"Mars will come to fear my botany powers!" Matt Damon voert een komische one man show op in The Martian.

BEOORDELING

Tijdens een ruimte-expeditie op de planeet Mars wordt de bemanning van bevelhebber Melissa Lewis (Jessica Chastain) overvallen door een ontzaglijke storm. Ruimtebotanist Mark Watney (Matt Damon) raakt in de chaos zijn medebemanningsleden kwijt en wordt voor dood achtergelaten op de rode woestijnplaneet.

Maar: Mark is helemaal niet dood. Hij ontwaakt onder een hoop zand en weet zich gewond naar de kleine ruimtebasis te slepen. Maar ja, wat dan? De eerstvolgende ruimtevlucht naar Mars staat pas voor over vier jaar gepland. Tegen die tijd is Mark allang omgekomen door zuurstofgebrek, watergebrek, voedselgebrek…

Goed humeur

Gelukkig is de astronaut niet voor één gat te vangen. Zonder contactmogelijkheid met de aarde of zijn medebemanningsleden, die de terugreis al hebben ingezet, is er maar één manier om dit te overleven: vernuft. "I'm gonna have to science the shit out of this!', vertelt hij in zijn videodagboek.

Er wachten hem vele uitdagingen en nog veel meer tegenslagen, maar Mark is handig en slim. En hij heeft zo'n onverwoestbaar goed humeur, dat hij zelfs de door zijn commandant achtergelaten discomuziek aan kan. Wanneer het hem lukt om op Mars aardappels te kweken grapt hij: "I'm the greatest botanist on this planet." 

Knipoog

Dat The Martian erg humoristisch uitpakt, mag je best opvallend noemen voor een film van regisseur Ridley Scott. Zijn laatste sciencefictionfilm, Prometheus (2012), was immers eerder zwaar op de hand en humorloos. Goed werk dus, van scenarist Drew Goddard, die voor de film het gelijknamige boek van Andy Weir bewerkte.

Goddard schreef mee aan televisieseries als Buffy the Vampire Slayer en Lost, en hij was verantwoordelijk voor de scripts van Cloverfield (Matt Reeves, 2008) en World War Z (Marc Forster, 2013). In 2012 regisseerde hij The Cabin in the Woods. Horror en sciencefiction komen bij hem altijd met een knipoog.

Tweede keer

De verwijzing naar The Fonz in The Martian is leuk en de altijd thematisch verantwoorde disconummers (I will survive!) zorgen voor een lach, maar het is vooral Matt Damon die de kijker inpakt. De rol zit hem als gegoten.

Dat hij een gezond gevoel voor humor heeft, wisten we al een tijdje.En voor de SF-kenners: dit is natuurlijk al de tweede keer dat Matt op een onherbergzame planeet is gestrand. De andere acteurs in The Martian zijn degelijk, maar krijgen nauwelijks ruimte om echte personages neer te zetten. Jesicca Chastain zorgt voor wat extra emotie. Jeffs Daniels is een degelijke NASA-directeur.

Rode woestijn

Het bekende Amerikaanse ruimteagentschap NASA was uiteraard als consultant betrokken bij de film. NASA deed in december vorig jaar nog een succesvolle testvlucht met de Orion, een raket die uiteindelijk ook naar Mars zal vliegen. Aan boord was ook de eerst pagina van het script van The Martian met een krabbeltje van Scott.

Bijna alles in The Martian is, volgens de makers, in theorie mogelijk of waarheidsgetrouw. Alleen de storm in het begin niet, geven ze toe. Echte filmopnames op Mars zijn natuurlijk nog sciencefiction, maar in Jordanië is wel een prachtige woestijn. Gefilmd werd er in dat desolate Wadi Rum en in de Korda Studio's in Hongarije.

Doorzettingsvermogen

Wat The Martian natuurlijk vooral zo aantrekkelijk maakt, naast alle grappen, is dat het een tijdloos verhaal is over menselijke veerkracht. Zelf zouden we het waarschijnlijk nog geen dag volhouden op die planeet, maar we spiegelen ons maar wat graag aan Marks doorzettingsvermogen.

Hoe kom je aan voedsel op Mars? Hoe maak je water? Hoe herstel je het contact met aarde? Waar een wil is, is een weg. Wie herinnert zich nog die scène in Apollo 13 (Ron Howard, 1995) waarin ze een manier moeten verzinnen om iets vierkants in een rond gat te laten passenThe Martian zit vol met dat soort MacGyver-achtige momenten.

Puntje van je stoel

The Martian eindigt ook bijna zoals Apollo 13. Dat is het grootste nadeel aan dit type Houston we have a problem-film: hoe meer obstakels Mark overwint, hoe voorspelbaarder de uitkomst wordt. Dat stoort niet heel erg. Je wilt als kijker eigenlijk ook niet anders.

En Ridley Scott, die klassiekers als Alien en Blade Runner op zijn naam heeft staan, weet natuurlijk wel hoe je dramatische keuzes en grote gevaren spannend in beeld brengt. Je zit regelmatig op het puntje van je stoel. Met het interieur van het ruimteschip Hermes knipoogt Scott overigens vooral naar een andere klassieker: 2001: A Space Odyssee.

Gelukje voor Scott

Scenarist Drew Goddard zou The Martian aanvankelijk zelf regisseren, maar besloot halverwege zich te concentreren op de Daredevil televisieserie, waarvan hij de showrunner was, en het - volgens de laatste berichten alweer in de ijskast verdwenen - superschurkenproject The Sinister Six.

Zo gaat dat in Hollywood. Filmprojecten zijn net planeten: ze drijven voorbij en the window of opportunity is soms maar klein. Een gelukje voor Scott, die The Martian van Goddard kon overnemen: hij heeft in jaren niet zo’n frisse en onderhoudende film gehad.