Ons vertrouwen in de politiek lag eind 2022 op het laagste niveau in tien jaar tijd. Een kwart van de Nederlanders boven de vijftien had in het laatste kwartaal van vorig jaar vertrouwen in de Tweede Kamer. Slechts 21 procent vertrouwde politici in het algemeen.

Andere politieke instanties zoals de Europese Unie en de gemeenteraad verliezen ook vertrouwen. Ongeveer de helft van de ondervraagden denkt dat deze instituties hun werk goed uitvoeren.

Met ons vertrouwen in de medemens is het beter gesteld: 66 procent van de respondenten zegt dit te hebben. Daarnaast gelooft zo'n 80 procent dat rechters, de politie en de gezondheidszorg eerlijk werk verrichten.

Er is een groot verschil tussen de verschillende opleidingsniveaus. Van de groep die alleen basisonderwijs heeft gevolgd, heeft zo'n 40 procent vertrouwen in de mensen om zich heen. Dat geldt voor 90 procent van de groep die een universitaire studie heeft afgerond.

Zie ook |Rutte over crises: 'Wij kunnen de problemen in het land niet oplossen'

'Politici luisteren niet naar burgers'

Het CBS heeft niet onderzocht waarom het vertrouwen in de politiek is afgenomen. Vermoedelijk is er een relatie met het toeslagenschandaal, de afhandeling van de gasbevingen in Groningen en de stikstofcrisis. "Maar dat blijft speculeren", zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen in een reactie tegen NU.nl.

Andere instanties hebben hier wel onderzoek naar gedaan. Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) publiceerde enkele weken terug een onderzoek naar de stemming in het land over ongeveer dezelfde periode (najaar 2020) als het CBS.

Mensen zijn "zeer negatief" over de politiek vanwege een "gebrek aan daadkracht en visie bij het oplossen van de problemen", meldde het SCP. Het gaat dan om de hoge prijzen, inkomensverschillen, immigratie, het tekort aan betaalbare woningen en de klimaataanpak.

Het SCP merkte ook op dat de onvrede over de politieke bestuurscultuur steeds terugkomt: politici luisteren niet naar burgers en blijven zitten als ze fouten maken.

'Wij kunnen de problemen in het land niet oplossen'

Premier Mark Rutte werd afgelopen najaar al eens geconfronteerd met de lage vertrouwenscijfers. "Wij kunnen de problemen in het land niet oplossen. Daar zijn ze te groot voor", zei Rutte daar destijds over. "We kunnen proberen de problemen zo goed mogelijk in goede banen te leiden."

De premier hoopte dat de toen aangekondigde maatregelen tegen de hoge prijzen en stijgende energiekosten (zoals het prijsplafond) de onvrede iets zouden temperen.