Het is woensdag weer Verantwoordingsdag in Den Haag. Die dag staat ook wel bekend als de tegenhanger van Prinsjesdag, maar dan zonder feestelijkheden. Op deze derde woensdag in mei legt het kabinet verantwoording af aan het parlement over het voorgaande jaar. De Algemene Rekenkamer controleert of alle ministers hun zaken op orde hadden.

Op deze dag wordt er niet zoals op Prinsjesdag vooruitgekeken, maar teruggekeken. Dit keer dus op het jaar 2021. Wat waren de plannen, wat is er bereikt en wat waren de kosten? In andere woorden: is het door burgers betaalde belastinggeld op een juiste manier besteed?

De minister van Financiën overhandigt op deze dag rapporten aan de Tweede Kamer in een speciaal koffertje. De Kamerleden kunnen daarna beginnen met het doorpluizen van deze documenten en het uitvoeren van hun controlerende taak.

De Algemene Rekenkamer speelt op deze dag een grote rol. Dit instituut controleert de uitgaven van de Rijksoverheid. Op Verantwoordingsdag geeft de Algemene Rekenkamer per ministerie een oordeel. Zijn de zaken goed georganiseerd? Is het geld volgens de regels geïnd en uitgegeven?

De afgelopen jaren moest het kabinet nogal wat kritiek incasseren van de Algemene Rekenkamer. Het instituut spreekt dan van "onvolkomenheden", dat jargon is voor misstanden. In 2020 waren dit er in totaal vijftig.

In 2020 tikte de Algemene Rekenkamer bijvoorbeeld Wopke Hoekstra, die destijds minister van Financiën was, op de vingers. Hij had in 2019 onrechtmatig gehandeld toen het kabinet besloot een aandeel in Air France-KLM te nemen. Het parlement was daar namelijk onvolledig over geïnformeerd.

Het komt ook weleens voor dat de Algemene Rekenkamer het hele kabinet kritiek geeft. Dat gebeurde bijvoorbeeld vorig jaar.

Uiteindelijk werd de gehele rijksrekening over 2020 wel goedgekeurd door de Rekenkamer, maar werden er grote vraagtekens bij geplaatst. De verplichtingen en uitgaven voldeden niet aan de gestelde eisen. Voor een bedrag van 9 miljard euro en een bedrag van 4,3 miljard euro had het kabinet zich niet aan de regels gehouden.

Dit kwam vooral op het bordje van het ministerie van Volksgezondheid. 5 miljard euro was onrechtmatig uitgegeven aan onder meer testmaterialen en beschermingsmiddelen tegen het coronavirus. Er ontbraken bijvoorbeeld ontvangstbewijzen en er was onduidelijkheid over of alles wel klopte op facturen.

In de weken na Verantwoordingsdag vindt er een debat plaats in de Tweede Kamer. De minister van Financiën en de minister-president zijn daar in ieder geval bij aanwezig.

Als het op een ministerie erg fout gegaan is, moet een bewindspersoon daar ook verantwoording over afleggen. Hij of zij moet dan uitleggen hoe de problemen aangepakt en opgelost worden.

De jaarverslagen van alle ministeries worden vervolgens als wetsvoorstellen door de Tweede en Eerste Kamer behandeld. Als de Kamers de wetsvoorstellen aannemen, is het begrotingsjaar afgesloten.