De Nederlandse schaatsers zullen vrijdag bij ploegenachtervolging op de WK afstanden in Heerenveen - deels met tegenzin - voor het eerst gebruikmaken van de succesvolle 'Noorse tactiek', waarbij de rijder op kop constant geduwd wordt door zijn teamgenoten.

Ireen Wüst wil niet alle geheimen prijsgeven. "Maar we gaan het anders doen dan we gewend zijn. Waarschijnlijk zul je ons wel zien duwen, ja", lacht de vijfvoudig wereldkampioene op de ploegenachtervolging.

De 'duwtactiek' op de teampursuit is niet compleet nieuw ("Volgens mij werd het bij de Spelen van 2010 in Vancouver al gedaan door de Canadezen", zegt Wüst), maar de populariteit ervan is dit seizoen in rap tempo gegroeid door het succes van de Noorse schaatsers.

Het team van de Nederlandse bondscoach Bjarne Rykkje toonde vorige maand bij de wereldbekers in Heerenveen voor het eerst de extreme strategie waarbij nog maar één schaatser al het kopwerk doet. Het idee is dat de inspanning en de luchtweerstand gelijkmatig(er) verdeeld worden over de drie rijders en dat er tijd bespaard wordt door niet te wisselen.

De Noorse mannen schaatsten duwend naar zilver en goud. Bij de vrouwen pakte Canada twee keer goud met de duwtactiek, terwijl Nederland zonder te duwen bij beide wereldbekers genoegen moest nemen met zilver.

"Je ziet bij de andere landen dat het veel sneller gaat", aldus Wüst. "Als je onze rit bij de laatste wereldbeker vergelijkt met die van Canada, zie je dat we geen grote fouten maken, maar toch bijna op een seconde worden gereden. Dat geeft wel aan dat er een wezenlijk verschil is tussen duwen en niet duwen."

Noorwegen is de pionier op het gebied van de 'duwtactiek'.

Noorwegen is de pionier op het gebied van de 'duwtactiek'.
Noorwegen is de pionier op het gebied van de 'duwtactiek'.
Foto: Pro Shots

'We kunnen wel wat leren van de Noren'

De Nederlandse schaatsers en bondscoach Jan Coopmans - die wegens privéomstandigheden ontbreekt bij de WK - concludeerden na het analyseren van de beelden dat de Oranje-ploegen niet kunnen achterblijven en ook moeten duwen. "We kunnen wel wat leren van de Noren", aldus Patrick Roest. "We hebben het in de training geprobeerd en je merkt het verschil."

Helemaal van harte gaat de verandering niet. Sven Kramer, die donderdag mede door rugproblemen slechts negentiende werd op de 5 kilometer en zich vervolgens afmeldde voor de ploegenachtervolging, vroeg zich twee weken geleden in gesprek met schaatsen.nl af of "wij hier als schaatssport naartoe moeten".

Roest sluit zich aan bij de mening van zijn ploeggenoot. "Het wordt zo bijna een heel ander onderdeel dan langebaanschaatsen. Ik vind dat we moeten kijken of het eerlijk is als je de hele race iemand voortduwt. Het zou niet de manier moeten zijn, maar het wordt ook lastig om het te verbieden."

Wüst erkent dat het een andere manier van schaatsen is. "Maar je kunt ook zeggen dat wij als Nederland een beetje hebben zitten slapen en ons niet verder hebben doorontwikkeld op dit onderdeel, en andere landen wel. Het zal spannend zijn om het vrijdag voor het eerst te doen op een WK, maar richting de Spelen van volgend jaar is het noodzakelijk om het een keer te proberen."

De tweede dag van de WK afstanden begint vrijdag om 15.10 uur met de ploegenachtervolging voor vrouwen. De mannen beginnen om 15.33 uur. De Nederlandse vrouwenploeg bestaat uit Wüst, Irene Schouten en Antoinette de Jong. Bij de mannen krijgen Roest en Marcel Bosker na de afmelding van Kramer gezelschap van Beau Snellink of Chris Huizinga.