Een al langer sluimerende onvrede tussen Kamer en kabinet werd deze week opeens zichtbaar tijdens het Tweede Kamerdebat over de gewiste sms'jes van premier Mark Rutte. Wat is er aan de hand?

"Meestal laat ik het lopen", zei Rutte op een gegeven moment halverwege het debat. Maar deze keer trok de premier een streep. "Ik verdedig hier ook míjn integriteit."

De oppositie trok donderdag fel van leer tegen Rutte. Hij was in de woorden van PVV-leider Geert Wilders een "sjacheraar". Kamerleden zagen het voor de zoveelste keer misgaan bij de premier als het aankomt op openheid en transparantie.

Want nu waren het sms'jes, maar de parlementariërs konden zich ook nog de debatten herinneren over de dividendmemo's, het bombardement op Hawija en 'functie elders' op 1 april vorig jaar.

Volgens hen allemaal voorbeelden dat Rutte dingen vergeet of documenten niet kan vinden als het hem politiek goed uit lijkt te komen. "Het is een patroon", concludeerde GroenLinks-leider Jesse Klaver.

"Vals", noemde Rutte het aaneenschakelen van de in zijn ogen losstaande gebeurtenissen. Hij waarschuwde voor "een verschuiving van waarden en omgangsvormen met elkaar."

'Hoe durft de minister-president óns te waarschuwen?'

Als het een poging was om vanaf nu een mildere toon aan te slaan, dan was dat grandioos mislukt. "Nu breekt mijn klomp", reageerde Caroline van der Plas (BBB) in het debat donderdag.

"De minister-president komt in de problemen, mag zich hier verantwoorden, mag zeggen waar hij voor staat en vervolgens wordt het gedraaid naar iets als: die rot-Kamerleden die allemaal vervelende vragen stellen."

Ook SP-leider Lilian Marijnissen was not amused. "Hoe durft de minister-president óns te waarschuwen voor het dalende vertrouwen?"

'Na 1 april pikken wij de bullshit niet meer'

Waar hebben we naar zitten kijken?

Volgens Rutte kon je de confrontatie het beste vergelijken met "een familieruzie", zei hij een dag later tijdens zijn wekelijkse persconferentie. "Het is goed af en toe de ramen tegenover elkaar open te zetten en het huis door te laten waaien. Dat is heel gezond", aldus de premier.

Maar bij de oppositie lijkt de irritatie eerder een gevolg van een ontspoorde erfenis. Door zoekgeraakte documenten profiteert dat ene familielid net even wat meer dan zijn broers en zussen van het familiekapitaal. Hard bewijs voor opzettelijk vals spel is er niet, maar het vertrouwen is weg.

"Na 1 april pikken wij de bullshit niet meer", valt er dan ook te horen bij de oppositie. Die datum is in de politiek inmiddels onlosmakelijk verbonden aan een 'functie elders' voor oud-CDA'er Pieter Omtzigt.

Wie had dat geopperd? We weten het nog steeds niet. Maar Rutte is nog steeds hoofdverdachte. Ondanks zijn ferme ontkenning, ook donderdag weer. "Die 'functie elders' was niet van mij!"

Rutte heeft oppositie nodig voor steun

Toch is er toen iets geknapt dat nog niet is gerepareerd. Als het al te repareren valt.

Binnen de oppositie valt te horen dat men te lang goed van vertrouwen is geweest richting Rutte. Vanuit het kabinet hoopt men juist op een klein beetje humor tijdens harde debatten. "Je moet elkaar toch ook een beetje heel laten", aldus een bewindspersoon.

Rutte zal een manier moeten vinden om de relatie met de oppositie weer op orde te krijgen, want in de Eerste Kamer heeft de coalitie geen meerderheid en is het kabinet afhankelijk van hun steun.

Wat dat betreft is de vergelijking met een familieruzie treffend: je bent met elkaar verbonden, ook al was het op de laatste verjaardag niet zo gezellig.