In de Tweede Kamer is kritiek op de manier waarop Caroline van der Plas (BBB) de integriteit van wetenschappers in twijfel trekt. Het gaat vooral over emeritus hoogleraar Leen Hordijk, die in 2019 de stikstofmetingen heeft onderzocht.

Van der Plas vond het opmerkelijk dat Hordijk in een agrarisch blad iets anders over zijn onderzoek zei dan in een interview met Nieuwsuur een paar dagen later. "Wat zit daarachter?", vroeg ze zich donderdag af tijdens het debat over de stikstofplannen van het kabinet.

Het antwoord gaf Van der Plas zelf. "Ik denk de halvering van de veestapel. Dat is de stip op de horizon." Van der Plas insinueerde ook dat het ministerie van Landbouw Nieuwsuur had benaderd om Hordijk te interviewen.

Onder anderen CDA-Kamerlid Derk Boswijk reageerde verontwaardigd. "Ik kom heel veel boeren tegen en ik heb hier enorm veel last van", zei hij. "Mensen kijken mij aan en vragen: zit jij ook in het complot? Heb je niet als doel de veestapel te halveren en de agrarische sector de nek om te draaien? Dit is echt ondermijning."

Boswijk vindt dat er een grens wordt overschreden als Kamerleden gaan twijfelen aan wetenschappers in het algemeen.

Hoofdredacteur van Nieuwsuur Pieter Klein liet direct op Twitter weten dat het programma Hordijk zelf heeft benaderd, "zonder tussenkomst of bemoeienis van wie of wat dan ook".

LIVE: Tweede Kamer debatteert over het stikstofbeleid
1
LIVE: Tweede Kamer debatteert over het stikstofbeleid

Boswijk: 'Fouten maken is inherent aan wetenschap'

Van der Plas bleef erbij: zij vindt dat het kabinet geen grote besluiten, zoals het uitkopen van boeren, kan nemen zolang niet precies duidelijk is "dat stikstof van die koe opstijgt en neerslaat op dat plantje" en wat daarvan de gevolgen zijn.

Ze adviseert boeren om die vraag aan de rechter te stellen als zij op basis van natuurherstel worden onteigend. "Ik voorspel u: dat wordt een lange, juridische lijdensweg voor de overheid."

Boswijk noemde het "misleiding" om te doen alsof je eerst iets "1.000 procent zeker moet weten" voordat je ergens aan begint. "Ja, er worden fouten gemaakt. Dat is inherent aan de wetenschap. Maar ik ben blij dat we niet op de medische wetenschap zijn gaan wachten totdat we alles wisten, want dan zouden we nog steeds niet ouder dan 25 jaar worden."

'Je hebt populisme en plat populisme'

Ook GroenLinks-leider Jesse Klaver mengde zich in de discussie. "Je hebt populisme en plat populisme. Naar dat laatste zit ik al drie kwartier te luisteren."

Hij noemde het in twijfel trekken van de wetenschap met 'signaalwoorden' als 'wat zit daarachter?' gevaarlijk. "Het is vergif", zei hij richting Van der Plas. "Straks staan er politiehuisjes voor de deur bij wetenschappers of kunnen zij niet naar een festival. Dan is de Tweede Kamer weer te klein en vinden we het allemaal heel erg."

Van der Plas was weer niet te spreken over dat zij "indirect verantwoordelijk" wordt gehouden voor mogelijke toekomstige bedreigingen van wetenschappers. "Dat vind ik zware beschuldigingen."

Klaver en Van der Plas verwijten elkaar 'plat populisme' tijdens verhit stikstofdebat
130
Klaver en Van der Plas verwijten elkaar 'plat populisme' tijdens verhit stikstofdebat

Honderden wetenschappers uitten zorgen in ingezonden brief

Sinds het stikstofbeleid in 2019 door de rechter van tafel werd geveegd, is er veel kritiek op hoe de stikstofuitstoot en -neerslag wordt gemeten. Het vorige kabinet liet een commissie onder leiding van Hordijk de zaak onderzoeken. De conclusie: de meetinstrumenten zijn "voldoende tot goed", maar er zijn verbeterpunten.

Die verbeterpunten werden volgens Hordijk vervolgens door Kamerleden uit hun verband gerukt. "We weten ontzettend veel over stikstof", zei hij onlangs tegen NU.nl. "Natuurlijk kan het altijd preciezer, maar dat zal het patroon dat we nu zien niet wezenlijk veranderen." Ook andere experts zeggen dat de metingen deugen.

Onlangs uitten honderden wetenschappers in een ingezonden brief hun zorgen over het verdacht maken van wetenschappers in Kamerdebatten. Zij vroegen "nog krachtiger stelling te nemen" tegen politici die hun parlementaire immuniteit misbruiken om "ongefundeerde beschuldigingen en verdachtmakingen tegen wetenschappers te uiten".