Minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof) weet dat boeren ook na de presentatie van de stikstofplannen van het kabinet nog niet weten waar zij aan toe zijn. "Ik heb helaas de duidelijkheid over wat het per gebied betekent niet kunnen geven", zei Van der Wal donderdagavond tijdens een debat in de Kamer.

"We staan op het startpunt", zei Van der Wal. "We gaan samen met de provincies kijken hoe we die doelen gaan halen."

Ondanks een kaart waarop in percentages per regio is weergegeven hoeveel stikstof gereduceerd moet worden, is het dus nog niet duidelijk wat er precies in de regio's moet gebeuren. Maar zoals het RIVM, de maker van de kaart, al in een briefing aan Kamerleden liet weten: het zijn "richtinggevende percentages".

De provincies krijgen tot 1 juli 2023 de tijd om te laten zien hoe ze die doelen willen bereiken. Zolang maar vaststaat dat in 2030 drie kwart van de stikstofgevoelige natuurgebieden op zijn minst niet meer verslechtert en de stikstofuitstoot met de helft is verminderd.

Dat betekent dus ook dat boeren nu nog geen duidelijkheid hebben. Dat is een gevolg van deze werkwijze, zei Van der Wal. "Het alternatief was dat ik vanuit Den Haag zou hebben gedicteerd hoe in alle gebieden, hoe verschillend die ook zijn, de reductie zou moeten worden bereikt. Dat wil ik niet."

Veel kritiek op kaart

De kaart oogstte veel kritiek. Want hoewel het richtinggevende doelen zijn, heeft elk gebied een kleur die staat voor een percentage stikstofuitstoot dat moet verdwijnen. Onder andere coalitiepartij ChristenUnie snapte niet hoe die "ruis" is ontstaan.

Van der Wal verzuchtte dat ze bij de presentatie van de plannen "in alle oprechtheid" heeft geprobeerd uit te leggen dat het slechts om "een vertrekpunt" en een indicatie gaat. Ze waarschuwde ook dat er "nog heel veel ruis" gaat ontstaan. "Dat kaartje blijft zich ontwikkelen."

'We zijn het slechtste jongetje van de klas'

Onder andere BBB, JA21 en PVV hoopten nog dat Van der Wal de Europese Unie in Brussel om een uitzonderingspositie zou vragen. Zodat bijvoorbeeld de beschermde natuurgebieden anders kunnen worden ingedeeld.

Maar die hoop boorde de bewindsvrouw snel de grond in. "We zijn het slechtste jongetje van de klas. Dat is de boodschap", zei Van der Wal. "Europa gunt ons niets meer, want we hebben ons dertig jaar niet aan de afspraken gehouden."