Thierry Baudet, de leider van Forum voor Democratie, is behendig in de ruimte gesprongen die tussen de VVD en de PVV is ontstaan. Daar heeft hij met groot gevoel voor retoriek een beweging gecreëerd waar mensen bij willen horen. Mensen zijn namelijk graag lid van een club.

Dat zegt Bert Bakker, onderzoeker politieke communicatie aan de Universiteit van Amsterdam. Volgens Bakker heeft Baudet "effectief" campagne gevoerd door te hameren op maar enkele punten: de elite in Den Haag en Brussel deugt niet, het klimaatakkoord is onbetaalbaar en aan de migratie moet ook wat gebeuren. "Dergelijke anti-eliteretoriek werkt voor een grote groep, die ook vindt dat het anders moet."

Een waarschuwing is echter op zijn plaats, vindt Armen Hakhverdian‏, politicoloog aan de Universiteit van Amsterdam: "Het is heel verleidelijk om allerlei conclusies te gaan trekken over waar nieuwe Forum voor Democratie-stemmers vandaan komen, maar daar is toch echt panelonderzoek voor nodig. Anders kun je geen kiezersstromen in kaart brengen."

'Politieke establishment contact verloren'

Gerrit Voerman, directeur van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP) en hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen, is het met Bakker eens. "Baudet kon aansluiten bij ontzettend actuele zaken: de aanslag in Utrecht en de recente klimaatcijfers. Want het waren al de issues die hij gebruikte om te laten zien dat het politieke establishment het contact met de kiezer heeft verloren."

"Daar komt bij dat de toon van Forum over de islam wat gematigder is dan die van de PVV van Geert Wilders. PVV-stemmers die toch wat moeite hadden met het islamstandpunt van de PVV vinden het netter om op Forum te stemmen", zegt Voerman. "En de kiezer van nu is heel beweeglijk. Ze bezorgden de LPF van Pim Fortuyn een enorme overwinning, daarna de PVV, en nu FVD. Maar een vaste band met het electoraat, zoals de gevestigde partijen die kennen, is er niet."

Duidelijk is volgens beide wetenschappers dat de politiek "in een nieuw jasje is gestoken". Jonge lijsttrekkers, "stuiterend van energie", doen het goed. GroenLinks, ook een winnaar bij de verkiezingen, heeft dat volgens Bakker ook gezien. "Zij hebben ook een beweging georganiseerd: doe mee met Jesse, dat is exciting. Je bent jong, je wilt verandering."

En Voerman en Bakker zijn heel benieuwd hoe Baudet het grote aantal gewonnen zetels in de provincies en in de Eerste Kamer gaat invullen. "Over een paar maanden zullen we pas zien hoe het gaat. Of Forum de boel intern rustig weet te houden, zodat de partij de kiezers van nu kan vasthouden."

Standpunten Forum voor Democratie

  • Klimaatverandering komt volgens FvD niet door invloed van de mens. Uit uitvoerig wetenschappelijk onderzoek blijkt dat dat wel het geval is.
  • FVD is voor meer directe democratie en de invoering van een bindend referendum.
  • De partij wil een strenger migratiebeleid en de grenzen sluiten. FVD is tegen het VN-migratiepact en deed de belofte uit het pact te stappen. Het pact is al aangenomen en kan door de senaat niet meer worden teruggedraaid.
  • FVD is voor een 'Nexit', een vertrek van Nederland uit de Europese Unie. Ook moet Nederland uit de euro stappen. De afgelopen weken is echter onduidelijk of FVD hier nog steeds achter staat. Senaatlijsttrekker Otten en Baudet spraken elkaar geregeld tegen over een eventueel uittreden uit de Europese Unie.
  • Baudet vindt dat de westerse beschaving ten onder dreigt te gaan en geeft een "elite" daar de schuld van. Hij stelt dat politici, bestuurders, universiteiten en journalisten de Nederlandse cultuur ondermijnen. Hij spreekt geregeld over een "boreale wereld"; een beladen term die kan verwijzen naar extreemrechtse opvattingen over de oorsprong van een Arisch, wit en christelijk Europa.