Hoewel gameconsoles en -pc's in de afgelopen twee decennia enorme stappen vooruit hebben gezet, brengt dat voor gamers ook een belangrijk nadeel met zich mee: om de zoveel jaar moet een nieuw apparaat in huis worden gehaald om de nieuwste ontwikkelingen bij te houden en om de nieuwste games te kunnen blijven spelen.

Google Stadia is een van de streamingdiensten die dit probleem in de komende jaren hopen op te lossen. In plaats van een fysiek kastje zijn alleen een controller en een webbrowser nodig om games te kunnen spelen met Stadia. De game-pc zelf staat ergens op afstand in een datacentrum en kan voor een (nog onbekend) maandelijks bedrag worden gebruikt om de in een (eveneens nog onbekende) gamebibliotheek opgenomen spellen te spelen.

Verschillende bedrijven hebben eerder geprobeerd om dit idee in de praktijk te brengen. Diensten als NVIDIA's GeForce NOW en Sony's PlayStation Now bieden varianten van het Stadia-concept aan, maar hebben nog te maken met technische beperkingen en een vrij kleine gamecatalogus.

De vraag is of Google met Stadia de heilige graal heeft gevonden. Een eerste test tijdens de ontwikkelaarsconferentie Google I/O is positief, maar beantwoordt niet alle vragen die we hebben.

Vertraging in stream lijkt minimaal te zijn

In de demoruimte van I/O is het alleen mogelijk om één game te spelen: Assassin's Creed Odyssey. Stadia draait in de Chrome-browser op een Pixelbook, de Chrome OS-laptop van Google. Via een USB-kabel is de eigen Stadia-controller van Google verbonden; de laptop zit met een HDMI-kabel aan een televisie.

Om de beelden van de game te streamen, wordt een wifi-verbinding gebruikt. Voor streaming met een 1.080 p-resolutie en 60 frames per seconde moet die verbinding constant een downloadsnelheid van 25 Mbps halen. Een upgrade naar 4K is mogelijk met een verbinding van 35 Mbps, maar dat wordt niet gedemonstreerd. Google belooft de streamingkwaliteit automatisch aan te passen op de verbindingssnelheid, zoals bijvoorbeeld ook YouTube al doet.

De stream ziet er in de demoruimte goed uit en het spel is zonder problemen te spelen. Het voelt natuurlijk om door de wereld van Assassin's Creed te lopen. Ook bij snelle bewegingen, bijvoorbeeld tijdens de gevechten, voelt het niet alsof je naar een vertraagde stream zit te kijken.

Daarbij moet worden opgemerkt dat Assassin's Creed niet de perfecte game is om Stadia mee te testen: bij een snel schietspel of een racegame valt lag eerder op, omdat zulke spellen rekenen op razendsnelle reactiesnelheden van gamers. Een zwaardgevecht in Assassin's Creed Odyssey is wat dat betreft vergevensgezinder.

Ook was het niet mogelijk om de Stadia-stream te testen naast een potje Assassin's Creed op een normale pc of PlayStation 4. Dat maakt het lastiger om te vergelijken hoeveel vertraging er nou daadwerkelijk optreedt. Maar het goede nieuws is dus dat de lag niet al te groot kan zijn, want dan was het zeker merkbaar geweest.

De test vond plaats in Mountain View, vlak bij het hoofdkantoor van Google. Volgens een aanwezige woordvoerder draaide de Stadia-game op een server in San Jose, slechts enkele kilometers verderop. Dat zorgt ervoor dat de vertraging door de afstand tot de server beperkt blijft.

Uiteindelijk zal Stadia gebruikmaken van de vele datacentra die Google over de hele wereld verspreid heeft staan. In theorie moet dat de lag kunnen drukken. Maar ook door de locatie van de test is het nog moeilijk te zeggen hoe representatief dit potje Assassin's Creed was voor de ervaring van de gemiddelde consument met een gemiddelde wifi-router op een gemiddelde locatie in Nederland.

Controller probeert het wiel niet opnieuw uit te vinden

Stadia-games zullen in principe met eigen controllers, toetsenborden en muizen te spelen zijn, maar Google maakt ook een eigen controller. Die ligt lekker in de hand en voelt stevig aan. De analoge sticks en triggers geven niet te veel of te weinig weerstand en alle knoppen zijn makkelijk te bereiken. Google probeert niet om de controller opnieuw uit te vinden, maar heeft in plaats daarvan uitgebreid leentjebuur gespeeld bij andere gamebedrijven. Wie gewend is aan een PlayStation- of Xbox-controller, zal zonder moeite aan de slag kunnen met de Stadia-controller.

Tijdens het gamen waren in de controller nog geen trillingen te voelen, maar volgens de zegsman is dat enkel omdat het nog om een testmodel gaat. De controller van Google moet ook draadloos verbinding kunnen maken met een Chromecast, om op die manier games af te spelen op een televisie. Dat viel echter nog niet te testen. Ook was nog niets te zien van de interface waarin kan worden gekozen tussen verschillende games.

Daarnaast zijn er een aantal andere vragen die Google nog moet beantwoorden. Zo is niet duidelijk hoe snel een verbinding minstens moet zijn om überhaupt gebruik te kunnen maken van Stadia. De woordvoerder zegt dat dit in de zomer zal worden bekendgemaakt en dat het vóór het aanschaffen van Stadia mogelijk zal zijn om te testen of je verbinding geschikt is.

Veelbelovend is de belofte dat Stadia automatisch de spelvordering zal opslaan als de verbinding helemaal wegvalt, bijvoorbeeld op een zwakke mobiele verbinding of tijdens een storing. Als het je weer lukt om in te loggen bij Stadia, moet het in principe mogelijk zijn om direct verder te gaan waar je gebleven was, zelfs als je binnen de game niet op de saveknop had gedrukt. Op de stabiele connectie in de demoruimte viel dit niet te testen.

Kosten voor Stadia nog onbekend

Welke games er bij de lancering beschikbaar zullen zijn en wat Stadia gaat kosten, zijn de belangrijkste twee vragen die Google nog moet beantwoorden. Een woordvoerder belooft een breed aanbod met games uit verschillende genres, maar wil daar verder niks over kwijt.

Technologisch gezien is Stadia veelbelovend. En het is een aantrekkelijk idee dat dure game-pc's zometeen de deur uit kunnen om vervangen te worden door een krachtige cloud-pc. Maar een aantrekkelijk gameaanbod zal de dienst moeten verheffen boven een indrukwekkend stukje technologie.