GroenLinks en PvdA balen ervan dat het kabinet niets met hun plannen voor extra koopkrachtreparatie gaat doen. Ze zeggen dat ze niet met de kabinetsplannen voor volgend jaar zullen instemmen als het kabinet geen gehoor geeft aan hun voorstellen. Dat kan grote gevolgen hebben in de Eerste Kamer, waar de coalitie geen meerderheid heeft.

"Dit is politieke onwil. Het kabinet heeft willens en wetens geen verantwoordelijkheid genomen. Dat vind ik laakbaar", zegt GroenLinks-leider Jesse Klaver tegen NU.nl.

Ook bij de PvdA zijn ze ontstemd over het uitblijven van extra koopkrachtmaatregelen. PvdA-fractievoorzitter Attje Kuiken: "Nu schijnt de zon, maar straks wordt het kouder en moet de verwarming weer aan. Mensen komen dan letterlijk in de kou te zitten met de alsmaar stijgende energieprijzen."

De Tweede Kamer debatteert dinsdagavond met het kabinet over de aanpassingen van de kabinetsplannen in de Voorjaarsnota. Door de oorlog in Oekraïne en de oplopende prijzen zijn er meer wijzigingen dan normaal.

GroenLinks en PvdA zullen deze week daarom tegen de extra uitgaven (de zogeheten suppletoire begroting) van het ministerie van Sociale Zaken stemmen, omdat het departement in hun ogen te weinig aan koopkrachtreparatie doet.

De linkse partijen hebben een machtspositie in de Eerste Kamer, omdat de coalitie van VVD, D66, CDA en ChristenUnie daar geen meerderheid heeft. GroenLinks of PvdA kunnen ieder voor die meerderheid zorgen.

Ook JA21 heeft in de senaat die troef in handen, maar daar is de onvrede minstens even groot. Een woordvoerder laat weten dat de partij zeer teleurgesteld is door wat er in de Voorjaarsnota staat. Volgens de partij is er weinig tot niets gebeurd om de koopkracht te verbeteren.

Uitvoering oppositieplannen 'redelijk rampzalig'

Klaver en Kuiken dienden drie weken geleden bij het debat over de Voorjaarsnota voorstellen in. Ze willen dat de huren nog dit jaar bevroren worden en dat er een extra energietoeslag van 500 euro komt voor iedereen die zorgtoeslag ontvangt.

Beide is niet mogelijk, maakte het kabinet vrijdag bekend. De extra toeslag zorgt voor "grote problemen", doordat "veel burgers (onterecht) buiten de boot vallen", schreef minister Sigrid Kaag (Financiën). Dat zou vervolgens voor zo veel extra werk bij de uitvoeringsorganisaties leiden, dat ambtenaren geen tijd overhouden voor het reguliere werk.

Ook zou de uitvoering van zo'n extra toeslag "redelijk rampzalig" zijn, zei premier Mark Rutte vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie. "Technisch heel erg lastig en in de uitvoering heel erg lastig. En daar wringt de schoen."

Het debat over de Voorjaarsnota is nog niet afgerond, omdat het kabinet nog geen sluitende antwoorden kon geven op de plannen van de oppositie. Daarom staat het vervolg voor vanavond op de agenda.

Een greep uit de kabinetsplannen in de Voorjaarsnota:

  • Energietoeslag van 800 euro voor kwetsbare huishoudens
  • Verlaging btw van 21 procent naar 9 procent op energienota per 1 juli
  • Verlaging van accijns op benzine, diesel en LPG/LNG sinds 1 april
  • In totaal 6,4 miljard euro om stijgende energierekening te verzachten
  • Defensie-uitgaven voldoen in 2024 en 2025 aan de NAVO-norm
  • Minimumloon én AOW stijgen vanaf volgend jaar tot 7,5 procent in 2025

Kuiken: 'Als het kabinet echt wil, dan kan het'

Het kabinet trekt voor dit jaar al ruim 6 miljard euro extra uit om de stijgende energieprijzen wat te verzachten, maar Klaver en Kuiken vinden het onbegrijpelijk dat het daarbij blijft.

Zij wijzen beiden op het alarmerende rapport van het Centraal Planbureau. Daarin staat dat mogelijk 1,2 miljoen mensen in de financiële problemen komen als de energieprijzen hoog blijven.

"In januari zei ik al tegen het kabinet dat er extra geld naar koopkrachtreparatie moest komen, in maart kwamen we zelf met voorstellen en nu, een week voordat we over de kabinetsplannen moeten stemmen, krijgen we te horen dat er op zo'n korte termijn niets meer mogelijk is", zegt Klaver.

Kuiken: "Als het kabinet echt koopkrachtverbetering wil, dan kan het. Dat hebben we gezien in de coronacrisis toen ondernemers terecht snel geholpen werden. Nu kan er pas op zijn vroegst in 2023 weer iets worden geregeld."

De linkse partijen lossen ook alvast een waarschuwingsschot: ze zullen het kabinet niet steunen als er na Prinsjesdag over de plannen voor 2023 moet worden gestemd.

"Als dit de wijze is waarop het kabinet met de oppositie omgaat, dan heeft Rutte echt een probleem. Dan zullen we tegen de begrotingen stemmen als die in het najaar in het parlement worden behandeld", zegt Klaver.