Vijftien jaar lang waren ze de koning en koningin van het allroundschaatsen, maar komend weekend staan tienvoudig kampioen Sven Kramer en vijfvoudig kampioene Ireen Wüst beiden niet aan de start van het EK in Thialf.

Als Mark Tuitert in 2004 op 23-jarige leeftijd zijn eerste Europese titel verovert, denkt hij dat hij jaren gaat heersen als allrounder. Maar een jaar later is daar opeens een achttienjarig jongetje, die de titelverdediger op de afsluitende 10 kilometer op een halve minuut rijdt en in het klassement vlak achter Jochem Uytdehaage als tweede eindigt.

"Sven reed toen al zó hard op de lange afstanden", zegt Tuitert zestien jaar na het EK-debuut van Kramer. "Het was voor mij op dat moment eigenlijk al gedaan."

Het definitieve einde van de allroundcarrière van de latere olympisch kampioen op de 1.500 meter komt in 2007, als hij bij het EK in Collalbo als achtste eindigt. Het verschil met Kramer, die op de Italiaanse buitenbaan zijn eerste Europese titel verovert, is na vier afstanden meer dan vijf punten.

"Dat toernooi was voor mij echt een wake-upcall", aldus Tuitert, die na het seizoen 2006/2007 besluit om zich de rest van zijn loopbaan volledig op de 1.000 en 1.500 meter te richten. "Sven legde de lat zo hoog in het allrounden, dat het kansloos was om daar nog tegen te vechten. Want hoe versla je iemand die geen zwakke punten heeft?"

In 2008 werden Sven Kramer en Ireen Wüst voor het eerst beiden Europees kampioen.

In 2008 werden Sven Kramer en Ireen Wüst voor het eerst beiden Europees kampioen.
In 2008 werden Sven Kramer en Ireen Wüst voor het eerst beiden Europees kampioen.
Foto: ANP

'Ze hebben een nieuwe stap gezet in de sport'

Het EK allround van 2005 betekent niet alleen de doorbraak van Kramer, maar ook van een toptalent bij de vrouwen. Wüst, 22 dagen ouder dan Kramer, wordt in een vol Thialf vierde in het eindklassement.

Drie jaar later staat de Brabantse in het Russische Kolomna naast Kramer met de krans voor Europees kampioen om haar nek, het begin van een periode waarin het duo samen goed is voor veertien keer goud, drie keer zilver en één keer brons bij het EK allround.

"Het is gigantisch lastig om zo'n lange periode te domineren", aldus Marcel Bosker (23), die komend weekend zijn debuut maakt bij het EK allround. "Eén keer winnen is al heel knap. Als je continu blijft winnen, zet je een nieuwe stap in de sport. En dat is wat Sven en Ireen de afgelopen jaren hebben gedaan."

Tuitert: "We moeten goed beseffen hoe uniek het is wat Sven en Ireen gepresteerd hebben. Zij horen tot de legendes van de Nederlandse sport. Maar het is heel natuurlijk dat er ook een keer een einde komt aan zo'n dominante periode en er nieuwe toppers opkomen."

Sven Kramer werd twee jaar geleden nog Europees kampioen in Collalbo. Hier rijdt hij samen met Antoinette de Jong een ereronde.

Sven Kramer werd twee jaar geleden nog Europees kampioen in Collalbo. Hier rijdt hij samen met Antoinette de Jong een ereronde.
Sven Kramer werd twee jaar geleden nog Europees kampioen in Collalbo. Hier rijdt hij samen met Antoinette de Jong een ereronde.
Foto: ANP

'Kramer en Wüst gaan denk ik niet naar het EK kijken'

Het einde van het allroundtijdperk van Kramer kwam eigenlijk al in 2018, toen hij bij het WK in het Olympisch Stadion in Amsterdam voor het eerst sinds 2007 een nederlaag leed op een vierkamp en zijn natuurlijke troonopvolger Patrick Roest goud won.

Drie weken geleden kwam de volgende stap, toen de inmiddels 34-jarige Fries zich bij het WK-kwalificatietoernooi in Thialf voor het eerst niet wist te plaatsen voor het EK allround. Wüst, de regerend wereldkampioene allround, greep ook naast een EK-ticket, waardoor het Europees kampioenschap komend weekend voor het eerst sinds 2004 begint zonder Kramer én Wüst.

"Dat maakt dit natuurlijk een ander EK", zegt regerend Europees kampioene Antoinette de Jong, die al jaren concurreert met Wüst en ploeggenoot is van Kramer. "Het was voor Sven ontzettend lastig dat hij zich niet kwalificeerde, en dat snap ik wel als je er jaren achter elkaar áltijd stond en twee jaar geleden nog kampioen werd."

"Op een gegeven momenten moet hij accepteren dat dit de situatie is, dat zal ook voor Ireen gelden. Maar ik denk niet dat ze dit weekend voor de tv gaan zitten om naar het EK te kijken."