dat er geen wereldrecord was geschaatst als er geen meewind stond."

"De gemeten meewind is voor elke instelling van het ventilatiesysteem gelijk. Alle schaatsers hebben dus altijd hetzelfde voordeel. De vraag is of dit voordeel er ook was toen de vloerroosters nog niet waren gedraaid. Het kan zomaar dat er dan een tegenwind staat."

Nils van der Poel juicht na zijn wereldrecord op de 10.000 meter in Thialf.

Nils van der Poel juicht na zijn wereldrecord op de 10.000 meter in Thialf.
Nils van der Poel juicht na zijn wereldrecord op de 10.000 meter in Thialf.
Foto: Pro Shots

TU Delft dringt aan op verder onderzoek

Hoewel de gemeten meewind binnen de norm van de NOC*NSF valt, adviseert Spoelstra om dit eerste onderzoek aan te vullen met een vervolgonderzoek. "De luchtstroming is nu op één specifieke plek op de ijsbaan gemeten. Het is belangrijk om nog te weten of de gemeten luchtstroming constant is langs de hele baan."

Daarnaast adviseert de onderzoeker om ook andere factoren onder de loep te nemen, zoals een gecreëerde luchtstroom door andere schaatsers op de baan of door het publiek. "Die invloed zou weleens net zo groot kunnen zijn."

Bovendien wil Spoelstra het vervolgonderzoek breder trekken. "Het zou nuttig zijn om het vervolgonderzoek niet te beperken tot Thialf alleen. Als andere ijsbanen waar internationale wedstrijden gereden worden ook worden meegenomen, zet dat de uitkomsten in perspectief en zou dat een eerste stap kunnen zijn naar normering in de schaatssport."

Verbetering: In een eerdere versie van dit artikel concludeerden wij op basis van informatie van Thialf en TU Delft dat het effect van de luchtstroom"verwaarloosbaar" was. De TU Delft verduidelijkte vervolgens dat de "kleine meewind" wel degelijk een impact gehad kan hebben, bijvoorbeeld op het wereldrecord van Van der Poel.