AMSTERDAM – Hij gaf al vroeg aan Amsterdam de komende vier jaar weer met de PvdA te willen besturen. Dat de sociaaldemocraten zich andersom niet zo nadrukkelijk uitspreken, maakt Maarten van Poelgeest van GroenLinks niet uit. “Ik weet dat het onderling vertrouwen ook aan hun kant groot is.”

Van Poelgeest is al sinds de oprichting van GroenLinks betrokken bij de partij, is getrouwd met voormalig GroenLinks Europarlementariër Kathelijne Buitenweg en was de afgelopen jaren wethouder voor Ruimtelijke Ordening en Grondzaken. Toch wil hij de komende jaren ‘terughoudend zijn met veel meer nieuwe projecten en beleid’.

GroenLinks wil de komende jaren geen geld uittrekken voor nieuwe plannen en ‘ongevraagd’ beleid. Kunt u dit nader toelichten?

“Zowel voor het fysieke als het sociale domein zijn de laatste vier jaar veel projecten gestart. Ook terecht, want er was veel te doen in de stad. Daar willen we nu terughoudend mee zijn en meer de nadruk leggen op het uitvoeren van het al ingezette beleid."

"Bij de centrale diensten zitten nu echter nog steeds mensen achter het bureau die dan toch maar beleid gaan maken. Dat is vaak ongevraagd advies en daar moeten we in snijden. Daarom gaan we nu bezuinigen op het ambtenarenapparaat door van veertien naar zeven stadsdelen te gaan.”

Uw huidige college heeft aangekondigd flink te willen snijden in het ambtenarenapparaat van de gemeente Amsterdam. De PvdA doen daar in hun verkiezingsprogramma nog een schepje bovenop. Wat vindt GroenLinks daarvan?

“Ik moet het allemaal nog zien en geloof daar niet in. Linksom of rechtsom, alle partijen willen 150 a 160 miljoen euro bezuinigen op het ambtenarenapparaat. Dat klinkt allemaal heel makkelijk, maar ik denk dat dat juist het heel moeilijk wordt.”

“Ik denk dat je met dergelijke maatregelen een aantal vitale functies van de gemeente aantast, zoals het investeringsvermogen van de stad en de voorzieningen voor mensen met minder kansen. Het zou heel erg zijn dat als het over vijf jaar weer wat beter gaat we het apparaat niet meer hebben om te kunnen investeren.”

U wilt dus minder bezuinigen dan de PvdA. Betekent dit dat GroenLinks de lasten wil verhogen?

“Door de grootte van de bezuinigen ontkom je er denk ik niet aan om voor een groot deel van de Amsterdammers de lasten iets te verhogen. Zo willen wij dat de onroerendezaakbelasting (OZB) omhoog gaat."

"Iemand die in een huis van vier ton woont gaat bij ons de komende vier jaar per maand anderhalve euro meer betalen. Dat komt na vier jaar neer op 72 euro. Kan iemand dat missen of niet? Wij denken dat het onontkoombaar is, en dat je dat dan ook van te voren eerlijk hoort te vertellen.”

In politiek Den Haag is voor de val van het kabinet het voornemen geuit om gemeentes te korten op het gemeentefonds. Wat gaat u doen om dit tegen te gaan?

“Het lijkt mij niet zo slim om te doen in een tijd van laagconjunctuur. Ik begrijp best dat er landelijk bezuinigd moet worden, al is het de vraag of dat om een bedrag van 35 miljard gaat. Wij hebben daar iets andere ideeën over. Maar als je dan gaat bezuinigen is het de vraag of je zo diep moet snijden in het gemeentefonds. Dat klinkt in Den Haag heel abstract, maar het gaat om voorzieningen die heel dichtbij mensen staan.”

"Wat ik heel belangrijk vind, is dat we het niet alleen hebben over bezuinigingen, maar ook praten over waar we in willen blijven investeren. Want als je die ambitie kwijtraakt, dan wordt het allemaal een beetje een kille operatie. Het beeld dat als stad sterker uit de crisis willen komen vind ik minstens even belangrijk. Wij willen blijven investeren klimaatmaatregelen en het onderwijs, en willen niet korten op mensen met lage inkomens."

Uw partij wil verder werken aan de duurzaamheid in de stad. Maar kosten energiezuinige maatregelen op korte termijn niet juist meer en is er wel geld voor in tijden van crisis?

"Die investeringen die verdienen zichzelf terug. De energieprijzen zullen gaan stijgen, dat weet iedereen. Als we nu een voorinvestering doen dan verdient die zichzelf terug in 6 a 7 jaar tijd. De gemeente kan gunstige leningen krijgen bij de bank en kan zich iets meer risico verloven om die voorinvestering voor haar rekening te nemen. Dat is een hele gunstige positie en ik vind dat we daar gebruik van moeten maken."

"Als we door een miljard te investeren, 10.000 woningen per jaar opknappen dan is dat goed voor de werkgelegenheid. Niet dat wij nou dat hele miljard hoeven op te brengen. Het gaat erom dat wij een groot deel daarvan als risico afdekken. Op die manier kunnen we denk ik op langere termijn zelfs geld verdienen.”

U heeft aangegeven de komende vier jaar graag door te gaan met de PvdA. Vindt u het niet vervelend dat zij zich andersom niet zo uitspreken?

“Dat is een afweging die zij zelf moeten maken. Ze hebben als grotere partij ook een wat andere positie. Maar ik weet dat het onderling vertrouwen ook aan hun kant groot is. Ik heb geen reden om te denken dat zij niet met ons verder zouden willen besturen. Ik denk dat we er met de PvdA wel uitkomen."

"Kijk, je sluit nooit een partij uit. Maar als mensen vragen aan mij: wat vind je nou een waarschijnlijke combinatie, dan vind ik dat ik daar antwoord op moet geven.”

Toch zullen de PvdA en GroenLinks een derde partij nodig hebben om te kunnen besturen in de stad. Welke combinatie vindt u dan waarschijnlijk?

“Ik wil zoveel mogelijk van het GroenLinks programma uitgevoerd krijgen. Ik denk als het gaat over het groene, het milieu en het idee van een internationale en vrije stad er heel veel aanknopingspunten met D66 zijn. Als het meer gaat om het sociale verhaal, minima, mensen naar werk toe leiden en blijven investeren dan zijn er veel aanknopingspunten met de SP.”

“Met de VVD zijn er echt een aantal grote inhoudelijke meningsverschillen. Parkeren, armoede, milieu, autovrije stad: dat zijn geen kleine dingen. Het ligt toch wat minder voor de hand dat wij met hen gaan besturen. Ik geloof dat het ook omgekeerd geldt hoor.”

Femke Halsema gaf onlangs aan verder te willen gaan als lijsttrekker voor het landelijke GroenLinks. Dat moet voor u goed nieuws zijn geweest, zo midden in de verkiezingscampagne.

“Ik ben daar erg blij om. Ik vind dat ze het erg goed doet. En ik denk zeker dat het een positieve uitstraling heeft op de gemeentelijke verkiezingen. Volgens mij wordt ze in Amsterdam hoog gewaardeerd. Of ze doormag van de partij? Ik denk voor 100 procent."

Wat betekent de plaatselijke uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen voor de landelijke politiek?

"Deels zullen de komende verkiezingen een afspiegeling zijn van de landelijke peilingen. Deels is er ook wel een verschil. Het gaat er toch om hoe wij de Amsterdam de komende 4 jaar willen vormgeven. De crisis maakt dit er niet makkelijker op. We moeten hoop en ambitie blijven koesteren, en het zin in de toekomst blijven uitstralen.”