De VVD-leden zijn tegen de stikstofplannen van het kabinet en hun eigen minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof). Het vrijdag gepresenteerde stikstofplan gaat hen veel te ver. Veel boerenbedrijven zullen erdoor moeten verdwijnen, waardoor de leefbaarheid op het platteland in gevaar komt, vrezen ze.

Tijdens het VVD-congres zaterdag steunde 51 procent van de stemmende leden een motie tegen het huidige kabinetsplan. Die motie pleit voor een "zorgvuldig, realistisch en liberaal stikstofbeleid" en is een advies.

De motie was ingediend door VVD-wethouder Mirjam Pauwels uit Assen en het Zuid-Hollandse Statenlid Mirjam Nelisse. De motie is door ruim achthonderd VVD-leden mede-ondertekend.

De stikstofuitstoot moet in heel Nederland worden gehalveerd, zo staat in het kabinetsplan dat Van der Wal vrijdag presenteerde. En in een groot aantal gebieden moet het nog veel verder omlaag. Het gaat onder meer om de Gelderse Vallei, Noord-Brabant en Limburg.

Daarnaast moet in de zogeheten Natura 2000-gebieden, beschermde natuurgebieden, het stikstofgehalte met zelfs 95 procent omlaag. Veel boerenbedrijven zullen de komende jaren hun bedrijf moeten stoppen.

Signaal naar kabinet

De aangenomen motie brengt de plannen van minister Van der Wal niet gelijk in gevaar, maar is wel een signaal naar het kabinet om een andere koers te varen. VVD-leider Mark Rutte en minister Van der Wal zullen dan ook met een reactie moeten komen aan de partij.

De minister zelf gaat haar stikstofplan in ieder geval niet aanpassen. Het is straks aan de Tweede Kamer om via het debat over het kabinetsplan eventuele aanpassingen af te dwingen, vindt Van der Wal.

Ondanks dat een meerderheid van de VVD haar stikstofplannen niet steunt, heeft Van der Wal niet het gevoel dat haar partij niet achter haar staat. "Ik snap de zorgen. Dat meen ik echt. Toen ik aan deze klus begon, had ik nooit verwacht dat ik hiermee de publieksprijs zou winnen. Niet in Nederland en niet in mijn eigen partij."

VVD-leden wijzen koers kabinet over stikstof af
30
VVD-leden wijzen koers kabinet over stikstof af

Leden voeren felle discussie

Voor de stemming werd een felle discussie gevoerd door voor- en tegenstanders van het kabinetsplan. Voorstanders vinden dat er drastische maatregelen nodig zijn om te voorkomen dat Nederland op slot wordt gezet en er geen ruimte is voor onder meer woningbouw.

Tegenstanders, zoals oud-Kamerlid Helma Lodders, vinden dat het plan terug naar de tekentafel moet. Het Limburgse Statenlid Teun Heldens stelde dat met het plan van het kabinet "de agrarische sector de nek wordt omgedraaid". Hij riep de VVD en het CDA op uit het kabinet te stappen als het stikstofplan doorgaat.

"Ik begrijp de onrust heel goed", stelde VVD-Kamerlid Thom van Campen in reactie op de motie. Maar het plan is een vertrekpunt, zei hij. Het Kamerlid vindt het belangrijk dat per gebied wordt gekeken naar wat er moet gebeuren. "De natuur is in slechte staat. Niet alles kan meer overal." Hij raadde de motie af, onder meer omdat de indieners stellen dat er een achterhaalde methode wordt gebruikt. "We gaan boeren niet opofferen en we gebruiken geen achterhaalde methodes om de stikstofuitstoot te berekenen", zei Van Campen.

Op deze plekken in Nederland is stikstof het grootste probleem
100
Op deze plekken in Nederland is stikstof het grootste probleem