Het is de derde dinsdag van september en dat betekent dat het Prinsjesdag is. Koning Willem-Alexander heeft de Troonrede uitgesproken en de Rijksbegroting en de Miljoenennota zijn gepresenteerd. Volg de laatste ontwikkelingen in ons liveblog. 

dinsdag 19 september 2017 om 16:50
Het nieuws uit Den Haag droogt op, we sluiten daarom dit liveblog.
dinsdag 19 september 2017 om 16:33
Liesbeth Verheggen, voorzitter Algemene Onderwijsbond (AOb): "De afscheidsbegroting van minister Bussemaker en staatssecretaris Dekker bevat ondanks de demissionaire status van Rutte-II meer nieuws dan de eind vorige week uitgelekte investering in lerarensalarissen van 270 miljoen euro alleen. In het document wordt een tekort van 244 miljoen euro doorgeschoven naar de komende ploeg. In de twee jaren daarna loopt dat op tot boven de 400 miljoen. Tekenend voor dit kabinet."
dinsdag 19 september 2017 om 16:27
PvdA viert geld voor leraren
 De PvdA is tevreden dat de nieuwe begroting een extraatje voor leraren in het basisonderwijs bevat en dat "ouderen en mensen met een uitkering erop vooruit gaan''. Allerlei andere wensen kreeg de regeringspartij niet voor elkaar omdat het demissionaire kabinet nu eenmaal zijn meerderheid in de Tweede Kamer kwijt is, zei PvdA-leider Lodewijk Asscher na ontvangst van de Miljoenennota.

Asscher, die als vicepremier een stem had in de troonrede, hoorde de koning eerder op de dag waarschuwen dat nog niet iedereen merkt dat de economie is opgebloeid. Dat is de PvdA-voorman uit het hart gegrepen. Hij wijst erop dat het kabinet 425 miljoen euro extra heeft uitgetrokken om tegenvallers voor ouderen en lagere inkomens weg te poetsen.

Het was wel "een beetje een ingewikkelde Prinsjesdag", vond Asscher. Allerhande vraagstukken blijven liggen omdat het scheidende kabinet van VVD en PvdA het draagvlak mist om door te regeren en een opvolger nog altijd op zich laat wachten. (ANP)
dinsdag 19 september 2017 om 16:27
De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) heeft commentaar op de gepresenteerde Rijksbegroting. "Uit de rijksbegroting blijkt dat de regering geen maatregelen neemt om de stijgende kosten voor studenten te beteugelen. Het kabinet compenseert niet voor het leenstelsel, het stijgende collegegeld en de hogere huren. De LSVb is diep teleurgesteld. De koning vertelde tijdens de troonrede dat de seinen voor Nederland op groen staan. Studenten staan echter steeds dieper in het rood."
dinsdag 19 september 2017 om 16:13
dinsdag 19 september 2017 om 16:10
dinsdag 19 september 2017 om 16:00
Raad van State waarschuwt voor dure zorg
Het bedrag dat de overheid aan zorg uitgeeft, stijgt zo snel dat het andere uitgaven dreigt te verdringen. De Raad van State schrijft dat dinsdag in zijn advies op de Miljoenennota voor volgend jaar.

"Zonder verder ingrijpen zal de groei van de zorguitgaven (4,1 procent per jaar) de komende jaren veel hoger zijn dan de voorziene economische groei", waarschuwt het adviesorgaan. Dat heeft onder meer gevolgen voor de koopkracht. Het blijft daarom noodzakelijk de groei van de zorguitgaven goed in de gaten te houden "en zo mogelijk te begrenzen."

De Raad van State wijst er verder op dat het kabinet de werkenden "dubbel raakt" door extra geld beschikbaar te stellen voor de koopkracht van ouderen. Werkenden betalen namelijk voor de reparatie, waardoor hun eigen koopkracht lager uitvalt. Volgens de Miljoenennota trekt het kabinet volgend jaar 425 miljoen uit om de inkomenspositie van uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden te verbeteren. (ANP)
dinsdag 19 september 2017 om 15:59
Wat betreft GroenLinks moet de Tweede Kamer de begroting die het demissionaire kabinet dinsdag presenteerde, meteen op de schop nemen. "Er zijn te veel dringende problemen om volgend jaar alles bij het oude te laten", zei voorman Jesse Klaver na ontvangst van de Miljoenennota.

"We moeten er in ieder geval voor zorgen dat het eigen risico omlaag gaat", vindt Klaver. Een Kamermeerderheid bepleitte dat bij de verkiezingen van afgelopen voorjaar, maar CDA en ChristenUnie willen daarover afspraken maken aan de onderhandelingstafel van de kabinetsformatie. Klaver vreest dat dat te lang duurt.

GroenLinks wil verder de kolencentrale aan de Amsterdamse Hemweg sluiten. Ook moet het kabinet geld uittrekken om de wachtlijsten bij de jeugdzorg weg te werken, als het aan de partij van Klaver ligt.
dinsdag 19 september 2017 om 15:57
De PVV wil dat de regering geld teruggeeft aan burgers. De partij laat in een reactie op de Miljoenennota weten dat er in 2017 een overschot van 4 miljard euro is en zelfs 6 miljard in 2018. Volgens de PVV moet dat geld terug, na jaren van belastingverhogingen en "botte bezuinigingen".

PVV-leider Geert Wilders: "Het is schandalig. Rutte geeft slechts kruimels terug aan de Nederlander. De PVV wil dat het overschot van 10 miljard wordt teruggeven. Tot de laatste cent. Het is geld van de burger, niet van Rutte.''
dinsdag 19 september 2017 om 15:16
dinsdag 19 september 2017 om 15:12
Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem tijdens de presentatie van het koffertje in de Tweede Kamer. (ANP)
dinsdag 19 september 2017 om 15:09
Dijsselbloem is klaar. Arib sluit de vergadering.
dinsdag 19 september 2017 om 15:09
Dijsselbloem grapt dat hij er vanuit gaat dat dit de laatste keer is dat hij de Rijksbegroting presenteert en hij dankt het kabinet.
dinsdag 19 september 2017 om 15:07
"Als minister van Financiën let ik ook op de lange termijn. De zorgkosten blijven stijgen en daar moeten we rekening mee houden. Op de lange termijn zouden we aanvankelijk geld tekort komen, maar sinds dit kabinet sinds 2012 aan de slag is, is dat tij gekeerd."
dinsdag 19 september 2017 om 15:05
"Nederland staat sterker omdat de schuld naar beneden gebracht kan worden."
dinsdag 19 september 2017 om 15:05
"We geven op dit moment minder geld uit dan er binnenkomt."
dinsdag 19 september 2017 om 15:04
"Over het geld dat we verdienen betalen mensen belasting. Nu we meer verdienen en uitgeven komt er dus ook meer geld binnen. Dat is fijn voor de schatkist van de overheid."
dinsdag 19 september 2017 om 15:03
"Ik begin met de economie: we geven meer geld uit in winkels, we verkopen meer producten en we besteden meer aan kantoorgebouwen en machines."
dinsdag 19 september 2017 om 15:02
Dijsselbloem komt aan het woord: "Het is waarschijnlijk de laatste keer dat ik de presentatie van de begroting doe. Ik heb nog geen opvolger, maar ik heb wel een mini-minister meegenomen: de jonge Rotterdammer Haci Nuh."
dinsdag 19 september 2017 om 14:57
Kamervoorzitter Khadija Arib opent de vergadering..
dinsdag 19 september 2017 om 14:55
Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem arriveert in de Tweede Kamer voor de presentatie van de Miljoenennota en de Rijksbegroting 2018.
dinsdag 19 september 2017 om 14:50
Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, Melanie Schultz van Haegen (links), en Jeanine Hennis-Plasschaert, minister van Defensie, voorafgaand aan de Troonrede in de Ridderzaal. (ANP)
dinsdag 19 september 2017 om 14:42
dinsdag 19 september 2017 om 14:41
Voor SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij stond de Troonrede niet bol van verrassingen. "Op economische vlak kan ik er een eind in meegaan."

Maar Van der Staaij vindt bijvoorbeeld nog wel de kloof tussen één- en tweeverdieners te groot, terwijl éénverdieners een extreme belastingdruk hebben. Daar gebeurt nog niets aan, stelt hij.
dinsdag 19 september 2017 om 14:40
Fractieleider Henk Krol, 50PLUS, reageert op de Troonrede: "De kloof tussen ouderen en werkenden wordt nog elk jaar groter. Dat moet veranderen. Dat gaat dit kabinet in blessuretijd niet meer lukken. Ik hoop dat dat het volgende kabinet wel zal lukken."
dinsdag 19 september 2017 om 14:34
Koning Willem-Alexander en koningin Maxima op het balkon van Paleis Noordeinde. (ANP)
dinsdag 19 september 2017 om 14:23
Volgens Halbe Zijlstra (fractievoorzitter VVD) heeft het kabinet met deze Miljoenennota een belofte ingelost. "Economisch gezien staan alle seinen op groen", stelt hij. 

"Het is verstandig dat het kabinet op de gebieden van veiligheid, ouderenzorg en onderwijs nog een aantal knelpunten oplost. Nu is het zaak dat er snel een nieuw kabinet komt, zodat we er voor kunnen zorgen dat meer mensen de vooruitgang ook in hun eigen portemonnee gaan merken."
dinsdag 19 september 2017 om 14:20
Gert Jan Segers (ChristenUnie) wilde niet vooruitlopen op de plannen van het nieuwe kabinet - waar de ChristenUnie momenteel over onderhandelt met VVD, CDA en D66 - maar stelde wel dat het "evident" is dat het nieuwe kabinet aandacht zal hebben voor de middeninkomens.
dinsdag 19 september 2017 om 14:20
PVV-leider Geert Wilders is afwachtend op Prinsjesdag: "Het is een prachtige dag met folklore en mooie tradities, maar in de Troonrede zit weinig tot niets nieuws. Heel Nederland wacht waar het kabinet mee komt.
dinsdag 19 september 2017 om 14:16
De traditionele balkonscène op Paleis Noordeinde. (ANP)
dinsdag 19 september 2017 om 14:14
CDA-fractie in de Tweede Kamer in reactie op de Miljoenennota: "Dit is een bijzondere Prinsjesdag omdat we in afwachting zijn van een nieuw kabinet. Dat betekent dat de werkelijke begroting voor de jaren hierna pas na de formatie bekend zal zijn. De vooruitzichten zijn beter dan een aantal jaar geleden, maar er zijn nog steeds grote vraagstukken die beantwoord moeten worden. Denk aan de onzekerheid op de arbeidsmarkt, de zorgen rondom migratie en integratie en het bieden van zorg aan mensen die dat nodig hebben." (ANP)
dinsdag 19 september 2017 om 14:08
En daar zijn ze: koning Willem-Alexander, koningin Máxima, prins Constantijn en prinses Laurentien. Ze zwaaien naar de Oranjefans bij het hek.
dinsdag 19 september 2017 om 14:06
Het publiek mag inmiddels naar de hekken voor Paleis Noordeinde lopen voor aanvang van de balkonscène.
dinsdag 19 september 2017 om 14:05
Jesse Klaver (GroenLinks) prees de Koning om zijn aandacht voor de verwoesting die orkaan Irma op de Caribische eilanden veroorzaakte. "Mooi dat hij aangaf dat de mensen er daar niet alleen voor staan", aldus Klaver, die niet alleen positief was.

"Wat me wel opvalt is dat er veel aandacht was voor de toegenomen economische groei. Het kabinet erkent onvoldoende dat nog niet iedereen daarvan profiteert en vergeet voor het gemak dat dat het gevolg is van politieke keuzes. De Troonrede bevatte de opdracht aan het nieuwe kabinet om dat anders te doen en iedereen mee te laten profiteren."
dinsdag 19 september 2017 om 14:03
Prins Constantijn zwaait vanuit de Gala-glasberline naar het publiek langs de route. (Foto: NU.nl/Lennart 't Hart)
dinsdag 19 september 2017 om 13:56
dinsdag 19 september 2017 om 13:56
Maurice Limmen, voorzitter CNV Vakcentrale, vindt het hoog tijd dat "gewone mensen" eindelijk in de portemonnee voelen dat het beter gaat. "In die sectoren waar het kan zet CNV dus in op meer loon, meer zekerheid en verlichting van werkdruk." 

Echte groei reflecteert zich volgens hem in vaste banen en zeker loon. "We roepen het toekomstig kabinet op om werkend Nederland weer meer zekerheid te bieden en de doorgeschoten flexibilisering op de arbeidsmarkt te stoppen." (ANP)
dinsdag 19 september 2017 om 13:54
dinsdag 19 september 2017 om 13:54
Liane den Haan, directeur van seniorenorganisatie ANBO, reageert op inhoud van de Troonrede: "Iedereen moet profiteren van de economische groei. En ik vertrouw er nog niet op dat dat gaat gebeuren. Ik roep de informateur en de onderhandelaars op om deze begroting tegen het licht van de demografische ontwikkelingen te houden, met twee specifieke opdrachten: verklein de kloof tussen werkenden en niet-werkenden. En compenseer de mensen met een middeninkomen en een hoge zorgvraag."
dinsdag 19 september 2017 om 13:52
Wie schrijft de Troonrede eigenlijk?
De minister-president legt de voorlopige tekst van de Troonrede eind augustus voor aan de ministerraad. De minister-president bespreekt de tekst ook met de Koning. Tijdens de laatste ministerraad voor Prinsjesdag wordt de Troonrede definitief vastgesteld. Zo kan de Troonrede op tijd in de Staatscourant worden opgenomen, zodat de tekst op Prinsjesdag ook officieel beschikbaar is. (Bron: Rijksoverheid)
dinsdag 19 september 2017 om 13:50