NU.nl-lezer Peter Ambagtsheer zond de volgende brief naar de redactie. In het dagelijks leven coacht hij managers, met name in de IT-industrie. Daarnaast is hij getrouwd en heeft hij drie kinderen. Als zwevende kiezer keek hij dinsdagavond naar twee debatten over de grondwet en gaf zijn mening over de uitzendingen.

Dinsdag heb ik twee debatten bekeken. Als zwevende kiezer het minste wat je kan doen, noem het een soort burgerplicht. Als eerste het grondwetdebat op Nederland 2, vanaf 21:00 uur. In het strijdperk treden Wouter Bos en Mat Herben, minister Brinkhorst en Harry van Bommel, Jozias van Aartsen en André Rouvoet.

Bij aanvang bekruipt me achterdochtig gevoel dat het wel eens een vooropgezette reclameshow zou kunnen zijn, maar wanneer de discoverlichting aangaat in de zaal blijkt dat het een 'avondje grondwet' gaat worden van het niveau Lingo.

Hilariteit

Wouter Bos steekt van wal met een pleidooi voor repressie dat zelfs VVD-ers niet zo plompverloren op tafel durven leggen. Toch blijft hij serieus en opgewekt, zoals we van hem gewend zijn. Een kiezer op de tribune wordt op slag verliefd op hem, tot hilariteit in de zaal. Mat Herben discussieert goed mee, en overtroeft Wouter Bos door een paragraafnummer (van het verdrag tot de grondwet van Europa) te noemen waarin staat dat landen als ze geen zin hebben, niet mee hoeven te werken aan de veiligheid van andere EU-landen. Hij had net zo goed een vliegtuigkenteken kunnen noemen, want na het lezen van twee artikelen in de grondwetkrant heeft hij heel goed gezien dat niemand daar doorkomt en zeker geen artikelen onthoudt. Ook de presentator laat zich overtroeven.

Ik ben van mening dat zowel Wouter als Mat gelijk hebben, maar zoals het politici betaamt luisteren ze niet naar elkaar. Wouter appeleert aan mooie en abstracte Europa-principes, Mat Herben aan argumenten om eerst maar eens met resultaten te komen. "t zou een mooie coalitie zijn als ze naar elkaar konden luisteren, maar dat gebeurt niet. Ze zijn zelf wat verbaasd door dit goede debat. De kiezer is echter niet overtuigd want die blijft zwalken.

Op hol geslagen

Vervolgens komen Laurens-Jan Brinkhorst en Harry van Bommel naar voren. De eerste heeft voor mij alle geloofwaardigheid verloren door zijn opstelling voor Europese octrooien. Harry van Bommel is meteen stomverbaasd als geen van de presentatoren weet wat hij eigenlijk doet binnen de SP. Hij is secretaris.

Clown

Een gepaste functie, want even later blijkt dat hij in het debat een soort op hol geslagen wekker is. Vooraf aan het debat heeft hij de presentator gevraagd om hem te stuiten als dat nodig is, maar dat lukt niet. Brinkhorst trekt het gezicht van een vermoeide vader die zijn zoon van de drugs af probeert te praten met een beroep op de rede, maar tegen de babbelbui van Harry is geen kruit gewassen. Bovendien is Brinkhorst een uitermate slechte debater. In plaats van op Harry's gedrag in te spelen en hem tot clown te degraderen, probeert hij met wedervragen Harry aan het denken te zetten. Kansloos, want Harry denkt niet, maar praat en praat steeds harder.

Harry haalt ook argumenten door elkaar, dus ofwel hij snapt het niet, ofwel hij belazert de kluit. Hij noemt bijvoorbeeld uitlatingen van Bolkestein als argument dat de Euro te duur is ingeruild, en de gulden dus te goedkoop verkocht, maar Bolkestein had het volgens mij over het stabiliteitspact en niet over de wisselkoers. Inhoudelijk klopt het evenmin en dat mag Harry best weten. Het interesseert hem niet. Elk moment verwacht je Agnes Kant en Jan Marijnissen die met zalvende woorden Harry in een dwangbuisje komen hijsen om hem een nachtje op een rustige plaats te laten uitrazen. Agnes en Jan blijken een avondje te hebben vrijgenomen.

Vermoeide huisvader

Tenslotte komen Van Aartsen en Rouvoet naar voren. Ook van Aartsen trekt een gezicht van een vermoeide huisvader en hij probeert met een gespeeld emotionele stem een beroep op het gevoel van Rouvoet (en van de kijker) te doen. Kansloos, want al die emoties leiden toch niet tot betere argumenten. Op enig moment weet Van Aartsen het ook niet meer en gaat hij zich herhalen, dreunt enkele keren hetzelfde rijtje op. Blijkbaar moet hij even tijd winnen om argumenten te verzinnen: het lukt niet. Rouvoet appeleert aan het meer seniore publiek door te stellen dat het hem -ondanks zijn leeftijd- allemaal te snel gaat. Hij stelt zich op als een soort chauffeur van een bus voor bejaarden, zo één die 70 rijdt op de linkerbaan en die het verkeer ophoudt. Argumenten noemt hij niet en daarmee redt hij het ook niet, maar door te roepen dat het te snel gaat is hij voor zijn electoraat al overtuigend.

Campagne

Maurice de Hond, de man die bij gebrek aan eigen ideeën zijn brood verdient door de mening van anderen te vragen, mag alles aan elkaar praten. Zijn commentaar: Het is de ja-campagne die de nee-stemmers in de kaart zou spelen, even later is het de nee-campagne die zoveel nee-stemmers aanspreekt. De meest verstandige uitlating van de debatavond komt uit het publiek; feitelijk is er helemaal geen keuze, we kunnen niet zonder Europa. Dus waarom een referendum als er geen keuze is?

Degens slijpen

Even later een prettiger debat bij Nova. Meer ontwikkelde mensen en ook een betere gespreksleiding. Hier zitten geen politici die de degens slijpen over reeds ingenomen posities, maar mensen die het geval Grondwet analyseren. Dat is een stuk meer verhelderend, voor zover mogelijk. Allereerst wordt nog eens gesteld dat het geen grondwet is maar een verdrag. Als je verwarring wilt zaaien noem je een verdrag natuurlijk grondwet. Wat een blunder. Giscard d' Estaing komt niet in de buurt van het heldere werk van Thorbecke en Nederland moet volgens mij Barroso aanraden om het werk van Thorbecke te gebruiken.

Verdrag

Is dit verdrag goed voor de beestjes? Het blijft onduidelijk. Wordt het veiliger? Geen idee. Goedkoper? Dacht het niet. Minder bureaucratie? Ik stel me voor dat vanaf nu elke wet en regel in de EU aan de grondwet getoetst wordt voor hij wordt aangenomen. Dat houdt in dat steeds al die vijfhonderd onleesbare bladzijden naast de ontelbaar veel meer bladzijden conceptwetteksten moeten worden gehouden, en dan moet er worden vergaderd.... nee, minder bureaucratie, dat kunnen we vergeten. Gaat men zich aan het stabiliteitspact houden? Het onderwerp wordt niet genoemd. Milieu dan? Wordt niet concreet gemaakt. Het kan alle kanten op. Een boef die hier iemand berooft kan straks in zeg Roemenië worden opgepakt. Heerlijk! Ik voel me nu een stuk veiliger, maarre… hoe vaak is dat eigenlijk nodig? Is een gewoon uitleveringsverdrag niet genoeg?

Ik weet het niet. Ik hoop nog op een site 'zegvakerja.nl', maar ik heb mijn buik vol van de discussies. In plaats van voor te lichten, proberen de politici opnieuw politieke munt te slaan uit het referendum. Er verandert dus niets. Dat is de kracht van de grrrrrondwet. Gaap.

Peter Ambagtsheer