De NK afstanden is vrijdag de aftrap van een op voorhand al uniek schaatsseizoen. De coronapandemie zorgt voor lege tribunes in Thialf, angst voor positieve tests en onzekerheid over de kalender, maar de Nederlandse schaatsers zijn vooral blij dát er nog wedstrijden mogelijk zijn.

Diep in Beieren kwam op 8 oktober het eerste echte scheurtje in de Nederlandse 'schaatsbubbel'. Terwijl bijna de gehele vaderlandse top bij elkaar zat voor een trainingskamp in Inzell, bleek Kjeld Nuis positief te hebben getest op het COVID-19-virus.

"Daardoor barstte er wel even een bommetje", zegt Jan Blokhuijsen in gesprek met NU.nl. "Tot dat moment leek het niet zo moeilijk om de bubbel schoon te houden, maar na de positieve test van Kjeld brak er enige paniek uit in het Nederlandse kamp."

Na spoedoverleg besloten Team IKO (van onder anderen Blokhuijsen) en Jumbo-Visma (van onder anderen Sven Kramer) om zo snel mogelijk terug te keren naar Nederland. "We hebben halsoverkop onze koffers gepakt. Om half drie 's ochtends waren we thuis. Mijn vrouw zei: 'Ben je er nu al? Het was net lekker rustig'", zegt Blokhuijsen met een lach.

Hoewel die week meerdere besmettingen werden ontdekt bij de Duitse, Finse en Poolse ploeg, bleef het bij de Nederlandse teams bij die ene positieve test voor Nuis. Toch toonde het abrupte einde van het trainingskamp aan dat ook voor de schaatsers een onzekere winter wacht.

"Het is een apart seizoen", aldus Gerard van Velde, de coach bij Team Reggeborgh. Zijn hele ploeg ging na de positieve test van aanwinst Nuis tien dagen in quarantaine, een deel in speciaal geregelde vakantiehuisjes. "Heel Nederland moet met corona leven, dus wij ook."

Ook in Thialf zullen er veel mondkapjes te zien zijn. (Foto: ANP)

'Belangrijk dat we op tv komen'

Even leek het vooral een heel rustig seizoen te worden, want eind augustus zette de internationale schaatsunie ISU een streep door de vier wereldbekers in november en december, om een maand later ook geen fiat te geven aan een 'bubbel' met meerdere wedstrijden in Heerenveen.

Dat betekent dat er dit kalenderjaar geen internationale competitie zal zijn, maar de KNSB wist na overleg met de teams en schaatsers wel een nieuwe nationale kalender op te tuigen. Na de NK afstanden (vrijdag tot en met zondag) volgen het NK allround (21-22 november), het NK sprint (28-29 november) en een WK-kwalificatietoernooi (26-28 december).

"Het was een heel slechte zaak geweest als we de eerste maanden van het seizoen helemaal niet in beeld waren geweest", zegt Martin ten Hove, die samen met zijn broer Erwin coach en manager is bij Team IKO. "We hebben nu heel mooie sponsorcontracten, maar wat was er gebeurd als er geen wedstrijden waren geweest in november en december?"

De schaatsers onderkenden dit probleem en gaven een deel van hun premiepot terug om ervoor te zorgen dat er de komende twee maanden in vier weekenden gereden kan worden.

"Voor de sport is het heel belangrijk dat we op tv kunnen komen. Op die manier houden we het schaatsen levendig en kunnen we mogelijk nieuwe sponsoren vinden", zegt drievoudig olympisch kampioene Jorien ter Mors. "Het zou zonde zijn als het schaatsen in zo'n jaar, door een virus waar we geen grip op hebben, in financieel zwaar weer zou komen. We hopen dat dit ervoor kan zorgen dat we met z'n allen goed verder kunnen."

Voorlopige schaatskalender

  • 30 oktober-1 november: NK afstanden (Heerenveen)
  • 21-22 november: NK allround (Heerenveen)
  • 28-29 november: NK sprint (Heerenveen)
  • 26-28 december: WK-kwalificatietoernooi (Heerenveen)
  • 8-10 januari: EK allround/sprint (Heerenveen)
  • 17-18 februari: Wereldbeker (Changchun)
  • 25-28 februari: WK afstanden (Peking)
  • 6-7 maart: Wereldbekerfinale (Heerenveen)

'Anders hoeft niet altijd verkeerd te zijn'

Sportief wordt het wel flink schakelen voor de schaatsers en coaches. De wedstrijdkalender is anders ingedeeld dan normaal en het is nog zeer onzeker of er in januari (EK allround/sprint in Heerenveen), februari (wereldbeker en WK afstanden in China) en maart (wereldbekerfinale in Heerenveen) wel 'gewoon' internationale wedstrijden zullen zijn.

"Het wordt improviseren, in ieder geval tot 1 januari", aldus Van Velde. "Op een bepaalde manier kan het als een verloren schaatsjaar gaan voelen. Anders wordt het zeker, maar anders hoeft niet altijd verkeerd te zijn."

Ten Hove noemt het zorgen voor structuur en regelmaat als zijn grootste uitdaging in coronatijd. "Gedachtes over onzekerheden - zoals: gaan de wedstrijden volgend jaar wel door? - helpen sporters niet. Daarom hebben we twee weken geleden in een teammeeting benadrukt dat ons programma voor de komende weken vrij duidelijk is. Stel dat je nu een restaurant of kroeg hebt, dan voel je pas echt stress."

De grootste verandering voor de schaatsers bij de NK afstanden wordt misschien wel dat er geen fans op de tribune zullen zitten in Thialf. "En de coaches mogen niks zeggen, ze mogen alleen een rondebord vasthouden op de kruising", zegt Ireen Wüst. "Het is geen sfeer waar je vrolijk van wordt, maar we mogen onze handjes dichtknijpen dat we nog wedstrijden mogen rijden. Dat is het enige dat telt."