Het kabinetsdoel om in 2030 de uitstoot van stikstof overal in Nederland te hebben gehalveerd, is voor vicepremier en CDA-leider Wopke Hoekstra "niet heilig", zegt hij in een vrijdag gepubliceerd interview met het AD. Tot nu toe wilde niemand in het kabinet tornen aan het stikstofdoel. De Tweede Kamer komt terug van zomerreces om dinsdag over de kwestie te debatteren.

"Er is een herstart nodig van het proces. 2030 is voor ons niet heilig", zegt Hoekstra tegen de krant.

In het stikstofbeleid stonden steeds twee zaken vast: de stikstofuitstoot moet worden gehalveerd én dat moet in 2030 zijn gerealiseerd. Alleen zo verslechtert de meest kwetsbare natuur niet verder.

Aan die halvering van de stikstofuitstoot wil Hoekstra ook niet sleutelen. Het gaat de CDA'er om het tempo. Dat is door deze coalitie versneld. Het doel van de halvering stond gepland voor 2035, in het coalitieakkoord is dat naar voren gehaald naar 2030.

Hoekstra: "Natuurlijk kun je op veel plekken vóór 2030 de stikstofdoelen al halen, maar als het elders langer duurt, moeten we die tijd nemen."

D66, ferm voorstander van het stikstofbeleid, laat weten dat de doelen gewoon nog overeind staan. "Ik heb Hoekstra gesproken en ik heb niet van hem begrepen dat hij het regeerakkoord wil aanpassen", zegt D66-fractievoorzitter Jan Paternotte tegen de Volkskrant.

Stikstofminister Christianne van der Wal heeft steeds voet bij stuk gehouden om die coalitieafspraak overeind te houden. Ook na intimiderende bezoeken bij haar thuis van boze boeren en na wekenlange gevaarlijke boerenprotesten stonden die doelen voor Van der Wal niet ter discussie.

De natuur kan "echt niet langer wachten", zei Van der Wal daar deze week nog over. Daarnaast wordt er door verschillende natuurclubs met juridische stappen gedreigd als het kabinet de stikstofdoelen loslaat. "Er liggen gewoon rechtszaken klaar", zei de bewindsvrouw daarover.

Rutte over uitspraken Hoekstra stikstofdoel: 'Het kan net'
145
Rutte over uitspraken Hoekstra stikstofdoel: 'Het kan net'

Hoekstra laat belangrijke afspraak los

Hoekstra lijkt hiermee een belangrijke coalitieafspraak los te laten. Het lijkt een gevolg van de impasse die is ontstaan tussen kabinet en sommige boerenorganisaties en agrarische bedrijven.

Johan Remkes is bezig om als onafhankelijk gespreksleider de verhoudingen weer vlot te trekken, maar dat lukt maar deels. Hij concludeerde na gesprekken met boerenorganisaties dat er een stevige vertrouwenscrisis is, en deze week weigerden enkele belangrijke bedrijven zijn uitnodiging om mee te praten over een oplossing.

"Nu zijn we nergens, zitten heel veel partijen niet eens aan tafel, en zonder de uitvoerders heb je helemaal niks", zegt Hoekstra daar in het AD over. "Boeren moeten weer bondgenoot worden. Zij moeten ook een eerlijke boterham kunnen verdienen."

Rutte vindt dat uitspraak nét kan

Het gebeurt zelden dat er vanuit het kabinet verschillend over beleid wordt gesproken. Kabinetsleden nemen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor genomen besluiten. 'Het kabinet spreekt met één mond', wordt dat genoemd.

Premier Mark Rutte zet er in een korte reactie daarom staatsrechtelijk vraagtekens bij. "Maar het kan net, denk ik", voegde hij daar aan toe. Het interview met Hoekstra deed binnen de coalitie volgens Rutte de "wenkbrauwen rijzen".

In het vorige kabinet werd CDA-staatssecretaris Mona Keijzer ontslagen nadat zij openlijk kritiek had op de coronapas.

Voor Hoekstra gelden wat Rutte betreft iets andere regels. "Een partijchef die ook in kabinet zit, heeft wat meer ruimte om zich partijpolitiek te uiten dan andere collega's in het kabinet", aldus Rutte.

Over het morrelen aan het stikstofdoel in 2030 hield Rutte zich op de vlakte. "Er loopt een proces met Johan Remkes. Het is belangrijk dat we dat de ruimte geven", aldus de premier.

Op deze plekken in Nederland is stikstof het grootste probleem
100
Op deze plekken in Nederland is stikstof het grootste probleem