Groot deel oppositie wil direct verdrag Israël opschorten, onderzoek komt 'te laat'
Een groot deel van de oppositie vindt dat het kabinet niet hard genoeg optreedt tegen Israël. Minister Caspar Veldkamp (Buitenlandse Zaken) pleit voor een EU-onderzoek, maar dat komt volgens de partijen "te laat". Ze wijzen op de dreigende hongersnood in de Gazastrook.
"Het is te weinig en te laat", klonk het dinsdagavond uit meerdere monden van Kamerleden tijdens het debat over het Midden-Oosten, dat vooral in het teken stond van de oorlog tussen Israël en Gaza. De Kamerleden doelden op het onderzoek waar buitenlandminister Veldkamp in Brussel voor pleit.
Veldkamp, die eerder vooral via stille diplomatie handelde, heeft de Europese Commissie vorige week verzocht te onderzoeken of Israël zich nog houdt aan het associatieverdrag dat de Europese Unie met het land heeft gesloten. Daarin staat dat mensenrechten en democratische principes gerespecteerd moeten worden.
Volgens Veldkamp schendt Israël deze afspraken en daarmee het internationaal humanitair recht. De regering blokkeert namelijk sinds 2 maart de levering van voedsel, medicijnen en andere goederen aan de Gazastrook.
CDA is van koers veranderd
De partijen willen om die reden per direct het associatieverdrag opschorten. Het gaat om een akkoord dat de economische en politieke samenwerking tussen de EU en Israël bevordert. Er staan onder meer afspraken over handelsvoordelen in. Aangezien de EU de grootste handelspartner is van Israël kan Brussel via dit instrument de druk op premier Benjamin Netanyahu opvoeren.
De roep tot het opschorten van dit verdrag is vooral een politiek signaal, want het kabinet kan dit niet zelf besluiten. Alle EU-regeringsleiders moeten ermee instemmen. De kans dat dit zal gebeuren is vrij klein, omdat onder andere Duitsland een heel sterke bondgenoot is van Israël.
D66, Volt en de linkse oppositiepartijen pleiten al langer voor een hardere stellingname tegen Israël. CDA, van oudsher terughoudend in de kritiek op het land, uit zich het laatste half jaar steeds kritischer.
NSC en VVD onder vuur in debat
Ook ChristenUnie begint langzamerhand meer moeite te krijgen met het optreden van de Israëlische regering, maar de partij is nog niet zo kritisch als het CDA. Net als coalitiepartijen VVD, NSC en BBB steunt de partij de koers van het kabinet. Ze prezen Veldkamp in het debat voor de manier waarop hij bij Israël de druk opvoert.
De oppositiepartijen richtten hun pijlen in het debat daarom in de richting van VVD en NSC. Ze hekelden dat de partijen niet meer actie van het kabinet eisen, bijvoorbeeld in de vorm van sancties. Kamerlid Eric van der Burg (VVD) zei geen maatregelen uit te sluiten, maar benadrukte dat Nederland weinig mogelijkheden heeft. Verschillende oppositieleden hoopten op concrete voorstellen van de VVD'er, maar vingen bot.
NSC-Kamerlid Isa Kahraman wil nu ook nog geen extra maatregelen nemen. Hij ziet het instellen van sancties als "de nucleaire optie", wat hem op flinke kritiek van de linkse oppositie kwam te staan.
Het standpunt van de twee partijen zal goed zijn gevallen bij PVV-leider Geert Wilders. Hij staat nog steeds vierkant achter Israël en is het oneens met de koers van Veldkamp.