Het kabinet wil minder streng worden voor mensen die in de bijstand zitten. Ze moeten bijvoorbeeld giften kunnen ontvangen of voor een langere periode wat kunnen bijverdienen, zonder dat dit consequenties heeft voor hun uitkering. Dat maakte minister Carola Schouten (Armoedebestrijding) dinsdag bekend in een brief aan de Tweede Kamer.

Het kabinet hoopt met het versoepelen van de regels de scherpe kantjes van de zogenoemde Participatiewet te halen.

De uitwerking van die wet wordt vaak als "hard" omschreven, aldus Schouten. "Het gevoel overheerst dat de overheid vooral op de regels let en weinig oog heeft voor de menselijke maat of de complexe problemen waar mensen in de bijstand mee kampen."

Het stoort de minister vooral dat hulp van familie of vrienden al snel wordt "afgestraft" met een korting op de uitkering. Ze noemt dit een "boete op compassie". Schouten wil nu een norm opstellen voor giften en is daarover in gesprek met gemeenten.

Het moet straks voor mensen in de bijstand ook mogelijk worden zelf hulp aan te bieden, bijvoorbeeld door iemand in nood tijdelijk in huis te nemen, zonder dat dit direct gevolgen heeft voor iemands uitkering.

Regels voor mensen in bijstand erg streng

De regels voor mensen in de bijstand zijn nu erg streng. Zo mogen zij op geen enkele manier geld ontvangen, bijvoorbeeld door mantelzorg te verlenen of het verkopen van artikelen. Ook is het verboden om giften zoals boodschappen aan te nemen.

Als iemand nu wordt betrapt, kan een gemeente besluiten om een boete op te leggen of iemand te korten op de uitkering. Een kleine vergissing of minimale overtreding kan er hierdoor toe leiden dat mensen met een uitkering in grote financiële problemen komen.

Gemeenten moeten straks meer ruimte krijgen om eventuele maatregelen af te stemmen op de individuele situatie van een persoon. Hiermee moet worden voorkomen dat iemand disproportioneel hard wordt geraakt bij een overtreding.

De ingrepen van Schouten passen bij de trend dat de politiek zich bewuster wil zijn van hoe wetten en regels in de praktijk voor mensen uitpakken. De verbouwing van de wet is evenwel complex en zal niet zomaar geregeld zijn, erkent de minister.