Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) noemt 2016 "een gunstig jaar" voor de portemonnee. "Op een enkeling na, gaat vrijwel iedereen er in 2016 op vooruit", stelt het instituut.

Dat concludeert het Nibud naar aanleiding van koopkrachtberekeningen op basis van de Miljoenennota.

"Het is voor het eerst sinds 2008 dat het Nibud ziet dat zo veel huishoudens een koopkrachtstijging meemaken." Dat komt vooral doordat de belastingen worden verlaagd.

De veranderingen in koopkracht lopen uiteen van -3,5 procent tot een plus van 4,8 procent. Er zijn dus consumenten die maandelijks 100 tot 150 euro meer te besteden hebben. Maar er zijn, met name uitkeringsgerechtigden, die tientallen euro's minder kunnen uitgeven.

Ouders

Vooral de koopkracht van tweeverdieners met kinderen stijgt flink. Zij gaan er al gauw 3 tot 4 procent op vooruit. Dat komt neer op 50 tot 100 euro per maand extra. Ze hebben baat bij een verhoging van de inkomensafhankelijke combinatiekorting. Dat is een korting voor alleenstaande en minstverdienende ouders met kinderen onder de twaalf jaar. Ook stijgt het kindgebonden budget. 

Daarnaast hoeven ouders die kinderen op de kinderopvang hebben 5 procent minder uit te geven aan de kinderopvang. Dit komt door een verhoging van de kinderopvangtoeslag. Iemand die voor 500 euro aan kinderopvang nodig heeft, krijgt volgend jaar 25 euro meer vergoed via de toeslag.

Bijstandsgerechtigden

Het Nibud maakt zich wel zorgen over bijstandsgerechtigden die het ook volgend jaar "financieel zwaar" zullen hebben. "Weliswaar gaan ze er niet op achteruit, maar erop vooruit gaan ze ook niet. En dat is waar deze groep na zoveel jaren van inleveren wel behoefte aan heeft."

Daarom zal deze groep ook volgend jaar op de uitgaven moeten blijven letten.

Prinsjesdag 2015

Koning Willem-Alexander, koningin Maxima, prinses Laurentien en prins Constantijn zwaaien naar Oranjefans vanaf het balkon van Paleis Noordeinde. © ANP
Daartoe heeft koning Willem-Alexander besloten. Dat meldde de Rijksvoorlichtingsdienst vrijdag. © ANP
Koning Willem-Alexander en koningin Maxima zwaaien naar toeschouwers vanaf het balkon bij Paleis Noordeinde op Prinsjesdag. © ANP
Minister Jeroen Dijsselbloem van Financien voorafgaand aan de presentatie van de miljoenennota met het originele koffertje dat zijn voorganger Pieter Lieftinck voor het eerst gebruikte op Prinsjesdag van 1946. © ANP
Minister Jeroen Dijsselbloem van Financien presenteert in de Tweede Kamer het koffertje met de rijksbegroting en miljoenennota. © ANP
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima vertrekken uit de Ridderzaal, na het voorlezen van de Troonrede. © ANP
Koning Willem-Alexander na het voorlezen van de Troonrede. © ANP
Koningin Máxima zwaait naar de leden van de Eerste en Tweede Kamer, nadat koning Willem-Alexander de Troonrede heeft voorgelezen. © ANP
Dinsdag 15 september: De Ridderzaal in Den Haag van boven gezien, terwijl koning Willem-Alexander de Troonrede voorleest. © ANP
Koning Willem-Alexander tijdens het voorlezen van de Troonrede in de Ridderzaal. © ANP
Koning Willem-Alexander leest in de Ridderzaal de Troonrede voor. © ANP
Premier Mark Rutte (R) en vice-premier Lodewijk Asscher keuvelen samen in de Ridderzaal voorafgaand aan de Troonrede. © ANP
Eerste Kamervoorzitter Ankie Broekers-Knol begroet premier Mark Rutte op Prinsjesdag in de Ridderzaal waar de koning de Troonrede zal voorlezen. © ANP
Minister Jet Bussemaker (Onderwijs) droeg een outfit ontworpen door studenten aan de faculteit Industrial Design van de Technische Universiteit Eindhoven. Haar handtas en de hakken van haar schoenen zijn 3D-geprint. © ANP
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima komen op Prinsjesdag aan bij de Ridderzaal waar de koning de troonrede zal voorlezen. © ANP
Koning Willem-Alexander en Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg komen op Prinsjesdag aan bij de Ridderzaal waar de koning de troonrede zal voorlezen. © ANP
Minister Ard van der Steur, Bert Koenders, Lodewijk Asscher en premier Mark Rutte arriveren in de Ridderzaal, voorafgaand aan de Troonrede van koning Willem-Alexander. © ANP
De Gouden Koets met gevolg arriveert op het Binnenhof. © ANP
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima brengen een groet na het arriveren bij de Ridderzaal. © ANP
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima stappen op het Binnenhof uit de Gouden Koets. © ANP
De Gouden Koets, met koning Willem-Alexander en koningin Máxima, stopt voor de Ridderzaal. © ANP
De Gouden Koets, met koning Willem-Alexander en koningin Máxima, draait op het Binnenhof. © ANP
De Gouden Koets met koning Willem-Alexander en koningin Máxima rijdt het Binnenhof op. © ANP
Genodigden op Prinsjesdag maken vanuit een raam op het Binnenhof een selfie, vlak voordat de Gouden Koets arriveert. © ANP
Vanaf het bordes van het Mauritshuis kijkt prinses Beatrix naar het passeren van de Gouden Koets. © ANP
De Gouden Koets, met koning Willem-Alexander en koningin Máxima, passeert het Mauritshuis. © ANP
Koningin Máxima zwaait naar enthousiaste Oranjefans tijdens de rit met de Gouden Koets naar de Ridderzaal. © ANP
De trouwe Oranjefans lieten zich niet weerhouden door de regen die bij bakken uit de hemel kwam zetten. © ANP
Onder luid gejuich werd de Gouden Koets met koning Willem-Alexander en koningin Máxima ontvangen. © ANP
De Gouden Koets rijdt over het Lange Voorhout. © ANP
Toeschouwers langs de route maakten massaal foto's van de Gouden Koets. Het voertuig zal de komende jaren niet meer te zien zijn. © ANP
Iets na één uur vertrok de Gouden Koets met koning Willem-Alexander en koningin Maxima vertrekt vanaf Paleis Noordeinde naar de Ridderzaal. © ANP
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima lopen vanuit Paleis Noordeinde naar de Gouden Koets. © ANP
De Gouden Koets vertrekt vanaf Paleis Noordeinde. © ANP
Haagse schoolkinderen hebben vrij op Prinsjesdag. De meesten staan mooi uitgedost langs de route om de Gouden Koets en de koning te zien. © ANP
Den Haag stroomde dinsdagochtend langzaam vol met honderden mensen die wachten op de Gouden Koets. © ANP
Militairen in traditioneel uniform marcheren tijdens Prinsjesdag voorafgaand aan de rijtoer van de Gouden Koets. © ANP
Minister Jeroen Dijsselbloem (L) staatssecretaris Eric Wiebes (R) van Financiën zijn met partners op weg naar het Binnenhof. © ANP
PvdD-leider Marianne Thieme komt aan bij het Binnenhof. Zij draagt demonstratief een oranje met daarop de tekst TTIP en een zwart kruis. © ANP
CDA-leider Sybrand Buma arriveert bij de Ridderzaal om de Troonrede te horen. © ANP
SP-leider Emile Roemer en zijn partner arriveren bij de Ridderzaal om de Troonrede te horen. © ANP
De tronen staan klaar voor koning Willem-Alexander en koningin Máxima in de Ridderzaal. © ANP
Een groep vrouwen in klederdracht wacht vrolijk gespannen tot de Gouden Koets langsrijdt. © ANP
PVV-kamerlid Dion Graus arriveert bij de Ridderzaal, samen met zijn partner. © ANP
Schoolkinderen staan massaal langs de route om de koning en koningin toe te juichen en te zwaaien met vlaggetjes. © ANP
PVV-voorman Geert Wilders en zijn vrouw arriveren bij de Ridderzaal om de Troonrede te horen. © ANP
Traditiegetrouw stond er één demonstrant langs de route met een bord 'Je suis un républicain'. © ANP
Dinsdagochtend stroomde de binnenstad al vol met oranjeklanten die niets van de stoet met de Gouden Koets willen missen. © NU.nl/Bep en Fons Rulkens
De politie Den Haag houdt alles nauwgezet in de gaten voor, tijdens en na de rijtoer van de Gouden Koets. © ANP
Het Binnenhof loopt rond half twaalf 's ochtends langzaam vol met toeschouwers. © ANP
Ook achter de ramen van het Binnenhof hebben kijkers plaatsgenomen om de stoet goed te kunnen zien. © ANP
Een schoolklas in klederdracht is uitgenodigd om de rijtoer vanaf het Binnenhof te bekijken. © ANP
Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën voorafgaand aan de presentatie van de miljoenennota met het originele koffertje dat sinds 1946 wordt gebruikt. © ANP
Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën zet voorafgaand aan het presenteren van de Miljoenennota zijn handtekening onder het document. © ANP
De eerste toeschouwers op het Binnenhof stelden rond tien uur hun plekje veilig. © ANP
Belangstellenden uit Staphorst verzamelen zich op het Binnenhof om een glimp op te vangen van de Gouden Koets. © ANP
Bij Paleis Noordeinde nemen agenten de laatste instructies door over de tour met de Gouden Koets. © ANP
Op het Binnenhof wordt dinsdagochtend hard gewerkt aan de opbouw van platformen en tribunes voor Prinsjesdag.
Een stratenmaker werkt de laatste oneffenheden weg voor het Binnenhof, voorafgaand aan de rijtoer van de Gouden Koets. © ANP
Medewerkers van de gemeente Den Haag verwijderen fietsen langs de route die verkeerd geparkeerd staan. © ANP
's Lands grootste Oranjefan Oscar Meijer stond al om kwart voor zes bij Paleis Noordeinde. Hij is elk jaar de eerste die zich meldt: "Ik kon toch niet slapen." © ANP
De lokale middenstand in het centrum speelt slim in op de feestdag, met allerlei wervende posters die het koningskoppel aansporen om even binnen te wippen. © NU.nl
De reinigingsdienst van de gemeente Den Haag maakt een laatste rondje door het centrum. De straten moeten er brandschoon uitzien voor de Gouden Koets. © NU.nl
De straten van Den Haag liggen er om zes uur 's ochtends nog verlaten bij. Er staan wel al hekken klaar voor alle Oranjefans die zich later in de ochtend zullen melden. © NU.nl
Dit jaar is het voorlopig de laatste keer dat de Gouden Koets te zien is op Prinsjesdag. De koets wordt de komende jaren gerestaureerd. © ANP
Die rijdt zoals elk jaar op Prinsjesdag van Paleis Noordeinde naar het Binnenhof, waar koning Willem-Alexander in de Ridderzaal de troonrede voorleest. © ANP
Leden van het Cavalerie ere-escorte oefenen op het strand in Scheveningen voor Prinsjesdag. © ANP

Gepensioneerden

Het Nibud stelt dat gepensioneerden minder profiteren van de belastingverlaging. Dat komt onder meer doordat de aanvullende pensioenen niet stijgen.

Gepensioneerden met een maandelijks aanvullend pensioen van rond de 2.000 euro en hoger, gaan erop achteruit. Dat komt doordat het aanvullend pensioen niet aan de stijgende prijzen wordt aangepast (indexatie) en ze meer kwijt zijn aan de zorgpremie. 

Zo rekent het Nibud een koopkrachtdaling van 3,5 procent voor een alleenstaande die vervroegd met pensioen is gegaan en jaarlijks een aanvullend pensioen van 30.000 euro ontvangt. Dat komt neer op 56 euro minder per maand.

Verder hebben ouderen last van het verdwijnen van de ouderentoeslag. Ouderen met meer dan 20.000 euro spaargeld gaan daar meer belasting over betalen. Bovendien profiteren mensen die vervroegd met pensioen zijn gegaan niet van de verhoging van de ouderenkorting. Bij die groep ziet het Nibud koopkrachtdalingen tot 3,5 procent.

Chronisch zieken en gehandicapten

Omdat gemeenten sinds dit jaar voor een groot deel verantwoordelijk zijn voor het ondersteunen van mensen die zorg nodig hebben, is het lastig om een landelijk beeld te krijgen.

Maar veel huishoudens moeten van hun gemeente meer zelf betalen voor zorg. "De koopkrachtdalingen voor deze huishoudens zijn dan ook fors", stelt het instituut.

Hogere inkomens

Mensen met een inkomen van meer dan 50.000 euro bruto per jaar, gaan er minder op vooruit dan mensen die minder verdienen. Zij profiteren minder van de belastingverlaging.

Het Nibud benadrukt dat voor veel groepen een koopkrachtstijging hard nodig is. "Na zeven magere jaren waarbij veel huishoudens de broekriem moesten aanhalen, is bij velen de rek eruit."

Het instituut is naar eigen zeggen "zeer verheugd" dat veel huishoudens meer te besteden krijgen. Maar consumenten moeten daar wel bewust mee omgaan en het is verstandig om voor volgend jaar een begroting te maken, adviseert het Nibud.

Alles over Prinsjesdag in ons dossier