Hallo, welkom in dit liveblog. Wij zijn Priscilla Slomp en Edo van der Goot en wij houden je op de hoogte van de Algemene Politieke Beschouwingen, het jaarlijkse debat over de kabinetsplannen voor volgend jaar. Vandaag zal premier Mark Rutte namens het kabinet antwoord geven op de vragen vanuit de Kamer.

  • Mark Rutte heeft de hele dag de prinsjesdagplannen van het kabinet verdedigd
  • In de Kamer leven vooral veel zorgen over de energierekeningen van mensen
  • De fracties staan achter het koopkrachtpakket van zo'n 17 miljard euro
  • Tegelijkertijd is er nog heel veel onduidelijkheid over het energieplafond dat er moet komen
Live: Kamer debatteert over prinsjesdagplannen
1
Live: Kamer debatteert over prinsjesdagplannen
Debat afgelopen, Kamer stemt zo nog over alle moties
Het debat is afgelopen. Rond 23.40 uur gaat de Kamer nog stemmen over alle ingediende moties. Premier Rutte is daar niet meer bij, omdat hij vannacht vertrekt naar de vergadering van de VN in New York. 

Een voorstel van GroenLinks, PvdA en de PvdD om een huurverlaging voor huurders te regelen die in een slecht geïsoleerd huis wonen (met label E, F of G) is net nog omarmd door het kabinet. "Ik snap de urgentie", zei Rutte. Minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting) wil het plan uitvoeren door het te betrekken bij de uitwerking in het woningwaarderingsstelsel. Dat is een manier om redelijke huurprijzen af te dwingen aan de hand van een puntenstelsel. De huizen met deze slechte energielabels zouden dan puntenvermindering krijgen. De Jonge komt binnenkort met een plan, maar naar verwachting zal het nog wel even duren totdat het rond is.
gisteren om 21:39
Wij sluiten nu dit liveblog af. Nog een fijne avond!
gisteren om 19:57
Wat weten we tot nu toe? 
Het debat is nu geschorst tot 22.15 uur. Rutte zal dan het woord nemen namens het kabinet en een oordeel geven over de moties die zijn ingediend. Daarna zal de Kamer nog stemmen. Ondertussen zijn een paar dingen al duidelijk geworden:
  • Meerderheid wil 100 miljoen voor gratis lunch op scholen die rijke schooldag aanbieden.
  • Ook wil een meerderheid dat kabinet naast steun voor het mkb ook kijkt naar steun voor het onderwijs en de cultuursector.
  • Verder is er genoeg steun in de Kamer voor de oproep om de Westerscheldetunnel voor auto's in 2025 tolvrij te maken.
  • VVD en CDA willen dat het kabinet de plannen voor de kerncentrales versnelt.
  • PvdA en GroenLinks willen een ruimer energieplafond. Gisteren en vandaag werd duidelijk dat meer partijen, waaronder de coalitiepartijen, hun vraagtekens zetten bij het voorstel dat er nu ligt. De motie lijkt op een meerderheid aan te koersen, maar dat moet zo bij de stemmingen nog blijken.
gisteren om 19:51
Kleine partijen aan het woord, daarna schorsing
Het debat is bijna afgelopen. Op dit moment zijn de kleinere Kamerfracties nog aan het woord. Daarna zal er geschorst worden, zodat het kabinet naar de ingediende moties kan kijken. 

Eenpitter Den Haan wil dat de regering een landelijke hulplijn opent voor mensen met financiële problemen. Van der Plas (BBB) wil dat het kabinet in kaart brengt wat de gevolgen zullen zijn van minder boeren in Nederland. Verder wil ze dat het kabinet bij het invoeren van het prijsplafond rekening houdt met mensen die om medische reden meer energie verbruiken. Simons (Bij1) geeft aan dat er veel mensen tussen wal en schip vallen. Ze wil dat de bestaanszekerheid van alle inwoners in acht wordt genomen. Van Haga wil dat de energie-intensieve mkb gesteund worden. Hij wil een speciaal prijsplafond voor deze groep. Omtzigt noemt het prijsplafond "brakkig". Hij is bang dat het kabinet hier nu nog weer weken over gaat onderhandelen, terwijl mensen in de problemen zitten. "Ga regeren en stop met reageren", zegt hij. Als allerlaatste sprak Gündoğan, zij splitste eerder dit jaar af van Volt. Ze vraagt nog speciaal aandacht voor vrouwen, omdat zij "niet goed vertegenwoordigd zijn in het arbeidsproces".
gisteren om 19:38
BBB-leider Caroline van der Plas in de plenaire zaal.
gisteren om 19:36
Dassen wil gratis gezonde lunch op scholen, motie haalt meerderheid
"Het blijft een grote zorg hoe we de winter ingaan en eruit komen", zegt Dassen (Volt). Hij wil dat er op scholen met een rijke schooldag en warme lunch wordt gegeven aan de kinderen. Op scholen in kwetsbare wijken is er van start gegaan met deze vorm van onderwijs. Er vindt dan onder meer ook opvang, sport, cultuur en huiswerkbegeleiding plaats. Dit moet kansenongelijkheid tegen gaan. Dassen wil dat het ministerie van Onderwijs hier 100 miljoen euro voor vrijmaakt. De motie is mede ingediend door D66.
gisteren om 19:31
Azarkan wil ook solidariteit van Kamer als het moslimhaat aangaat
DENK-leider Azarkan is blij dat het kabinet gisteren een streep trok toen Baudet (FVD) minister Kaag beledigde. Tegelijkertijd vraag hij aan de Kamer waar de solidariteit blijft als het om moslimhaat gaat. "Bij elk debat wordt er haat gezaaid over moslims, over vluchtelingen. Dat we dat elke keer accepteren."
gisteren om 19:27
Van der Staaij: 'Er is te weinig gesproken over personeelstekort'
De voorman van de SGP stipt in zijn bijdrage aan dat het tijdens de beschouwingen te weinig is gegaan over de grote personeelstekorten. "De problemen zijn heel indringend. Dit laat zich in steeds meer sectoren voelen", zegt Van der Staaij. Hij roept op om de administratieve lastendruk te verminderen.


Ook is hij een van de indieners van de motie om de Westerscheldetunnel in 2025 tolvrij te maken.
gisteren om 19:14
Eerdmans wil het koffertje van Prinsjesdag redden
JA21-leider Eerdmans komt naast zijn "evergreens" als de oproep voor een stenger asielbeleid en de inzet van kerncentrales met een verrassende motie. Hij wil het met een motie voor elkaar krijgen dat het huidige koffertje dat gebruikt wordt op Prinsjesdag niet vervangen wordt door een nieuwe "duurzame" versie. Minister Sigrid Kaag (Financiën) stelde dit eergisteren voor.

Voor Eerdmans was Freek Jansen (FVD) aan de beurt om te spreken, maar hij heeft afgezien van zijn tweede termijn. Jansen verving vandaag Thierry Baudet.
gisteren om 19:05
Ouwehand: Studenten vallen buiten de boot
Ouwehand (PvdD) benadrukt in haar bijdrage dat er groepen buiten de boot vallen. Zo neemt ze het op voor de studenten. Zij hebben (over het algemeen) geen recht op de energietoeslag die het kabinet dit jaar en volgend jaar uitkeert aan kwetsbare huishoudens.

Ook heeft ze haar plan om de btw op ongesneden groente te verlagen in een motie gegoten. Rutte zei eerder dat het kabinet gaat kijken wat hier mogelijk is.
gisteren om 18:59
Segers: Tarief stroom in prijsplafond mag ruimhartiger
ChristenUnie-leider Segers is blij met het "zeer ambitieuze pakket" dat er ligt. Met daarin "het hoger wettelijk minimumloon, een hogere studiebeurs, hogere uitkeringen, lagere lasten en een lagere energierekening". Hij is ook blij met de plannen voor het energieplafond, maar het tarief voor elektriciteit mag wat hem betreft wat "ruimhartiger".
gisteren om 18:55
Heerma: Kabinet moet ook kijken naar steun voor publieke instellingen
Ook Heerma (CDA) is blij dat het kabinet werkt aan een steunregeling voor het mkb. Daarnaast wil hij net als Paternotte dat het kabinet ook kijkt naar hoe publieke instellingen zoals scholen geholpen kunnen worden. Verder is Heerma blij met een aantal toezeggingen van het kabinet. De CDA'er wil graag een Planbureau voor de Veiligheid. Rutte heeft gezegd dat ze hier serieus naar gaan kijken.
gisteren om 18:49
GroenLinks en PvdA willen ruimer prijsplafond voor de energierekeningen
Klaver (GL) en Kuiken (PvdA) willen dat het kabinet "er alles aan doet om mensen de winter door te helpen". Ze vinden allebei dat het plan voor een prijsplafond op energie van het kabinet "niet goed genoeg is". Het idee voor een prijsplafond op de energienota kwam ook van de twee linkse partijen. Een paar dagen voor Prinsjesdag besloot het kabinet dat het een goed idee was om huishoudens dit jaar nog te steunen. De afspraak met de energiemaatschappijen kwam onder stoom en kokend water rond, maar daardoor laat de uitwerking nog op zich wachten.

Het kabinet wil inzetten op een maximum tarief van 1,50 euro voor gas en 0,70 euro voor stroom. Deze prijzen staan dan vast voor het verbruik onder de grens van 1.200 kuub gas en 2.400 kilowattuur stroom. Klaver en Kuiken willen dit "ruimhartiger".
gisteren om 18:36
Paternotte blij met toezegging extra steun aan Oekraïne
"Tijdens de beschouwingen ging het wereldnieuws over de mobilisatie in Rusland", begint Paternotte (D66) zijn bijdrage. Hij vindt het waardevol dat het kabinet steun blijft geven aan Oekraïne. Daarnaast steunt hij ook de plannen van VVD'er Hermans om het mkb te helpen. Verder wil hij dat het kabinet ook bekijkt hoe maatschappelijke organisaties, zoals scholen en culturele instellingen, steun kunnen krijgen.
gisteren om 18:24
Marijnissen wil 'geld halen waar het kan'
Marijnissen (SP) vindt dat het kabinet te weinig doet voor mensen die in de knel zitten. Ze wil graag dat de winstbelasting voor bedrijven wordt verhoogd. Gisteren gaf ze al aan dat ze denkt aan een extra verhoging voor winsten boven de 1 miljoen euro.
gisteren om 18:14
Hermans: Kabinet moet opschieten met steun mkb
Hermans (VVD) is blij dat het kabinet een extra stap gezet heeft en een energieplafond wil instellen. Al is het nog wachten op de precieze uitwerking. "Daar kijk ik naar uit", aldus de VVD-fractievoorzitter. Hermans wil wel dat het kabinet haast maakt met het uitwerken van een een steunregeling voor het mkb. Doordat het kabinet heeft besloten om een energieplafond in te voeren, vervalt de verlaging van de energiebelasting voor komende jaar. Dit is een tegenvaller voor het mkb. Hermans wil dat dit wordt opgevangen.

Op Prinsjesdag liet minister Micky Adriaansens (Economische Zaken) weten dat ze wil dat de steun voor het mkb in november geregeld is.
gisteren om 18:03
Wilders: 'We zijn geen steek verder gekomen'
Het debat is weer begonnen. Alle fractievoorzitters mogen nu nog een tweede inbreng geven. In hun spreektijd mogen ze ook moties indienen. PVV-leider Geert Wilders vindt dat het debat niks heeft opgeleverd. "We zijn geen steek verder gekomen", zegt hij. Het prijsplafond dat het kabinet wil invoeren noemt hij een "halfbakken plan".
gisteren om 17:56
PVV-leider Geert Wilders en GroenLinks-leider Jesse Klaver in de wandelgangen achter de plenaire zaal.
gisteren om 17:54
Kamer wil per 2025 af van tol Westerscheldetunnel voor auto's
De Tweede Kamer wil dat de Westerscheldetunnel uiterlijk per 2025 tolvrij wordt voor personenauto's en motoren. De ChristenUnie, CDA en SGP dienen hier zomenteen een motie voor in, waar voldoende steun voor zal zijn. De dekking moet worden gevonden in het Nationaal Groeifonds en een "redelijke bijdrage" van de provincie Zeeland. 

De Westerscheldetunnel verbindt Zeeuws-Vlaanderen met de rest van Nederland. De Zeeuwen willen al langer van de tol af. De Kamer kan zich daar wel in vinden. Vorig jaar nam die nog een motie aan om de tunnel "zo spoedig mogelijk" tolvrij te maken. Er zijn wel flinke kosten verbonden aan het schrappen van de tol. Vorig jaar meldde toenmalig minister Barbara Visser van Infrastructuur nog dat afschaffing van de tolheffing in 2022 zeker 340 miljoen euro aan tolinkomsten kost tot 2033, het jaar waarin de tolheffing zou eindigen. Voor elk jaar dat de afschaffing later ingaat, wordt dat 30 miljoen euro lager.

Een retour door de tunnel, die in 2003 in gebruik is genomen, kost voor een personenauto 10 euro. Voor veelgebruikers is het de helft.
gisteren om 17:27
Rutte hekelt term 'pechgeneratie': leenstelsel is fatsoenlijk
Vlak voor de dinerpauze ging het nog even over de studenten. Rutte heeft naar eigen zeggen "altijd een hekel gehad aan de term pechgeneratie" voor studenten die geen beroep konden doen op een basisbeurs, maar geld moest lenen voor hun studie. Ook studenten die nog onder het huidige leenstelsel studeren, krijgen volgens Rutte "fatsoenlijke ondersteuning vanuit de overheid". Van compensatie voor deze 'pechgeneratie' is dus geen sprake.

"Honderdduizenden mensen studeren, ook nu, met het sociaal leenstelsel", benadrukt de minister-president. Het is een politieke keuze van dit kabinet om de basisbeurs weer in te voeren, vanaf september volgend jaar. Ruttes eigen VVD is daar geen voorstander van. In 2015 is de basisbeurs afgeschaft. Het kabinet heeft 1 miljard euro opzijgezet voor studiekorting of -vouchers voor studenten die in die tussenliggende jaren hebben gestudeerd, en dus moesten lenen. Dat bedrag is nadrukkelijk geen compensatie voor die studenten, zegt Rutte op vragen van Sylvana Simons (BIJ1). "Dan had je het tienvoudige nodig gehad", zegt Rutte erover. Het geld is alleen bedoeld als "erkenning" van het verschil tussen de twee systemen.
gisteren om 16:44
Staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel en Migratie), Micky Adriaansens (Economische Zaken), minister Kajsa Ollongren (Defensie) Premier Mark Rutte en minister Sigrid Kaag (Financiën) kletsen even tijdens een korte schorsing van het debat.
gisteren om 16:26
Kabinet onderzoekt of voltijdsbonus optie is
De eerste termijn aan de kant van het kabinet loopt bijna op het eind. Na een lang blok over koopkracht en de vele vragen over het energieplafond kwamen de afgelopen twee uur verschillende onderwerpen voorbij. Zo ging Rutte in op asiel, zorg, de arbeidsmarkt en onderwijs. Op alle onderwerpen zijn geen nieuwe toezeggingen gedaan aan de Kamer. Wel vindt het kabinet het idee van een voltijdsbonus nog steeds interessant, ondanks een negatief advies van het College voor de Rechten van de Mens. In Nederland werken veel mensen in deeltijd. Als zij meer uren werken kan dat helpen om de krapte op de arbeidsmarkt aan te pakken. Rutte erkent wel dat het invoeren van zo'n extra beloning niet makkelijk is. 

Als Rutte zo klaar is met zijn beantwoording zal er geschorst worden voor de dinerpauze. Daarna kunnen de Kamerleden moties indienen in hun zogenoemde tweede termijn.
gisteren om 14:06
Klaver wil nog dit jaar extra klimaatmaatregelen 
GroenLinks-leider Jesse Klaver wil dat het kabinet nog dit jaar extra klimaatmaatregelen neemt, omdat de doelen anders weer niet worden gehaald.

Het kabinet heeft als doel om de CO2-uitstoot in 2030 met minimaal 55 procent terug te dringen ten opzichte van 1990 en richt het beleid op 60 procent reductie. 

Rutte wil die doelen halen. "Er zijn aanvullende maatregelen nodig waarmee de doelstelling van 55 procent gehaald kan worden en 60 procent binnen bereik is."

Klaver is hier niet tevreden mee. "Dat hoorde ik de afgelopen jaren ook en toen werden de doelen niet gehaald." Daarom hamert hij op actie in dit najaar. 

Maar dat is volgens Rutte niet conform de Klimaatwet, die Klaver nota bene zelf heeft geschreven. Die werkt als volgt: in het najaar wordt bekeken hoe de zaken ervoor staan en in het voorjaar volgen eventueel nieuwe maatregelen.
gisteren om 13:17
Rutte over de oorlog in Oekraïne: 'Rusland mag niet winnen'
Rutte komt na de lunchpauze bij het onderwerp buitenland. Zo gaat het logischerwijs over de oorlog in Oekraïne. "Laat ik het maar ronduit zeggen: Rusland mag deze oorlog niet winnen", zegt hij.

"Dit zal niet stoppen met Oekraïne. Dit raakt onze vrijheid, onze veiligheid en onze welvaart", waarschuwt de premier. Als het Westen de Russische president Poetin zijn gang laat gaan, wordt volgens hem alles afgebroken wat sinds de Tweede Wereldoorlog is opgebouwd.

Rutte wil ervoor zorgen dat het onderwerp "niet uit de headlines verdwijnt", ook al is er nu een stuk minder aandacht voor dan aan het begin van de oorlog in februari. De premier stipt het tijdens zijn wekelijkse persconferentie ook standaard als eerste onderwerp aan.
gisteren om 11:52
Rutte: Kabinet gaat kijken naar verlaging btw op onbewerkte groente 
Het debat gaat zo af en toe alle kanten op. Zo wil Esther Ouwehand (PvdD) van Rutte duidelijke antwoorden op de voorstellen die ze gisteren deed. Eén daarvan is een verlaging van de btw op onbewerkte groente en fruit. De coalitie heeft in het coalitieakkoord afgesproken dat de btw op alle groente en fruit naar 0 procent gaat, maar daarvoor moet eerst een onderzoek worden gedaan. Dat zei Rutte afgelopen voorjaar, toen hij in de Eerste Kamer zei dat de verlaging niet zo simpel is. "Is een potje pastasaus groente?", vroeg de premier toen.

Ouwehand: "Het kabinet gaat nog steeds onderzoeken of een potje appelmoes nou wel of geen groente of fruit is. Doe dat moeilijke onderzoek over tomatensaus en potjes appelmoes. Maar laten we nu afspreken dat ongesneden groente, zoals prei, peen en aardappelen, naar 0 procent gaat."

Rutte wil de verlaging op onbewerkte groene niet meteen toezeggen, maar Ouwehand heeft hem wel zover gekregen dat het kabinet naar deze mogelijkheid gaat kijken.
gisteren om 11:27
Kamer moet nog even geduld hebben voor duidelijkheid prijsplafond
Het debat is ongeveer drie uur aan de gang. Het grootste deel ging over de plannen voor het prijsplafond. De Kamerleden hebben hier veel vragen over, omdat de uitwerking nog niet duidelijk is. Ook vreest de oppositie dat de maatregel niet genoeg mensen zal helpen. Rutte benadrukt dat de plannen nog niet in beton gegoten zijn. Vragen over ingewikkelde details schuift de premier door naar de Financiële Beschouwingen. Dit debat vormt de aftrap van de begrotingsbehandeling. De Kamer moet dus nog even geduld hebben als het aan Rutte ligt, maar de parlementariërs zijn het hier zelf niet mee eens. Ze willen vandaag nog meer duidelijkheid.
gisteren om 11:12
Van Haga en Baudet schuiven wel aan bij Ongehoord Nieuws
Eerder op de dag werd bekend dat FVD'er Thierry Baudet niet aanwezig is bij het debat vandaag, omdat zijn vrouw op het punt van bevallen staat. Daarentegen was hij net wel te zien in het NPO1-programma Ongehoord Nieuws. Hij schoof samen met eenpitter Wybren van Haga aan. Ook hij liet het debat dus even voor wat het is.
gisteren om 11:05
VVD-fractievoorzitter Sophie Hermans tijdens het debat.
gisteren om 10:35
Kabinet wil bedrijven langer tijd geven voor aflossen belastingschuld
Rutte laat weten dat het kabinet welwillend tegenover het plan van VVD'er Hermans staat om ondernemers langer de tijd te geven om hun belastingschuld af te lossen. Het gaat om een verruiming van de betalingsregeling voor bedrijven die tijdens de coronacrisis uitstel van belastingbetaling hebben gevraagd. zij moeten eigenlijk vanaf komende maand deze schuld terugbetalen, maar Hermans vindt het "niet meer dan logisch" om deze "extra kostenpost" nu te voorkomen.
gisteren om 10:01

SP: Heel veel mensen kunnen niet extra besparen
"Als je met meer dan twee mensen in een tussenwoning woont, klopt het dat je dan minimaal 10 procent moet besparen als je onder het plafond wil vallen?", wil Marijnissen (SP) weten. Ze doelt op de brief die vanochtend naar de Kamer is gestuurd. Daarin staat een rekenvoorbeeld van zo'n gezin. Uit de CBS-data over 2021 blijkt dat zo'n huishouden ongeveer 1.430 kuub gas en 3.320 kWh stroom verbruikt. Als dit voorbeeldhuishouden 10 procent kan besparen, staat erbij geschreven, dan komt het verbruik dichter in de buurt van het plafond.

"We zeggen niet dat deze mensen moeten isoleren, maar de aanname is wel dat het voor ons allemaal mogelijk is om een kleine besparing te doen in het dagelijks energiegebruik", zegt Rutte. "Hier gaat de minister-president echt in de fout, en laat hij zien dat hij werkelijk waar geen idee heeft", antwoordt Marijnissen. Ze stipt aan dat het voor heel veel mensen niet mogelijk is om extra te besparen.

gisteren om 09:43
Kabinet rekent erop dat huishoudens blijven besparen
In de Tweede Kamer klinkt kritiek op de plannen van het kabinet voor het prijsplafond. De belangrijkste zorgen en details op een rijtje: 

  • Het plafond is vastgesteld op een verbruik van 1.200 kuub gas en 2.400 kilowattuur. Volgens het kabinet valt hier ongeveer 50 procent van alle huishoudens onder. Als huishoudens 10 procent aan energie besparen, valt 60 procent van de huishoudens onder dit verbruiksplafond.

  • Relatief gezien vallen er vooral lage en lagere middeninkomens onder dit plafond. Veel partijen vinden dit niet toereikend genoeg.

  • Het kabinet wil de prijzen vastleggen op 1,50 euro (gas) en 0,70 euro (stroom). Verhoudingsgewijs is dit vooral een grote korting op de gasprijs. Het kabinet vindt dat dit kan omdat gas het "grootste onderdeel is van de energierekening". Ook is de gasprijs volgens het kabinet het afgelopen jaar meer gestegen dan de elektriciteitsprijs.

  • De plafonds liggen nog niet vast. Als de ontwikkelingen van de prijzen meevallen, kunnen die later deze maand nog lager worden vastgezet.

  • De Kamer wil niet dat de energieleveranciers "overcompensatie" krijgen. Het kabinet geeft aan dat het dit een "belangrijk aandachtspunt" vindt bij de "verdere uitwerking".

  • Tot slot lijkt het erop dat een warmtepomp of aansluiting op een warmtenet niet meer loont met dit plafond. Het kabinet schrijft dat het deze signalen heeft opgevangen, maar dat het prijsplafond "vooral de huishoudens die de steun het hardst nodig hebben bescherming moet bieden". Ook benadrukt het kabinet dat het plafond vooralsnog tot 2024 geldt. Een investering in een warmtepomp moet zo'n vijftien tot twintig jaar meegaan. Met andere woorden: de prikkel om er een aan te schaffen blijft, hoewel mensen het komende jaar mogelijk niet goedkoper uit zijn dan met een gasaansluiting.
gisteren om 09:13
Rutte reageert op opmerking Baudet: 'Ging over alle grenzen'
67
Rutte reageert op opmerking Baudet: 'Ging over alle grenzen'
gisteren om 08:53

Rutte verdedigt nogmaals weglopen kabinet 
In zijn inleiding wijdde Rutte geen woorden aan de gebeurtenissen van gisteravond. Maar na een vraag van Kamerlid Wybren van Haga komt hij toch met een reactie. "Wat we gisteren gedaan hebben, was de enige denkbare reactie", zegt Rutte. Hij vindt dat Baudet een grens overging door de complottheorie de Kamer in te slingeren. Dat brengt volgens Rutte risico's mee voor de veiligheid en zorgt voor het "verder opjutten van bevolkingsgroepen."

gisteren om 08:38
Thierry Baudet vervangen door partijgenoot
FVD-leider Thierry Baudet is vandaag niet bij het debat, omdat zijn vrouw op het punt van bevallen staat. Freek Jansen voert het woord namens de partij. Gisteravond zorgde de inbreng van Baudet ervoor dat het kabinet de plenaire zaal verliet. Baudet wilde een belediging aan het adres van minister van Financiën Sigrid Kaag niet terugnemen. Daarom ontnam Kamervoorzitter Vera Bergkamp hem het woord.
gisteren om 08:30

Klaver (GroenLinks) over details prijsplafond: 'Op deze manier gaat het niet werken'
Gisteren werden er door Kamerleden extra vragen gesteld over het voornemen van het kabinet om een tijdelijk prijsplafond op energie in te voeren. De details waren nog onduidelijk, waardoor er veel zorgen leefden over de uitwerking. Het kabinet heeft deze ochtend meer informatie naar de Kamer gestuurd. "Ik schrik van de uitwerking", zegt Jesse Klaver (GroenLinks). Hij vindt dat te weinig huishoudens er iets aan hebben, de prikkel voor verduurzaming er niet goed in zit en dat er nog geen duidelijkheid is voor bijvoorbeeld mensen met een waterpomp. "Op deze manier gaat het niet werken."

Rutte geeft aan dat er nog ruimte is om verder te praten over de details van het plan. De uitwerking staat nog niet vast en moet komende dagen verder vormgegeven worden. Wel waarschuwt de premier voor de neveneffecten. Hij wil geen "onverantwoord risico nemen met de overheidsfinanciën".

gisteren om 08:22
Het debat is begonnen!
Rutte begint met een inleiding. "We leven in turbulente tijden", zegt de premier. Hij noemt de oorlog in Oekraïne, de energieprijzen die de pan uit rijzen en de bredere maatschappelijke onrust. Deze drie vraagstukken lopen als een rode draad door het debat, aldus Rutte.
gisteren om 08:11
Voorafgaand aan de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen bereidt premier Mark Rutte zich voor in het Torentje in Den Haag.
woensdag om 22:45
Middernacht geweest, kleinere fracties aan het woord
Het laatste uur was het woord aan de kleinere fracties. Kees van der Staaij (SGP) nam zoals altijd bij de Algemene Politieke Beschouwingen een voorwerp mee om zijn verhaal te illustreren. Dit keer bracht hij een replica van het schilderij De toren van Babel mee. Hij vraagt zich af of ze in de Kamer nog wel dezelfde taal spreken, of dat de Kamerleden steeds meer langs elkaar heen praten.

Farid Azarkan (DENK) vindt dat het kabinet te traag handelt. Ook vraagt hij zich af waarom hoe het kan dat, terwijl de economie goed draait, er zo veel mensen in armoede leven. Ook Volt-leider Laurens Dassen deelt de mening dat het kabinet niet snel genoeg besluiten neemt in tijdens van crisis.

Met de SGP, Volt en Denk zijn de laatste fracties met meerdere zetels aan het woord geweest. Wij sluiten bij deze het liveblog voor vandaag. Morgenochtend zijn we er weer. Dan zal premier Mark Rutte de hele dag het woord nemen en de plannen van het kabinet verdedigen. Tot dan!
woensdag om 21:21
Fractievoorzitter van JA21 Joost Eerdmans is de elfde spreker van de avond.
woensdag om 21:15
Kabinet heeft volgens Eerdmans (JA21) amper oog voor middeninkomens
Joost Eerdmans is blij dat het kabinet nog dit jaar maatregelen voor de koopkracht heeft genomen. "Maar het kabinet treuzelde en het was erg laat", zegt de fractievoorzitter van JA21. Eerdmans vindt dat er nog "radicale lastenverlichting" nodig is voor de werkende Nederlanders. Volgens hem heeft het kabinet weinig oog voor de middeninkomens. Ook vreest Eerdmans  dat het mkb omvalt als er geen extra steun komt. Hij noemt de huidige maatregelen "ontoereikend". Hij heeft zelf een actieplan meegenomen voor deze sector. "Het is een illusie om te denken dat het mkb deze crisis doorkomt zonder onze hulp."
woensdag om 21:06
Ouwehand (PvdD) hekelt lange afhankelijkheid van Russische energie
Na Segers heeft Esther Ouwehand (PvdD) het woord genomen. Ze is blij met de koopkrachtkeuzes die het kabinet heeft gemaakt, maar noemt het wel "heel erg laat". Ook noemt ze het inzicht over de jarenlange afhankelijkheid van Russische energie naïef. "Het was welbewust een lekker verdienmodel", meent Ouwehand. Ze wil verder dat het kabinet direct de btw op onbewerkte groente en fruit afschaft en dat de huren nog dit jaar "drastisch" omlaaggaan.
woensdag om 20:49
Hoogleraar: Weglopen kabinet uit Kamer is uniek, maar mag wel
Dat het kabinet wegliep vanavond tijdens de bijdrage van Baudet is "uniek, maar het mag staatsrechtelijk wel". Dat zegt de Leidse hoogleraar staatsrecht Wim Voermans. "Het kabinet is er op uitnodiging van de Kamer. Er is geen staatsrechtelijke plicht om te luisteren naar de Kamerleden, wel tot verantwoorden. Maar dat gebeurt donderdag."

Vorig jaar keerde toenmalig demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen Baudet al eens de rug toe. Dat deed hij na uitlatingen van de FVD-voorman over corona. Volgens Voermans deed zich in 1917 zich al eens een vergelijkbaar incident voor. "De toenmalige minister van Economische Zaken kreeg zoveel kritiek op bepalingen rondom de eenheidsworst, een rantsoeneringsmaatregel, dat hij als reactie uitgebreid de krant ging zitten lezen. Maar opstappen uit de Kamer, dat is niet eerder gebeurd."
woensdag om 20:16
Kaag loopt samen met het hele kabinet weg tijdens de bijdrage van Baudet.