Zowel oppositiepartijen als coalitiepartijen hopen dat ze de komende dagen tijdens het belangrijkste debat van het jaar, de Algemene Politieke Beschouwingen, de dinsdag gepresenteerde begroting beleidsrijker (met meer investeringen) kunnen maken. Dat lieten verschillende politiek leiders op Prinsjesdag weten in een reactie op de troonrede.

"Nederland zat niet te wachten op deze troonrede", aldus SP-leider Lilian Marijnissen. "De formatie is een puinhoop, van dit demissionaire kabinet hoeven mensen niets te verwachten. We hebben net gehoord dat de koning de mensen bedankte die tijdens de coronacrisis hebben doorgewerkt. Ik zou denken, doe dan ook het minimumloon omhoog."

De SP komt de komende dagen met eigen voorstellen voor bijvoorbeeld betaalbare huizen, het verhogen van de lonen en het afschaffen van het leenstelsel. Als daar politieke meerderheden voor zijn, mag dat niet "worden geblokkeerd", vindt Marijnissen. "Ze mogen de Kamer niet buitenspel zetten. Dan pleiten we voor nieuwe verkiezingen."

Volgens Jesse Klaver (GroenLinks) en Lilianne Ploumen (PvdA) moet er snel een kabinet komen omdat problemen zoals "de klimaatcrisis, de wooncrisis en de groeiende ongelijkheid" niet langer kunnen wachten. De politiek leiders zullen de komende dagen net als de SP met eigen plannen komen.

De Kamer debatteert woensdag en donderdag over de miljoennota van het demissionaire kabinet. Normaliter ligt er een beleidsrijke begroting op tafel, maar vanwege de demissionaire status van het kabinet wordt er vooral op de winkel gepast en worden geen grote uitgaven gedaan. Wel is er geld vrijgemaakt voor drie problemen die volgens het kabinet niet langer kunnen wachten: de klimaatcrisis, de woningopgave en de criminaliteit.

Segers: 'Er is geen coalitie meer'

Volgens Pieter Heerma (CDA) is het "verstandig dat er investeringen worden gedaan in volkshuisvesting, veiligheid en klimaat. Het zijn noodzakelijke stappen in de goede richting." Volgens hem betekent de demissionaire status van het kabinet niet "dat het land volledig tot stilstand komt." Sophie Hermans (VVD) was ook positief over de plannen die gaan over zaken "waar mensen zich terecht zorgen over maken".

D66'er Rob Jetten noemt de troonrede "een boodschap met veel urgentie". Volgens hem zat er "een verborgen boodschap" in dat het kabinet aan de slag moet. Hij benadrukte dat de partij de komende dagen met meerderheden tot goede plannen wil proberen te komen.

"Samenwerken staat onder druk. Ik voel me verantwoordelijk voor het hele beleid dat de Kamer nu aan het doen is. Er is geen coalitie meer in de traditionele zin van het woord", laat ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers weten.

Bij een missionair kabinet scharen coalitiepartijen zich vaak gemakkelijk achter kabinetsplannen en de begroting, maar de CU is de afgelopen week duidelijk een andere weg ingeslagen. Segers wil de komende dagen ook met eigen voorstellen komen.

VVD'er Hermans werd deze week al met een zak geld langs de partijen gestuurd om te praten over verschillende voorstellen, om zo de begroting beleidsrijker te maken. De partijen gooiden de deur echter dicht en willen geen overleg in achterkamertjes. "Misschien lukt dat in het debat wel. Het hele politieke midden wil nog een aantal aanpassingen, zodat de begroting beleidsrijker wordt", aldus demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte.

Zo reageren Kamerleden op de troonrede
73
Zo reageren Kamerleden op de troonrede

Rechtse partijen vinden kabinetsbegroting niet in evenwicht

SGP-leider Kees van der Staaij vindt dat er in de troonrede en de miljoenennota te weinig aandacht was voor zaken als defensie en veiligheid. "Klimaat, ook al is het kabinet demissionair, daar worden miljarden in gestopt. Op het terrein van defensie en veiligheid wordt wel wat gedaan, maar het staat niet in verhouding tot wat nodig is. Kijk naar de schamele bedragen die naar de krijgsmacht gaan, of justitie. Daar moet meer gebeuren."

Joost Eerdmans (JA21) deelt het standpunt van Van der Staaij. "Het gaat voor de helft over duurzaamheid en klimaat. Er gaat 7 miljard naar toe. Wij vinden dat dat niet in verhouding is." PVV-leider Geert Wilders herhaalde zijn oproep voor nieuwe verkiezingen. "We hebben heel veel problemen: woningnood, in de zorg, met immigratie en asiel. Dat vraag om een missionair kabinet."