Gemiddeld gezien gaat niemand er in 2016 in koopkracht op achteruit. Vooral werkenden houden meer geld over.

Volg Prinsjesdag 2015 hier middels ons liveblog (gesloten)

Dat blijkt uit de koopkrachtcijfers die het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) dinsdag op Prinsjesdag bekend heeft gemaakt.

"Dit is het beste koopkrachtplaatje sinds 2008", verklaart het ministerie. Over het geheel gezien, stijgt het inkomen van alle 7,17 miljoen huishoudens met 1,4 procent. Dat komt boven op de inflatie die in 2016 wordt geschat op 1,2 procent.

Dat komt onder andere door een aantal kabinetsmaatregelen die vanaf volgend jaar ingaan. Allereerst is er de fors hogere arbeidskorting, een fiscaal voordeel voor alle werkenden.

De tarieven in de tweede en derde belastingschijf worden met 1,85 procent verlaagd, terwijl de vierde en daarmee de hoogste schijf met bijna 9.000 euro opschuift. Daardoor gaan werkenden met een belastbaar jaarsalaris vanaf ruim 66.000 euro het hoogste belastingtarief betalen.

Tot slot zorgen ook hogere toeslagen en teruggedraaide bezuinigingen voor meer koopkracht. De kinderopvangtoeslag, het kindgebonden budget, de zorgtoeslag en de ouderenkorting worden allen verhoogd. De voorgenomen bezuiniging op de huurtoeslag wordt juist teruggedraaid.

Prinsjesdag 2015

Koning Willem-Alexander, koningin Maxima, prinses Laurentien en prins Constantijn zwaaien naar Oranjefans vanaf het balkon van Paleis Noordeinde. © ANP
Daartoe heeft koning Willem-Alexander besloten. Dat meldde de Rijksvoorlichtingsdienst vrijdag. © ANP
Koning Willem-Alexander en koningin Maxima zwaaien naar toeschouwers vanaf het balkon bij Paleis Noordeinde op Prinsjesdag. © ANP
Minister Jeroen Dijsselbloem van Financien voorafgaand aan de presentatie van de miljoenennota met het originele koffertje dat zijn voorganger Pieter Lieftinck voor het eerst gebruikte op Prinsjesdag van 1946. © ANP
Minister Jeroen Dijsselbloem van Financien presenteert in de Tweede Kamer het koffertje met de rijksbegroting en miljoenennota. © ANP
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima vertrekken uit de Ridderzaal, na het voorlezen van de Troonrede. © ANP
Koning Willem-Alexander na het voorlezen van de Troonrede. © ANP
Koningin Máxima zwaait naar de leden van de Eerste en Tweede Kamer, nadat koning Willem-Alexander de Troonrede heeft voorgelezen. © ANP
Dinsdag 15 september: De Ridderzaal in Den Haag van boven gezien, terwijl koning Willem-Alexander de Troonrede voorleest. © ANP
Koning Willem-Alexander tijdens het voorlezen van de Troonrede in de Ridderzaal. © ANP
Koning Willem-Alexander leest in de Ridderzaal de Troonrede voor. © ANP
Premier Mark Rutte (R) en vice-premier Lodewijk Asscher keuvelen samen in de Ridderzaal voorafgaand aan de Troonrede. © ANP
Eerste Kamervoorzitter Ankie Broekers-Knol begroet premier Mark Rutte op Prinsjesdag in de Ridderzaal waar de koning de Troonrede zal voorlezen. © ANP
Minister Jet Bussemaker (Onderwijs) droeg een outfit ontworpen door studenten aan de faculteit Industrial Design van de Technische Universiteit Eindhoven. Haar handtas en de hakken van haar schoenen zijn 3D-geprint. © ANP
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima komen op Prinsjesdag aan bij de Ridderzaal waar de koning de troonrede zal voorlezen. © ANP
Koning Willem-Alexander en Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg komen op Prinsjesdag aan bij de Ridderzaal waar de koning de troonrede zal voorlezen. © ANP
Minister Ard van der Steur, Bert Koenders, Lodewijk Asscher en premier Mark Rutte arriveren in de Ridderzaal, voorafgaand aan de Troonrede van koning Willem-Alexander. © ANP
De Gouden Koets met gevolg arriveert op het Binnenhof. © ANP
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima brengen een groet na het arriveren bij de Ridderzaal. © ANP
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima stappen op het Binnenhof uit de Gouden Koets. © ANP
De Gouden Koets, met koning Willem-Alexander en koningin Máxima, stopt voor de Ridderzaal. © ANP
De Gouden Koets, met koning Willem-Alexander en koningin Máxima, draait op het Binnenhof. © ANP
De Gouden Koets met koning Willem-Alexander en koningin Máxima rijdt het Binnenhof op. © ANP
Genodigden op Prinsjesdag maken vanuit een raam op het Binnenhof een selfie, vlak voordat de Gouden Koets arriveert. © ANP
Vanaf het bordes van het Mauritshuis kijkt prinses Beatrix naar het passeren van de Gouden Koets. © ANP
De Gouden Koets, met koning Willem-Alexander en koningin Máxima, passeert het Mauritshuis. © ANP
Koningin Máxima zwaait naar enthousiaste Oranjefans tijdens de rit met de Gouden Koets naar de Ridderzaal. © ANP
De trouwe Oranjefans lieten zich niet weerhouden door de regen die bij bakken uit de hemel kwam zetten. © ANP
Onder luid gejuich werd de Gouden Koets met koning Willem-Alexander en koningin Máxima ontvangen. © ANP
De Gouden Koets rijdt over het Lange Voorhout. © ANP
Toeschouwers langs de route maakten massaal foto's van de Gouden Koets. Het voertuig zal de komende jaren niet meer te zien zijn. © ANP
Iets na één uur vertrok de Gouden Koets met koning Willem-Alexander en koningin Maxima vertrekt vanaf Paleis Noordeinde naar de Ridderzaal. © ANP
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima lopen vanuit Paleis Noordeinde naar de Gouden Koets. © ANP
De Gouden Koets vertrekt vanaf Paleis Noordeinde. © ANP
Haagse schoolkinderen hebben vrij op Prinsjesdag. De meesten staan mooi uitgedost langs de route om de Gouden Koets en de koning te zien. © ANP
Den Haag stroomde dinsdagochtend langzaam vol met honderden mensen die wachten op de Gouden Koets. © ANP
Militairen in traditioneel uniform marcheren tijdens Prinsjesdag voorafgaand aan de rijtoer van de Gouden Koets. © ANP
Minister Jeroen Dijsselbloem (L) staatssecretaris Eric Wiebes (R) van Financiën zijn met partners op weg naar het Binnenhof. © ANP
PvdD-leider Marianne Thieme komt aan bij het Binnenhof. Zij draagt demonstratief een oranje met daarop de tekst TTIP en een zwart kruis. © ANP
CDA-leider Sybrand Buma arriveert bij de Ridderzaal om de Troonrede te horen. © ANP
SP-leider Emile Roemer en zijn partner arriveren bij de Ridderzaal om de Troonrede te horen. © ANP
De tronen staan klaar voor koning Willem-Alexander en koningin Máxima in de Ridderzaal. © ANP
Een groep vrouwen in klederdracht wacht vrolijk gespannen tot de Gouden Koets langsrijdt. © ANP
PVV-kamerlid Dion Graus arriveert bij de Ridderzaal, samen met zijn partner. © ANP
Schoolkinderen staan massaal langs de route om de koning en koningin toe te juichen en te zwaaien met vlaggetjes. © ANP
PVV-voorman Geert Wilders en zijn vrouw arriveren bij de Ridderzaal om de Troonrede te horen. © ANP
Traditiegetrouw stond er één demonstrant langs de route met een bord 'Je suis un républicain'. © ANP
Dinsdagochtend stroomde de binnenstad al vol met oranjeklanten die niets van de stoet met de Gouden Koets willen missen. © NU.nl/Bep en Fons Rulkens
De politie Den Haag houdt alles nauwgezet in de gaten voor, tijdens en na de rijtoer van de Gouden Koets. © ANP
Het Binnenhof loopt rond half twaalf 's ochtends langzaam vol met toeschouwers. © ANP
Ook achter de ramen van het Binnenhof hebben kijkers plaatsgenomen om de stoet goed te kunnen zien. © ANP
Een schoolklas in klederdracht is uitgenodigd om de rijtoer vanaf het Binnenhof te bekijken. © ANP
Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën voorafgaand aan de presentatie van de miljoenennota met het originele koffertje dat sinds 1946 wordt gebruikt. © ANP
Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën zet voorafgaand aan het presenteren van de Miljoenennota zijn handtekening onder het document. © ANP
De eerste toeschouwers op het Binnenhof stelden rond tien uur hun plekje veilig. © ANP
Belangstellenden uit Staphorst verzamelen zich op het Binnenhof om een glimp op te vangen van de Gouden Koets. © ANP
Bij Paleis Noordeinde nemen agenten de laatste instructies door over de tour met de Gouden Koets. © ANP
Op het Binnenhof wordt dinsdagochtend hard gewerkt aan de opbouw van platformen en tribunes voor Prinsjesdag.
Een stratenmaker werkt de laatste oneffenheden weg voor het Binnenhof, voorafgaand aan de rijtoer van de Gouden Koets. © ANP
Medewerkers van de gemeente Den Haag verwijderen fietsen langs de route die verkeerd geparkeerd staan. © ANP
's Lands grootste Oranjefan Oscar Meijer stond al om kwart voor zes bij Paleis Noordeinde. Hij is elk jaar de eerste die zich meldt: "Ik kon toch niet slapen." © ANP
De lokale middenstand in het centrum speelt slim in op de feestdag, met allerlei wervende posters die het koningskoppel aansporen om even binnen te wippen. © NU.nl
De reinigingsdienst van de gemeente Den Haag maakt een laatste rondje door het centrum. De straten moeten er brandschoon uitzien voor de Gouden Koets. © NU.nl
De straten van Den Haag liggen er om zes uur 's ochtends nog verlaten bij. Er staan wel al hekken klaar voor alle Oranjefans die zich later in de ochtend zullen melden. © NU.nl
Dit jaar is het voorlopig de laatste keer dat de Gouden Koets te zien is op Prinsjesdag. De koets wordt de komende jaren gerestaureerd. © ANP
Die rijdt zoals elk jaar op Prinsjesdag van Paleis Noordeinde naar het Binnenhof, waar koning Willem-Alexander in de Ridderzaal de troonrede voorleest. © ANP
Leden van het Cavalerie ere-escorte oefenen op het strand in Scheveningen voor Prinsjesdag. © ANP

Werkenden

Vooral werkende huishoudens profiteren van deze maatregelen. Zij gaan er volgend jaar gemiddeld genomen 2,6 procent op vooruit. Slechts 5 procent van de huishoudens ziet de koopkracht in 2016 met maximaal 2 procent dalen.

De overige 95 procent van de 4,52 miljoen huishoudens, verreweg de grootste groep in Nederland met een inkomen, gaan er in het slechtste geval niet op achteruit of zien hun koopkracht stijgen.

Wegpoetsen

Voorafgaand aan Prinsjesdag was er veel te doen om uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden. In een eerste raming van het Centraal Planbureau over de Nederlandse economie, zouden deze twee groepen er gemiddeld genomen in koopkracht op achteruit gaan.

Die minnen moesten worden weggepoetst, vond minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher. In de definitieve berekeningen van SZW gaan mensen met een uitkering en gepensioneerden dankzij de nieuwe plannen van het kabinet er gemiddeld met 0,2 procent in koopkracht op vooruit.

Ouderen

Dat is een kleine plus. Meer inzoomend op de koopkrachtplaatjes wordt dan ook duidelijk dat er nog steeds veel mensen minder geld overhouden in 2016. Zo houdt bijna een op de vijf uitkeringsontvangers volgend jaar maximaal 2 procent minder over.

De grootste groep gepensioneerden (35 procent) die zal inleveren, krijgt te maken met maximaal 2 procent koopkrachtverlies. In totaal gaat 39 procent van de gepensioneerden erop achteruit. 

Oorzaken

Volgens SZW heeft dat twee oorzaken. Ten eerste zullen veel pensioenfondsen volgend jaar niet indexeren. Dat betekent dat de pensioenen niet meestijgen met de prijzen, waardoor koopkrachtverlies optreedt.

Een tweede oorzaak is de afschaffing van de ouderentoeslag. Dit komt erop neer dat het vermogen van ouderen wordt meegerekend bij het toekennen van toeslagen. In de praktijk zullen deze mensen dus minder geld terugkrijgen via het toeslagensysteem, waardoor hun inkomen daalt.

Ouderen profiteren wel van de drie volgende kabinetsmaatregelen: de ouderenkorting blijft, de zorgtoeslag gaat niet naar beneden en de bezuiniging op de huurtoeslag wordt teruggedraaid. Relatief gezien maken veel ouderen gebruik van de huurtoeslag.

Alles over Prinsjesdag in ons dossier