In 2026 mogelijk meer asielplekken nodig dan waar gemeenten nu aan werken
Het aantal asielzoekers dat naar Nederland komt, blijft dit jaar vermoedelijk onverminderd hoog. Als er geen maatregelen worden genomen, komt het totale aantal asielverzoeken uit tussen de 49.800 en 78.500. Het aantal benodigde opvangplekken zal daarom ook verder toenemen.
Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers verwacht dat dat er volgend jaar januari 97.500 opvangplekken nodig zijn. Op dit moment wordt onderdak geboden aan bijna 69.000 mensen. Het overgrote deel daarvan is asielzoeker, maar er zitten ook nog zo'n 18.500 statushouders (mensen die al een verblijfsvergunning hebben gekregen) in de opvang.
Er zijn steeds meer bedden nodig, omdat deze statushouders naar verwachting ook de komende jaren moeilijk doorstromen naar een eigen woning. Ook verwacht het demissionaire kabinet dat het aantal asielzoekers dat naar Nederland komt, niet gaat afnemen. De totale asielinstroom van dit jaar wordt tussen 49.800 en 78.500 geschat. Dit is inclusief herhaalde aanvragen en verzoeken van nareizende familieleden.
Om die redenen kan het aantal benodigde bedden in 2026 oplopen tot 133.500. Als deze verwachting uitkomt, zullen gemeenten tegen die tijd achter de feiten aanlopen. Ze hebben in februari te horen gekregen dat ze tot februari 2026 moeten zorgen voor 96.000 plekken.
Dat aantal blijft gewoon leidend. In de spreidingswet is opgenomen dat deze opdracht tussendoor alleen gewijzigd kan worden als er sprake is van een (nieuwe) oorlog of natuurramp. Dat is op dit moment niet aan de orde, meldt het demissionaire kabinet.
'Het is één voor twaalf'
Het is op dit moment nog steeds onverminderd druk in de opvang. Er verblijven al weken te veel asielzoekers in het aanmeldcentrum bij Ter Apel. Daar is maar plek voor tweeduizend. Elke keer als dit aantal overschreden wordt, moet het Rijk een boete betalen aan de gemeente. Na dertig keer staat de teller inmiddels op 450.000 euro.
Het is volgens demissionair staatssecretaris Eric van der Burg dan ook "geen vijf voor twaalf, maar één voor twaalf". Hij denkt dat het tekort aan opvangplekken de komende weken kan oplopen van 1.000 tot 3.500.
De spreidingswet biedt nog geen verlichting, want de gemeenten zitten nog in de beginfase van de uitvoering. Ze hebben tot november de tijd om een plan te maken. Pas volgend jaar zullen er als het goed is extra asielzoekerscentra bij komen. Van der Burg blijft zich daarom zorgen maken.