Jan Coopmans, die eind vorig jaar verrassend werd aangesteld als bondscoach van de Nederlandse schaatsers, beleeft deze week bij de WK afstanden zijn vuurdoop. De 61-jarige Limburger zal net als zijn voorgangers moeten omgaan met de grenzen van de baan.

Ze zegt het met een glimlach, maar de boodschap is duidelijk. "Ik zou geen bondscoach willen zijn. Echt niet", aldus Ireen Wüst. "Je kunt het niet goed doen."

Waar de beste schaatsers in landen als Japan, Noorwegen, Canada en de VS bijna altijd samen trainen, zijn de Nederlandse toppers verdeeld over verschillende teams. En daardoor is er veel minder ruimte om samen te trainen op de ploegenachtervolging, het onderdeel dat vrijdag verreden wordt in Inzell.

"Andere landen nemen dit onderdeel één keer in de week mee in de training, wij doen dat één keer in de maand", zei Geert Kuiper, die in april na vier jaar stopte als bondscoach, na het zilver van de vrouwen en het brons van de mannen op de ploegenachtervolging bij de Olympische Spelen van Pyeongchang.

"We trainen wel veel, alleen vaak niet samen. Het is niet te vergelijken met landen die werken met een nationale selectie."

Geert Kuiper met de 'zilveren' vrouwenploeg bij de Spelen van Pyeongchang. (Foto: ANP)

'Het blijft een spanningsveld'

Coopmans, die in december na een lange zoektocht door schaatsbond KNSB gepresenteerd werd als de opvolger van Kuiper, onderkent de problemen die inherent zijn aan het systeem van commerciële schaatsploegen in Nederland.

"Het blijft een spanningsveld dat we in Nederland samen moeten werken met meerdere ploegen, dat zal nooit anders worden", stelt de coach die de afgelopen twintig jaar in Duitsland actief was. "Er zijn verschillende belangen en die krijgen we nooit allemaal op één lijn. Daarom is het belangrijk dat schaatsers en coaches steeds meer hun verantwoordelijkheid nemen. Als dat ons lukt, zijn we al een heel eind."

Wüst noemt communiceren het toverwoord. "Ik denk dat je als bondscoach vooral de schakel moet zijn tussen alle partijen. Hij moet zorgen dat alle coaches en alle rijders op één lijn zitten, en dat er gezette trainingstijden zijn voor de ploegenachtervolging. Als je dat heel duidelijk aangeeft, is er al heel veel gewonnen."

Wereldkampioenen ploegenachtervolging

  • 2005: Nederland (mannen) en Duitsland (vrouwen)
  • 2007: Nederland (mannen) en Canada (vrouwen)
  • 2008: Nederland (mannen) en Nederland (vrouwen)
  • 2009: Nederland (mannen) en Canada (vrouwen)
  • 2011: VS (mannen) en Canada (vrouwen)
  • 2012: Nederland (mannen) en Nederland (vrouwen)
  • 2013: Nederland (mannen) en Nederland (vrouwen)
  • 2015: Nederland (mannen) en Japan (vrouwen)
  • 2016: Nederland (mannen) en Nederland (vrouwen)
  • 2017: Nederland (mannen) en Nederland (vrouwen)

'Voorbereiding is niet lang geweest'

Die vaste trainingstijden waren er deze winter lange tijd niet, omdat Coopmans pas tijdens het seizoen werd aangesteld. In aanloop naar de WK afstanden zijn er nog wel twee trainingsdagen georganiseerd voor de geselecteerde schaatsers, die in het teken stonden van de ploegenachtervolging.

"De voorbereiding is natuurlijk niet lang geweest", erkent Sven Kramer. "Maar als een bondscoach er pas een maandje is, kan hij ook niet opeens elke dag op de ploegenachtervolging gaan trainen. Ik begrijp dat het moeilijk is voor de bondscoach. En het is ook wat lastig voor ons schaatsers. Ik denk dat we dit seizoen even moeten overleven. En vanaf aankomende zomer moet het strak op de rit staan."

Dat is ook het tijdschema dat Coopmans in zijn hoofd heeft. "Ik zie dit als een startpunt. Het is dit seizoen zo goed mogelijk tot een einde brengen en indrukken opdoen. En dan moet ik na het seizoen een plan uitrollen richting de Olympische Winterspelen in 2022 in Peking, dat is mijn opdracht."

'Leggen onszelf ook druk op'

Toch weet de nieuwe bondscoach ook dat er kritiek zal komen als zijn teams vrijdag niet sterk presteren op de ploegenachtervolging. Door de kracht van het Nederlandse schaatsen is eigenlijk alleen goud goed genoeg.

"Het is de algemene verwachting dat wij winnen, en die druk leggen we onszelf ook op", aldus Coopmans. "Ik ben inmiddels wel gewend aan de druk om de beste prestatie te moeten leveren bij een wedstrijd, al moet je me maandag na de WK nog maar eens vragen hoe het is uitgepakt met Nederlandse schaatsers in een vol stadion."

De ploegenachtervolging voor vrouwen begint vrijdag om 17.30 uur, gevolgd door de ploegenachtervolging voor mannen. Het programma van dag twee van de WK start met de 500 meter voor vrouwen (16.15 uur) en mannen (16.55 uur).